अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक


Sunday, 29 Jul, 2018 11:42 AM
 अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । 
डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । एक उच्चत्तम सीपयूक्त जनशक्ति निष्प्राण जस्तै ओछ्यानमा पल्टेको दृश्य गएको ६ वर्षमा सामाजिक संजाल र मिडियालाई राम्रै खुराक भएको छ ! विक्रम सम्वत् २०६९ साल असार २४ गते ‘ वरिष्ठताका आधारमा आइओएमको डीन नियुक्ति गरिनुपर्ने’ एकसुत्रीय माग तेर्साएर अनसन थालेका डा. के.सी. विक्रम सम्वत् २०७५ साल साउन १० गतेसम्म आइपुग्दा विभिन्न सातसुत्रीय माग सहित आफ्नो चट्टानी अडानमा टसमस देखिएनन् । 
झट्ट हेर्दा डा. के.सी. को अनसन शृंखला राम्रै फापेको देखिन्छ । तर, हुँदा खाने र हुनेखानेले डा. के.सीलाई हेर्ने नजर अलगअलग छन् । हुनेखाने जो छन् धन दौलत खर्च गरेरे आधारभूत आवश्यकता अन्तर्गत पर्ने क्षेत्रको व्यवसाय आफ्नो नियन्त्रणमा पार्न खोज्छन् । जहाँ कालन्तरमा बिना मोलाहिजा (बार्गेनिङ्ग)  मनग्ये मुनाफा आर्जन गर्न सकिन्छ । त्यस्ताले डा.के.सीलाई कर्के नजरले हेर्छन र भन्छन् पखः तलाईं ठेगान लगाउने अस्त्र नीति निर्माणको तह हो जो हामीप्रति उदार हुनासाथ तिमीलाई चरीकन्ठे (के गरौँ के नगरौँको अवस्था वा वाध्यता) पु¥र्याइदिन्छौं ! अर्को तह छ हुँदाखाने । जसलाई आधारभूत स्वास्थ्य क्षेत्रको विश्वव्यापी मान्यता बुझेका तर, सजिलै विक्री नहुने बुज्रुकहरूको साथ, सहयोग र समर्थन छ । जुन तप्का डा.के.सी. हाम्रै वा बहुसंख्यक नागरिकको पक्षमा वकालत गर्ने सन्त पुरुष हुन भन्ने मान्यतामा उहिल्यैदेखि अडिग छ । 
यस्सो हेर्दा डा.के.सीको अनशन बर्गीय द्वन्दको भूमरी परेको छ । फलत डा.के.सीले पटकपटक आन्दोलन जित्छन् तर, व्यवहारमा हार्दै आएका छन् । पूँजीवादी वा खुल्ला बजार अर्थनीतिको अभ्यास गर्ने जुनसुकै मुलुकको एउटा अनौठो विशेषता के हो भने हुनेखाने वर्गले राज्य शक्तिको श्रोतमा सजिलै पहुँच स्थापित गर्न सक्दछन् र नीति–निर्माणको तहलाई बिना झन्झट प्रभावित तुल्याउन सक्ने क्षमता राख्दछन् । डा.के.सीले यो पन्ध्रौँ अनशन शृंखलासम्म आइपुग्दा दर्जनौं समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरिसकेका छन् तर, कार्यान्वयनको चरणमा पुग्दा नपुग्दै समाजलाई नै दिग्दभ्रमित तुल्याउने अफवाहहरू सिर्जना गरिन्छ । यो कसरी सम्भव छ ? कारण त्यहि हो शक्तिकेन्द्रसँग हुनेखानेको बढ्दै जाने सामिप्यता जहाँ हुँदाखानेको उपस्थिती शून्य प्रायः हुन्छ । यसर्थ, म भन्छु डा.