esewa
kantipur mall

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक


Sunday, 29 Jul, 2018 11:42 AM
 अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । 
डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । एक उच्चत्तम सीपयूक्त जनशक्ति निष्प्राण जस्तै ओछ्यानमा पल्टेको दृश्य गएको ६ वर्षमा सामाजिक संजाल र मिडियालाई राम्रै खुराक भएको छ ! विक्रम सम्वत् २०६९ साल असार २४ गते ‘ वरिष्ठताका आधारमा आइओएमको डीन नियुक्ति गरिनुपर्ने’ एकसुत्रीय माग तेर्साएर अनसन थालेका डा. के.सी. विक्रम सम्वत् २०७५ साल साउन १० गतेसम्म आइपुग्दा विभिन्न सातसुत्रीय माग सहित आफ्नो चट्टानी अडानमा टसमस देखिएनन् । 
झट्ट हेर्दा डा. के.सी. को अनसन शृंखला राम्रै फापेको देखिन्छ । तर, हुँदा खाने र हुनेखानेले डा. के.सीलाई हेर्ने नजर अलगअलग छन् । हुनेखाने जो छन् धन दौलत खर्च गरेरे आधारभूत आवश्यकता अन्तर्गत पर्ने क्षेत्रको व्यवसाय आफ्नो नियन्त्रणमा पार्न खोज्छन् । जहाँ कालन्तरमा बिना मोलाहिजा (बार्गेनिङ्ग)  मनग्ये मुनाफा आर्जन गर्न सकिन्छ । त्यस्ताले डा.के.सीलाई कर्के नजरले हेर्छन र भन्छन् पखः तलाईं ठेगान लगाउने अस्त्र नीति निर्माणको तह हो जो हामीप्रति उदार हुनासाथ तिमीलाई चरीकन्ठे (के गरौँ के नगरौँको अवस्था वा वाध्यता) पु¥र्याइदिन्छौं ! अर्को तह छ हुँदाखाने । जसलाई आधारभूत स्वास्थ्य क्षेत्रको विश्वव्यापी मान्यता बुझेका तर, सजिलै विक्री नहुने बुज्रुकहरूको साथ, सहयोग र समर्थन छ । जुन तप्का डा.के.सी. हाम्रै वा बहुसंख्यक नागरिकको पक्षमा वकालत गर्ने सन्त पुरुष हुन भन्ने मान्यतामा उहिल्यैदेखि अडिग छ । 
यस्सो हेर्दा डा.के.सीको अनशन बर्गीय द्वन्दको भूमरी परेको छ । फलत डा.के.सीले पटकपटक आन्दोलन जित्छन् तर, व्यवहारमा हार्दै आएका छन् । पूँजीवादी वा खुल्ला बजार अर्थनीतिको अभ्यास गर्ने जुनसुकै मुलुकको एउटा अनौठो विशेषता के हो भने हुनेखाने वर्गले राज्य शक्तिको श्रोतमा सजिलै पहुँच स्थापित गर्न सक्दछन् र नीति–निर्माणको तहलाई बिना झन्झट प्रभावित तुल्याउन सक्ने क्षमता राख्दछन् । डा.के.सीले यो पन्ध्रौँ अनशन शृंखलासम्म आइपुग्दा दर्जनौं समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरिसकेका छन् तर, कार्यान्वयनको चरणमा पुग्दा नपुग्दै समाजलाई नै दिग्दभ्रमित तुल्याउने अफवाहहरू सिर्जना गरिन्छ । यो कसरी सम्भव छ ? कारण त्यहि हो शक्तिकेन्द्रसँग हुनेखानेको बढ्दै जाने सामिप्यता जहाँ हुँदाखानेको उपस्थिती शून्य प्रायः हुन्छ । यसर्थ, म भन्छु डा.के.सीको अनशन शृंखलाको खुड्किलो संसद्मा चिकित्सा शिक्षा विधेयक पेसै भएको भएपनि झनै जटिल मोडमा अड्किएको छ । स्वास्थ्य क्षेत्रका तमाम ब्यथितीलाई व्यवस्थापन गर्ने हो भने आफ्नो ज्यान उत्सर्ग गर्न तयार अरु कर्मठ जोडी डा. के.सीलाई पछ्याउँदै हिड्नुपर्छ । यो एउटा अभियान हो, अभियानको निरन्तरताका लागि अभियान्ताको उत्तराधिकारीप्रति समर्थक र सासनसत्ता दुवै क्रमशः उत्तिकै भरोसायोग्य र सतर्क हुनुपर्दछ । 
२०७३ साल असार २३ गतेदेखि साउन १० सम्म चलेको आठौँ अनशन शृंखलाबाट डा. के.सी मेडिकल शिक्षाको ब्यथितीमा मात्र सिमित भएको देखिँदैन । संबैधानिक स्वायत्त संस्थाको प्रमुखलाई हटाउनुपर्ने माग मुद्दा अनशनकै क्रममा थपिँदै गएका हुन् । अभियानको पक्ष–विपक्षमा बादविवाद उर्लिंदै जाँदा हालसालै एकजना क्याबिनेट माननीय मन्त्रीज्यू पदच्यूत भए । अनशनको शक्ति बढ्दै जाँदा उत्पन्न हुने प्रीय अप्रीय घटना परिघटनाले सरकारी दानापानीमा जीवन भरथेग गर्दै आएका उच्चत्तम सीपयुक्त जनशक्ति डा.के.सीलाई अव ‘वरिष्ठताका आधारमा आइओएमको डीन नियुक्ति गरिनुपर्ने’ जस्ता एकसूत्रीय मागमा फर्किन दिँदैन । 
डा.के.सीले साझेदारी सासनसत्तालाई मात्र होइन दुईतिहाईको राज्यसत्तालाई पनि चुनौती दिए । स्वयम् डा.के.सी पनि सुविधाजनक दवावमा पक्कै हुनुहुन्न । एउटा व्यक्तिले पटकपटक राज्यलाई चुनौती दिँदा पद्वतिगत ढंगले गर्ने गरिने कार्यमा पक्कै पनि प्रभाव पर्छ । प्रतिनिधिमूलक संस्थाको मानमर्दन डा.के.सीको नैतिक बललाई खल्बल्याउने तरिकाले विकसित हुनुहुन्न । खुल्लाबजार अर्थनीतिमा यो गर त्यो नगर भन्ने अधिकार राज्य स्वयमलाई त हुदैन भने हामी त राज्यका एक अंग, साचो अर्थमा नागरिक हौँ । सासनसत्ताको मझेरीमा पहुँच राख्ने ‘हुनेखाने’ नव धनाड्य वर्गले पैसा र पहुँचका भरमा अर्काको जीवन किन्ने ठेक्का अपेक्षा नगर्दा हुन्छ । तीन करोड सबै नेपाली दक्ष चिकित्सक भएको नेपाल लङ्गडो हुन्छ । अचेतन अवस्थामा आफ्नो पेट चीर्न दिने इजाजत पत्रमा हस्ताक्षर गर्दा विरामी स्वयमले पुनर्जीवनको पूर्ण अपेक्षा गरेको हुन्छ । डा.के. सी अभियानको धारतल त्यहीं तपाईं हाम्रो पेट कस्तो मान्छेलाई चीर्न दिने भन्नेमा केन्द्रीत छ । 

