syangyong
cg

‘जन्मभूमी’मा देउवाका पाँच गल्तीहरु : महाकाली सन्धिदेखि बस्ती विस्थापितसम्म !


Friday, 10 Nov, 2017 9:00 AM
केशबराज जोशी 
प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेपाली कांग्रेसका सभापति हुन । २०४८ सालदेखि हालसम्म उनले सुदुरपश्चिमबाट मात्रै चुनाव लडे । उनी कहिल्यै पराजित भएनन् । घाम पनि अस्तान मात्रै पश्चिम आउछ भन्ने नेपाली समाजका लागि डडेल्धुराजस्तो विकट पहाडी जिल्लाको व्याक्ति पटक–पटक प्रधानमन्त्री बन्नु सुदुरवासीका लागि गौरवकै विषय हो । सुदुरपश्चिमबाट चुनाव जितेर उनी पटक–पटक प्रधानमन्त्री पनि भए । अन्ततः राजा ज्ञानेन्द्रले कु मार्फत सत्ता हातमा लिदा उनलाई असक्षम प्रधानमन्त्रीको संज्ञा दिए । तर ज्ञानेन्द्रले असक्षम भनेका शेरबहादुर देउवाले मुलुकलाई त बेलाबेला संकटमा फसाए नै संगसंगै आफ्नै सुदुरपश्चिमलाई पनि न्याय गरेनन् । देउवाका प्रमुख गल्तीहरु देखाउन खोजीएको छ । 

पहिलो गल्ती : देउवाको जीवनकै कलंकको रुपमा रहेको पहिलो गल्ती हो राष्ट्रघाती महाकाली सन्धि । जुन सन्धिले नेपाल र नेपालीको राष्ट्रियता र ,भावनामा चोट पु-याएको छ । २०५३ साल असोज ४ गते मध्यरातमा दुई तिहाइ भन्दा बढी सांसदहरुले अकस्मात पारित गरेको महाकाली सन्धि, २०५२ सालको माघ १९ गते शेरबहादुर देउवा दिल्ली भ्रमण जाँदा तत्कालिन भारतीय प्रधानमन्त्री पीभी नरसिंह रावसंग द्विपक्षीय हस्ताक्षर भएको थियो । त्यो सन्धिले सुदुरले मात्र होइन देशले नै ठुलो क्षती व्योह-र्यो । 

दोश्रो गल्ती : राष्ट्रियता गम्भीर संकटमा परेको बेला उनले आफ्नै क्षेत्रमा पर्ने कालापानी र हालैको लिपुलेक सम्झौताबारे अहिलेसम्म मुख खोलेका छैनन् । चीन र भारतविच २०७२ जेठमा भएको लिपुलेक सम्झौताबारे शीर्ष तहको नेता भएर पनि नबोल्नु देउवाको दोश्रो ठुलो गल्ती हो । यसले सुदुरलाई मात्रै होइन,पुरै देशलाई पीडा दियो । देउवा प्रधानमन्त्री र काँग्रेस सभापति समेत हुन । 

तेश्रो गल्ती : २०५८ सालमा देउवा प्रधानमन्त्री थिए । मुलुकमा संकटकाल र माओवादी युद्धको अवस्था थियो । त्यही बेला उनकै निर्देशनमा शुक्लाफाटा वन्यजन्तु आरक्ष विस्तारका नाममा  कञ्चनपुरको रैकवार विचुवा,अण्डैया पटैया,बडनीखेडा,तारापुर लगायतका क्षेत्रमा वसोवास गरिरहेका हजारौ परिवारको घर भत्काए,सेना र हात्तिको प्रयोगबाट । तीमध्ये कतिपयलाई व्यवस्थापन गरियो भने २२ सय परिवार अहिले पनि जंगलको बास बस्न बाध्य छन् । उनीहरुले देउवालाई पटक–पटक भेटे पनि तर समस्या समाधान भएन । 

चौथो गल्ती : देउवामाथी थारु पहाडी समुदायबिच द्धन्द्ध गराउँन खोजेको आरोप छ । कैलाली कञ्चनपुरमा थारु समुदाय र पहाडी समुदायविच हिसां भड्किनुमा देउवाको इन्टेष्ट छ भन्ने बेलाबेला चर्चामा आइरहन्छ । तर हाइ लेवलको नेता भएर पनि सुदुर अखण्ड हुनैपर्छ भनेर अन्य समुदायको आत्मसम्मानमा उनले ठेस पु¥याएको आरोप उनीमाथी छ । उनले थारु पहाडी विचको द्धन्द्ध समायोजन वा व्यवस्थापन गर्न अभिभावकत्व निर्वाह गर्न सकेनन् ,जसको परिणाम कहिल्यै बिर्सन नसकिने कैलाली टिकापुर हत्याकाण्ड घट्न पुग्यो । 