के.सीको अनशन शृंखलाको खुड्किलो संसद्मा चिकित्सा शिक्षा विधेयक पेसै भएको भएपनि झनै जटिल मोडमा अड्किएको छ । स्वास्थ्य क्षेत्रका तमाम ब्यथितीलाई व्यवस्थापन गर्ने हो भने आफ्नो ज्यान उत्सर्ग गर्न तयार अरु कर्मठ जोडी डा. के.सीलाई पछ्याउँदै हिड्नुपर्छ । यो एउटा अभियान हो, अभियानको निरन्तरताका लागि अभियान्ताको उत्तराधिकारीप्रति समर्थक र सासनसत्ता दुवै क्रमशः उत्तिकै भरोसायोग्य र सतर्क हुनुपर्दछ । 
२०७३ साल असार २३ गतेदेखि साउन १० सम्म चलेको आठौँ अनशन शृंखलाबाट डा. के.सी मेडिकल शिक्षाको ब्यथितीमा मात्र सिमित भएको देखिँदैन । संबैधानिक स्वायत्त संस्थाको प्रमुखलाई हटाउनुपर्ने माग मुद्दा अनशनकै क्रममा थपिँदै गएका हुन् । अभियानको पक्ष–विपक्षमा बादविवाद उर्लिंदै जाँदा हालसालै एकजना क्याबिनेट माननीय मन्त्रीज्यू पदच्यूत भए । अनशनको शक्ति बढ्दै जाँदा उत्पन्न हुने प्रीय अप्रीय घटना परिघटनाले सरकारी दानापानीमा जीवन भरथेग गर्दै आएका उच्चत्तम सीपयुक्त जनशक्ति डा.के.सीलाई अव ‘वरिष्ठताका आधारमा आइओएमको डीन नियुक्ति गरिनुपर्ने’ जस्ता एकसूत्रीय मागमा फर्किन दिँदैन । 
डा.के.सीले साझेदारी सासनसत्तालाई मात्र होइन दुईतिहाईको राज्यसत्तालाई पनि चुनौती दिए । स्वयम् डा.के.सी पनि सुविधाजनक दवावमा पक्कै हुनुहुन्न । एउटा व्यक्तिले पटकपटक राज्यलाई चुनौती दिँदा पद्वतिगत ढंगले गर्ने गरिने कार्यमा पक्कै पनि प्रभाव पर्छ । प्रतिनिधिमूलक संस्थाको मानमर्दन डा.के.सीको नैतिक बललाई खल्बल्याउने तरिकाले विकसित हुनुहुन्न । खुल्लाबजार अर्थनीतिमा यो गर त्यो नगर भन्ने अधिकार राज्य स्वयमलाई त हुदैन भने हामी त राज्यका एक अंग, साचो अर्थमा नागरिक हौँ । सासनसत्ताको मझेरीमा पहुँच राख्ने ‘हुनेखाने’ नव धनाड्य वर्गले पैसा र पहुँचका भरमा अर्काको जीवन किन्ने ठेक्का अपेक्षा नगर्दा हुन्छ । तीन करोड सबै नेपाली दक्ष चिकित्सक भएको नेपाल लङ्गडो हुन्छ । अचेतन अवस्थामा आफ्नो पेट चीर्न दिने इजाजत पत्रमा हस्ताक्षर गर्दा विरामी स्वयमले पुनर्जीवनको पूर्ण अपेक्षा गरेको हुन्छ । डा.के. सी अभियानको धारतल त्यहीं तपाईं हाम्रो पेट कस्तो मान्छेलाई चीर्न दिने भन्नेमा केन्द्रीत छ । 

