खराव निर्णयको एक कारण–बढी व्यस्तता !


Monday, 9 Dec, 2019 9:48 AM
२२ मंसिर, काठमाडौं । हामी जति धेरै दबाबमा हुन्छौँ त्यति नै हाम्रो मानसिक क्षमतामा कमी आउँदै जान्छ । यसको अर्थ हामी गलत काममा केन्द्रित भइरहेका हुन्छौँ र अन्त्यमा आफूले चाहेको नतिजा प्राप्त गर्न सक्दैनौँ । प्रायः अवस्थामा मानिसहरु जुन समय अत्यधिक व्यस्ततापूर्वक काम गरिरहेका हुन्छन् त्यही दिन उनीहरुले सोचेअनुरुप काम हुँदैन जसकारण पछिसम्म पछुतोको भावना रहिरहन्छ । 

यस्तोमा हामी अर्को दिन केही फरक होला भन्ने आशाका साथ उत्साहपूर्वक काममा आउछौँ तर फेरि पनि त्यही प्रक्रियामै अगाडि बढिरहेका हुन्छौँ । 

‘कार्यालय जीवन सन्तुलन’ सम्बन्धी लामो समयदेखि अध्ययन गरिरहेकी अमेरिकी अनुसन्धानकर्ता एन्टोनिया भिओलान्तेका अनुसार सबै कार्यस्थलमा एक किसिमको नियमित ‘प्याटर्न’ अर्थात क्रमबद्ध शैली अपनाइएको हुन्छ जस अनुरुप सबै काम हुन्छ । र यसमा सो शैली कत्तिको उत्पादनशील साबित भइरहेको छ भन्ने ख्याल नगरि दैनिक त्यही प्याटर्न दोहोरिरहने चलन सबैतिर व्यापक छ । 

व्यवहारिक विज्ञान सम्बन्धी वैज्ञानिक र उनीजस्ता विश्लेषकहरुले यसलाई ‘टनेलिङ’ को नाम दिएका छन् । भिओलान्तेका अनुसार जब हामी अत्यन्तै तनावग्रस्त र निश्चित समय सिमाको दबाबामा हुन्छौँ तब एउटा ‘टनेल अर्थात् सुरुङमा भएजस्तै हाम्रो ध्यान र बौद्धिक क्षमता संकीर्ण हुँदै जान्छ । 
यो कुनैबेला राम्रो पनि साबित हुन सक्छ जसले हामीलाई महत्वपूर्ण काममा पूर्ण केन्द्रित रहन मद्दत गर्दछ । 

तर टनेलिङको नकारात्मक पक्ष बढि छ । जब हामी व्यस्तताको अवस्थामा समयको अभावबाट गुज्रिन्छौँ, हामी आत्तिन सुरु गर्छौँ र हामीसँग अति आवश्यक कुरालाई मात्र ध्यान दिन सक्ने शक्ति बाँकी रहन्छ । 

जसले सानो तर उत्तिकै महत्वपूर्ण कामहरुबाट हाम्रो ध्यान हटाइदिन्छ र अन्ततः गलत निर्णयलाई जन्म दिन्छ ।  

तरपनि सबै मान्छे व्यस्त र उत्पादनशील हुन मन पराउँछन् । एक अध्ययनका अनुसार मान्छेहरु काम नगरि बस्नु भन्दा आफूलाई विद्युतीय झट्का दिनेको समर्थनमा छन् । 

तर त्यही व्यस्तताको भावना प्राप्त गर्न हामी अनावश्यक काममा समय बिताउन पुगिरहेका हुन्छौँ । यसको उदाहरण हो इमेल र सामाजिक संञ्जाल । २०१५ को अध्ययन अनुसार बारम्बार मेल चेक गरिरहनेहरुको तुलनामा एउटा निश्चित तालिका निर्धारित गरि इमेल र सामाजिक सञ्जाल चलाउने बढी खुसी र कम तनावमा हुन्छन् । 

समय अभाव र गलत निर्णयका विषय पहिलोपटक गरिबी सम्बन्धी अध्ययन गर्दा उठाइएको थियो । व्यवहारिक विज्ञानका अनुसन्धानकर्ताहरुले गरिब मानिसहरु किन उच्च ब्याजमा ऋण लिने वा लोटरी, जुवा खेल्नेलगायतका गलत विकल्प छनोट गर्छन् भन्ने बुझ्न भारतका कृषकहरुमा निकै लामो अध्ययन गरेका थिए । 