सन्दर्भ सामाग्रीहरू :– 
१) वर्ष १०, अंक ९६ शनिबार १२ साउन २०७५– नागरिक दैनिक 
२) वर्ष २६, अंक १६० शनिबार १२ साउन २०७५– कान्तिपुर दैनिक 
३) स्वास्थ्य खबरपत्रिका–  २०७५ साउन अंक 
 
लेख-रचना संख्या –२८९
 
 


global ime

Ruslan

runner bike

bhatbhateni

राजनीति

केपी ओलीले इन्डो–प्यासिफिक रणनीतिको सेवा गरे : मोहनविक्रम सिंह को आरोप

४ कात्तिक, काठमाडौं । नेकपा मसालका महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहले चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङको विचारधारालाई दक्षिणपन्थी विचलन भनेर टिप्पणी गरेका छन् । यद्यपि सी विचारधाराको आलोचना गरे पनि चीनसँगको सम्बन्ध विस्तारलाई नेकपा मसालले महत्व दिने उनले बताएका छन् ।
चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ दुईदिने नेपाल भ्रमण सकेर स्वदेश फर्किएको एक सातापछि प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै महामन्त्री सिंहले भनेका छन, ‘सीको विचारधारा वास्तवमा मार्क्सवादी–लेनिनवादी सिद्धान्तबाट विचलन नभएको दक्षिणपन्थी संशोधनवादी विचारधारा हो । त्यहाँको कथित नयाँ ढाँचाको समाजवादी व्यवस्था वास्तवमा पूँजीवादी व्यवस्था हो र त्यसले अब साम्राज्यवादको रुप लिइसकेको छ ।’

प्रधानमन्त्री बिहीबार बाकु जाने, मुख्य सन्देश–असंलग्न आन्दोलनलाई महत्व

३ कात्तिक, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली अजरबैजानको बाकुमा हुने असंलग्न आन्दोलनको १८ औं शिखर सम्मेलनमा भाग लिन यही कात्तिक ७ गते (बिहीबार) त्यसतर्फ प्रस्थान गर्ने भएका छन् । उनी कात्तिक १० गते आइतबार स्वदेश फर्किनेछन् । यद्यपि परराष्ट्र मन्त्रालयले भ्रमणको औपचारिक कार्यतालिका सार्वजनिक गरिसकेको छैन । प्रधानमन्त्रीका विदेश मामिला सल्लाहकार डा. राजन भट्टराईले नेपालले सधैँ असंलग्न आन्दोलनलाई महत्व दिँदै आएको बताउँदै यसपालि पनि महत्व दिएर नै प्रधानमन्त्री स्तरबाट भ्रमण हुन लागेको जनाए । 