सन्दर्भ सामाग्रीहरू :– 
१) वर्ष १०, अंक ९६ शनिबार १२ साउन २०७५– नागरिक दैनिक 
२) वर्ष २६, अंक १६० शनिबार १२ साउन २०७५– कान्तिपुर दैनिक 
३) स्वास्थ्य खबरपत्रिका–  २०७५ साउन अंक 
 
लेख-रचना संख्या –२८९
 
 


global ime

runner bike

राजनीति

गोकर्ण रिसोर्ट अगाडि नेविसंघको विरोध प्रदर्शन

८ माघ, काठमाडौं । प्रमुख प्रतिपक्ष नेपाली कांग्रेसको भातृसंगठन नेपाल विद्यार्थी संघको एउटा समूहले काठमाडौंको गोकर्ण रिसोर्ट अगाडि बुधबार प्रदर्शन गरेको छ ।  प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीनिकट यति होल्डिङ्सलाई गोकर्ण रिसोर्ट कौडीको मूल्यमा दिएको भन्दै नेविसंघले प्रदर्शन गरेको छ ।  नेपाल ट्रष्टको नाममा रहेको उक्त जग्गा सम्झौता अवधि सकिन ६ वर्ष बाँकी रहँदै यती होल्डिङ्सलाई थप २५ वर्षका लागि दिइएको भन्दै चर्को आलोचना भइरहेको छ ।  यस्तोमा नेविसंघका विद्यार्थीहरु प्रदर्शनका लागि गोकर्ण रिसोर्ट अगाडि पुगेका नेता नवराज त्रिपाठीले जानकारी दिए । 

अग्नि सापकोटाविरूद्ध माइतीघर मण्डलमा नागरिक खबरदारी

८ माघ, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको रिक्त सभामुख पदका लागि उम्मेदवारी दिएका सत्तारूढ नेपाल कम्युनिष्ट नेकपाका स्थायी कमिटी सदस्य अग्निप्रसाद सापकोटाविरूद्ध माइतीघर मण्डलमा प्रदर्शन गरिएको छ । नागरिक खबरदारी भन्दै काभ्रेका अर्जुन लामा हत्या आरोपी सापकोटाविरूद्ध प्रदर्शन गरिएको हो । हत्या घटनामा अनुसन्धानको क्रममा रहेका व्यक्तिलाई सभामुख नबनाउ भन्दै उनीहरूले प्रदर्शन गरेका हुन् । सापकोटाविरूद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा परेको छ । उनीमाथि २०६२ सालमा तात्कालिन माओवादीले अपहरणमा परेका काभ्रे छत्रेबाँझका अर्जुन लामाको हत्या गरेको आरोप छ । अपहरण गरेर लगिएका लामाको शव दुई महिनापछि गाडिएको अवस्थामा काभ्रे बुढाखानीमा फेलापरेको थियो ।

​राष्ट्रियसभा निर्वाचनको सम्पूर्ण तयारी पूरा, ढुक्क भएर मतदान गरौं : निर्वाचन आयोग

८ माघ, काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले भोलि हुने राष्ट्रियसभा निर्वाचनको सम्पूर्ण तयारी पूरा भएको बताएको छ। ५९ सदस्यीय राष्ट्रियसभामा पहिलो वर्षमा गोला प्रथाद्वारा रिक्त १८ स्थानका लागि निर्वाचन हुन लागेको हो । राष्ट्रियसभामा दुई वर्षे पदावधि समाप्त भकाहरुको स्थानमा निर्वाचन हुन लागेको छ। निर्वाचनमा सम्बिन्धत प्रदेशसभा, नगर तथा गाउँपालिकाका प्रमुख र उपप्रमुखहरुले मतदानमा भाग लिने छन् । निर्वाचन हुन लागेको १८ स्थानमध्ये सत्ताधारी नेकपाको १६ स्थानमा जित सुनिश्चित देखिन्छ । तर प्रतिपक्ष नेपाली कांग्रेसले ७ र समाजवादी पार्टीले एक स्थान गुमाउने देखिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय

अमेरिकामा सुरु भयो राष्ट्रिय जनगणना

८ माघ, काठमाडौं । अमेरिकामा हरेक १० वर्षमा हुँदै आएको जनगणना सुरु भएको छ । जनगणना २०२० को सुरुवात अलास्का राज्यको तटीय ग्रामीण क्षेत्र टोक्सूक बेबाट जनगणना सुरु भएको हो । अमेरिकी जनगणना व्यूरोका प्रमुख स्टिभन डिलिङ्घमले टोक्सूक बेका आदिबासी नेता ९० वर्षका लिजी चिमिएक नेन्गुरिअरलाई भेटेर जनगणनाको औपचारिक सुरुवात गरेका हुन् । हेरक १० वर्षमा हुने जनगणना अन्तर्गत अधिकांश क्षेत्रमा मार्चको मध्यमा गणना हुनेछ । तर अलास्कामा भने चाँडै नै गणना सुरु हुन्छ । जनवरीमा अलास्कामा हिउँ जमेर मानिस हिँड्न मिल्ने भएका हुन्छ, त्यसैले यहि बेला गणना गरिन्छ ।

प्रशान्त महासागरमा अचानक तापक्रममा बृद्धि, १० लाख चरा मरे

६ माघ, काठमाडौं । पछिल्लो १२ महिनामा १० लाख भन्दा बढी समुद्री चराहरु मारिएकाबारे वैज्ञानिकहरुले विशेष चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । चराहरुको एकसाथ मृत्युको यो इतिहासकै  सबैभन्दा ठूलो रेकर्ड भएको उनीहरुको भनाइ छ ।यसमा प्रशान्त महासागरको एउटा ठूलो सतही भाग अधिक तातो भएकाले नै यस किसिमका घटना भइरहेको अनुसन्धानकर्ताहरुले चेतावनी दिएका हुन् , जसलाई ‘ब्लब’ नाम दिइएको छ । सामान्य अर्थमा ब्लबको परिभाषा समुद्रको सतहबाट १६०० किलोमिटर सम्मको भूभाग ३ देखि ६ डिग्री बढीले तातिनु हो ।

भाजपा नेताको चेतावनी –५० लाख मुसलमानलाई लखेट्छौं

६ माघ, काठमाडौं । भारतको पश्चिम बंगालमा भारतीय जनता पार्टीका प्रमुख दिलीप घोषले मुसलमान घुसपैठियाहरुको पहिचान गरेर आवश्यक परेमा उनीहरुलाई भारतबाट बाहिर लखेटिने जनाएका छन् ।  एक र्यालीलाई आइतबार सम्बोधन गर्दै भाजपाका राज्यका प्रमुख घोषले भनेका छन, ‘५० लाख मुसलमान घुसपैठियाको पहिचान गरिनेछ र जरुरत परेमा उनीहरुलाई देशबाट बाहिर निकालिनेछ ।’ उनले अगाडि भनेका छन, ‘पहिला उनीहरुको नाम मतदाता सूचीबाट हटाइनेछ । जसले नागरिकता संशोधन कानुनको विरोध गरिरहेका छन् उनीहरु कि भारत विरोधी छन् कि बंगाल विरोधी हुन् । त्यसैले उनीहरु हिन्दु शरणार्थीलाई नागरिकता दिने कुराको विरोध गरिरहेका छन् ।’ 

विचार / ब्लग

सी चिनफिङ भन्छन् -हिमालय वारिपारिको मैत्रीलाई नयाँ उचाइमा पुर्याऔँ

सी चिनफिङ
राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीको निमन्त्रणामा म छिटै चीनको मैत्रीपूर्ण छिमेकी देश नेपालको राजकीय भ्रमण गर्दैछु । मैले नेपालको भ्रमण गर्न लागेको यो पहिलोपटक हो, तथापि मलाई नेपाल अपरिचित भने लाग्दैन । नेपालमा शानदार पहाड र नदीहरू छन्, विशिष्ट संस्कृति पनि छ । त्यसैले म नेपालको भ्रमण गर्न धेरै पहिलेदेखि लालायित थिएँ । मैले चीनको भ्रमण गर्नुभएका धेरै नेपाली नेताहरूसँग धेरैपटक भेटवार्ता गरेको छु र उहाँहरूसँग गहिरो मित्रता पनि गाँसेको छु ।

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 
Top