यसमा खेतीबाट राम्रो उत्पादन भएको समयमा किसानहरु राम्रो अवस्थामा हुने गरेको तर खेती नभएको समयमा पैसाको अभाव हुँदा चाहिँ उनीहरुको मानसिक क्षमतामा गिरावट आउने गरेको पाइएको हो । यसरी उत्पादन बढेको समय र पछि पैसाको अभाव हुने समयबीच उनीहरुको ‘आइ–क्यु’  १३ अंकले घटेको थियो । 

अक्सफोर्डमा व्यवहारिक अर्थशास्त्रका प्रोफेसर आनन्दी मनिका अनुसार समयको र पैसाको अभावको एकअर्कासँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध छ । 

जस्तै युनिभर्सिटी अफ सिकागोका प्रोफेसर अनुज शाहको अनलाइन गेमको अनुसन्धानमा खेलाडीलाई धनी र गरिबको वर्गमा छुट्याइएको थियो । 

जसमा गरिबहरु पहिले त आफूसँग भएका श्रोतबारे अत्यन्तै सतर्क थिए र सही उपयोग गरिरहेका थिए । 

तर समय कम हुँदै जाँदा उनीहरुको ध्यान तत्काल खेलिरहेको राउन्डमा मात्र केन्द्रित रह्यो जसकारण उनीहरुले भविष्यका लागि राम्रो रणनीति बनाउन सकेनन् र भयानक निर्णयहरु पश्चात् उनीहरु नराम्ररी पराजित हुनु पर्यो ।  त्यसैले सबै मानिसहरुले समयलाई निश्चित र सीमित स्रोतका रुपमा पहिचान गरि तत्कालका लागि कम जरुरी देखिए पनि दिर्गकालीन रुपमा ठूलो भूमिका खेल्न सक्ने काम पहिले पूरा गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ । 

उनी भन्छन, ‘समय कम छ भन्ने बित्तिकै हामी नराम्रो अवस्थामा पुगिसक्यौँ भन्ने बुझ्नुपर्छ । तर हामीले अगाडि नै समय राम्ररी व्यवस्थित गर्न सक्यौँ भनेचाहिँ भविष्यमा त्यो अवस्थाबाट बच्न सक्नेछौँ ।’


global ime

runner bike

https://www.ctznbank.com/

राजनीति

प्रधानमन्त्रीले बोलाएको बैठकमा देउवाले दिए यस्ता सुझाव

२०  साउन, काठमाडौँ । 
प्रधानमन्त्री केपीशर्मा ओलीले बालुवाटारमा मंगलबार राखेको बैठकमा प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले  कोरोनाभाइरस महामारीबारे अहिलेसम्म भएका कमीकमजोरी सरकारले समीक्षा गर्नुपर्ने बताएका छन् ।  कोरोना संक्रमित बढेपछि प्रधानमन्त्रीले दलका नेताहरू तथा विज्ञसँग गरेको कुराकानीमा  कांग्रेस सभापति देउवाले स्वास्थ्य सामग्री खरिदमा भएको अनियमितता ढाकछोप नगरी छानविन गरेर कारबाही गर्न माग गरे ।

मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि पहिलोपटक बालकोट घर पुगे ओली

१९ साउन, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली दोस्रोपटक गरिएको मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि पहिलोपटक भक्तपुरको बालकोटस्थित निवास पुगेका छन्।प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले प्रधानमन्त्री मिर्गौला प्रत्यारोपणपछि पहिलोपटक बालकोट गएको जानकारी दिएका हुन्।

​सचिवालयबाट सहमति खोजौँः ओली, स्थायी कमिटी अलपत्र पारेर सचिवालयमा जान सकिन्नः प्रचण्ड

१९ साउन, काठमाडौं । सत्तारुढ नेकपा पार्टी भित्रको विवादको समाधान खोज्न निरन्तर असफल हुँदै आएको छ। सोमबार बालुवाटारमा भएको भेटमा पनि आ–आफ्ना अडान राखेपछि अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड सहमतिमा पुगन सकेनन्।