महराले सांसदबाट राजीनामा नदिने, नेकपामा नभएको भन्दै दलको निर्देशन नमान्ने

३ कात्तिक, काठमाडौं । संसद् सचिवालयकी एक महिला कर्मचारीलाई यौन दुव्र्यवहार गरेको आरोपमा हिरासतमा रहेका निवर्तमान सभामुख कृष्णबहादुर महराले आफू नेकपाको सदस्य नभएको भन्दै पार्टीको निर्देशन नमान्ने बताएका छन् । आफूले सभामुख निर्वाचनसँगै पार्टीको साधारण सदस्यसमेत त्याग गरेको बताउँदै उनले आफू नेकपामा नभएकाले राजीनामा नदिने बताएका हुन् । दुव्र्यवहारको घटना सार्वजनिक भएसँगै सभामुख र सांसद पदबाटसमेत राजीनामा दिन नेकपाले महरालाई निर्देशन दिएको थियो । तर, उनले सांसद पदबाट राजीनामा नदिई सभामुख पदबाट मात्रै राजीनामा दिए । उनले राजीनामा नदिँदा उनी संसद्मा स्वतन्त्र सांसदका रूपमा रहन सक्छन् । 

अन्तर्राष्ट्रिय

​कश्मीरको सीमा क्षेत्रमा गोलाबारी : दुई भारतीय सैनिकको मृत्यु

३ कात्तिक, काठमाडौं । जम्मू–कश्मीरको कुपवाडा जिल्लामा रहेका सैन्य पोष्ट र गाउँमा पाकिस्तानले गोलाबारी गरेको भारतले आरोप लगाएको छ । तांघर सेक्टरमा भएको भारी गोलीबारीमा आफ्ना दुई सैनिकले ज्यान गुमाएको भारतले जानकारी दिएको हो । उक्त घटनामा एक सर्वसाधरणले पनि ज्यान गुमाउनका साथै अन्य तीन जना गम्भीर घाइते भएका छन् । अधिकारीहरुका अनुसार सीमा क्षेत्रमा भएको गोलाबारीका कारण दुई घर पूर्ण रुपमा नष्ट भएको छ भने अन्य घरहरुमा पनि क्षति पुगेको छ ।

ब्रेक्जिटमा ढिलाईको माग गर्दै बेलायती प्रधानमन्त्रीद्वारा ईयूलाई पत्राचार

३ कात्तिक, काठमाडौं । बेलायतका प्रधानमन्त्री बोरिस जोहन्सनले ब्रेक्जिटलाई ढिलो गर्न आग्रह गर्दै युरोपेली संघ (ईयू)लाई पत्राचार गरेका छन् । ब्रेक्जिट प्रक्रियाको अन्तिम टुंगो लगाउने म्याद यही अक्टोबर ३१ सम्मको रहेपनि शनिबार हाउस अफ कमन्समा भएको मतदानले सो समयावधीलाई अस्वीकार गरेको थियो । त्यसैले जोहन्सनले ईयूलाई पत्राचार गरेका हुन् । तर उनले समयावधी थप्न आग्रह गर्दै पठाएको पत्रमा हस्ताक्षर भने गरेका छैनन् । ईयू काउन्सिलका अध्यक्ष डोनाल्ड टस्कले ट्विट गर्दै जोहन्सनको पत्र पाएको उल्लेख गरेका छन् । कसरी प्रतिक्रिया जनाउने भनेर अब ईयूका नेताहरुसँग छलफल गर्ने उनले जनाएका छन् । 

कुर्द नहटेमा टाउको फुटाइदिने टर्कीका राष्ट्रपतिको चेतावनी

३ कात्तिक, काठमाडौं । टर्कीका राष्ट्रपति रिचेप तैयप अर्दोआनले यदि उत्तरी सिरियाको सीमामा प्रस्तावित ‘सेफ जोन’बाट कुर्द लडाकु नहटेमा उनीहरुको टाउको फुटाइदिने चेतावनी दिएका छन् । टर्की विहीबार सो क्षेत्रमा सैनिक कारवाही स्थगन गर्नका लागि राजी भएको थियो । यद्यपि यो रोक ५ दिनका लागि मात्रै हो । तर शनिबार दुवै पक्षले युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप एक अर्कालाई लगाएका थिए । टर्कीले कुर्दहरुलाई आतंककारी मान्दै आएको छ र सिरियाको सीमा क्षेत्रमा ‘सेफ जोन’ बनाउने उसको लक्ष्य रहेको छ । अस्थायी युद्धविरामको बावजुद सीमा शहर रास अल अएनमा शनिबार छिटपुट हिंसा भएको थियो । 

विचार / ब्लग

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 
Top