अन्तर्राष्ट्रिय

जम्मु र कस्मिरसहितको भूभाग समेटेर पाकिस्तानले जारी गर्‍यो नयाँ नक्सा

२१ साउन, काठमाडौं । पाकिस्तानले भारतीय नियन्त्रणमा रहेका जम्मु र कस्मिरसहितका क्षेत्रलाई समेटेर नयाँ नक्सा जारी गरेको छ। भारतसँग विवादमा रहेका जम्मु, काश्मिर र गुजरातको जुनागढ क्षेत्र समेत समेटेर पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री इमरान खानले आफ्नो मुलुकको नयाँ नक्सा जारी गरेका हुन्।

लेबनानमा नाइट्रेट भण्डारमा भयंकर विस्फोट, कम्तीमा ७८ जनाको मृत्यु, चार हजार बढि घाइते

२१ साउन, काठमाडौं । लेबनानको राजधानी बेरुतस्थित एक गोदाममा बुधबार ठूलो विस्फोट हुँदा कम्तीमा ७८ जनाको मृत्यु भएको छ। सयौं घाइते भएका छन्। लेबनानका स्वास्थ्यमन्त्रीले अहिलेसम्म ७० जनाको मृत्यु पुष्टि गरेका छन्। झन्डै चार हजार बढि मानिस घाइते भएको उनले बताएका छन्। लेबनानाका प्रधानमन्त्री हसन दिआबले बुधबार राष्ट्रिय शोक घोषणा गरेका छन्।

भारतको उत्तर प्रदेशमा कोरोनाबाट मन्त्रीको मृत्यु

१८ साउन, काठमाडौँ ।
भारतको उत्तर प्रदेशकमा क्याबिनेट मन्त्री कमला रानी वरुणको कोरोना भाइरस संक्रमणको कारण मृत्यु भएको छ । उनी गत जुलाई १८ मा कोरोना भाइरसबाट संक्रमित भएकी थिइन् । संक्रमण भएपछि उनलाई उपचारको लागि लखनऊको एसजीपीजीआई अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो । उनको आइतबार बिहान मृत्यु भएको हो । उत्तर प्रदेशका मुख्यमन्त्री योगी आदित्यनाथले मन्त्री कमला रानीको निधनमा दुःख व्यक्त गर्दै आइतबार आयोध्या

विचार / ब्लग

यो जन्म तिमीमा समर्पित

मेरो यो अमूल्य जीवनका 
लागि
तिमीले आफ्नो जीवनको ख्याल 
राखेनौ।
मेरो आगमनको खुसी सँगै 
तिमीले आफ्नो सबै पीडा भुलायौ 

राष्ट्रिय धान दिवस र यसको शास्त्रीय महत्त्व

-प.ज्यो.बिष्णु प्रसाद उपाध्याय
नेपालको अर्थतन्त्रमा कृषिको योगदान ठूलो रहेको छ। हाम्रो जस्तो मुलुकले बढदो व्यापार घाटा न्युनीकरण गर्ने हो भने कृषि जन्य उत्पादन बढाउनै पर्छ । यसको विकल्प छैन। सोही कारण  किसानको मनोबल उच्च राख्न र उनिहरुको श्रमको सम्मान गर्ने उदेश्यले कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले मुलुकभरी असार १५ गतेलाई राष्ट्रिय धान दिवसका रुपमा २०६१ साल देखि  अनवरत रुपमा मनाउँदै आएको छ। जुन सराहनीय छ। यसो भनी रहदा यहाँ भन्दा

कोरानाको चेपुवामा नेपालको अर्थतन्त्र : चाल्नुपर्ने कदम

आज विश्व जगत नोवल कोरोना नामक भाइरसबाट आक्रान्त बन्दै गएको छ ।यसको फैलदों गतिलाई दृष्टिगत गर्दा समयमा नियन्त्रणको प्रभावकारी उपाय पत्ता लगाउन नसकेमा विश्वव्यापी रुपमा एक करोडको हाराहारीमा  मानिसहरु यसबाट सङ्क्रमित हुने र  नियन्त्रणको प्रयास गर्दा गर्दै पनि ५ लाखको संख्यामा व्यक्तिले ज्यान गुमाउन सक्ने सम्भावना देखिन्छ । विश्वका शक्तिशाली देशहरु समेत यस भाइरसका सामु आत्मसमर्पण गर्न वाध्य भएका घटनाले गर्दा नेपाल जस्ता सानो अर्थतन्त्र र अल्पविकसित
Top