पाँचौ गल्ती : पाचौ गल्ती हो सहिद भीमदत्त पन्तबारे । पन्तको जन्म पनि देउवाकै जन्मथलो डडल्धुरामा भएको हो । तत्कालीन शासनव्यवस्था विरुद्ध किसान क्रान्ति गरेका पन्तलाई २०१० सालमा टाउको काटेर विभित्सतापुर्वक हत्या गरियो । न्याय र समानताका लागि लड्ने भीमदत्त मारिदाको उमेर २७ वर्ष थियो । तर देउवा पटक–पटक प्रधानमन्त्री हुदा पनि उनलाई सहिदको दर्जा दिन सकेनन् । त्यसका लागि उनको आलोचना हुदै आएको थियो । परिणामस्वरुप भीमदत्त पन्तले मरेको ६० वर्षपछि सहिदको मान्यता पाए ।


Ruslan

MEGA COLLEGE

ime

bussewa

राजनीति

​धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना :तिमिल्सिना

२८ असोज, बागलुङ । राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष गणेश तिमिल्सिनाले धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना देश भएको बताएका छन् । महान् पर्व बडादशैँको अवसरमा बागलुङ नगरपालिकाले आज आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष तिमिल्सिनाले नेपालमा अनेक धर्म मान्ने सम्प्रदाय भए पनि धार्मिक सद्भाव रहेको बताए। उनले नेपाल प्राकृतिक तथा धार्मिक हिसाबले धनी हुदाँहुदै पनि उचित व्यवस्थापनको अभावमा

​प्रदेशलाई भ्रष्टाचारमुक्त सुशासनयुक्त बनाउछौँ – मुख्यमन्त्री राई

२६ असोज, विराटनगर । प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले प्रदेश सरकारले भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा यसवर्ष रु छ अर्ब खर्च गर्ने बताएका छन् । प्रदेशको यातायात पूर्वाधार विकास मन्त्रालयअन्तर्गत यातायात पूर्वाधार विकास निर्देशनालय कार्यालयको सुनसरीको इटहरी–४ हलगाँडामा नव स्थापित कार्यालयको आज उद्घाटन गर्दै उनले सो कुरा बताएका हुन्। मुख्यमन्त्री राईले प्रदेश सरकारले आफ्नो बजेटको ४० प्रतिशत रकम प्रदेशको पूर्वाधार निर्माणमा खर्च 

​हाम्रो कर्णाली हामी बनाउँछौ : इन्चार्ज शर्मा

२६ असोज, सुर्खेत । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का कर्णाली प्रदेश इन्चार्ज जनार्दन शर्माले कर्णाली प्रदेशको विकासका लागि डटेर लाग्ने बताएका छन् । प्रदेश सरकार र विज्ञ समूहबीचको चौथो बैठकका लागि सुर्खेत आएका इन्चार्ज शर्माले विजयादशमीको अवसरमा प्रदेश राजधानी सुर्खेत, वीरेन्द्रनगरमा आयोजित शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा क्षमता र अधिकार प्रयोग गरेर उत्कृष्ट कर्णाली प्रदेश बनाउने बताए। “हाम्रो कर्णाली हामी आफैँ 

अन्तर्राष्ट्रिय

भुटानको अन्तिम चरणको निर्वाचनका लागि आज मतदान हुँदै

थिम्पु । भुटानको अन्तिम चरणको निर्वाचनका लागि आज मतदान हुँदैछ।  भदौ अन्तिम साता भएको पहिलो चरण चुनावमा पहिलो र दोस्रो भएका दुई दलबीच यो निर्णायक प्रतिस्पर्धा हुन गइरहेको हो ।यो निर्वाचनमा विजयी हुने दलले हिमाली अधिराज्य भुटानमा पाँच वर्षका लागि सरकार निर्माण गर्नेछ ।  

निजी विमान दुर्घटना हुँदा एक बालकसहित तीन जनाको मृत्यु

जर्मनी । जर्मनीमा एउटा सानो निजी विमान दुर्घटना हुँदा एक बालकसहित तीन जनाको मृत्यु भएको छ । एउटा इन्जिन मात्र भएको विमान हेसे प्रान्तको वासार्कुपे हिमाल नजिकैको फुल्दा शहरमा दुर्घटना भएको हो । मानिसको भीडभाड भएको ठाउँमा खसेको विमान दुर्घटनामा अन्य पाँच जना घाइते भएका छन् । घाइते हुनेमा चार जना यात्रु र एक पैदल यात्री रहेका छन्

फिलिपिन्सको माओवादी युद्ध : लड्दालड्दै ५० वर्ष

फिलिपिन्समा करीब ४५ हजारको ज्यान लिइसकेको माओवादी विद्रोहले ५० वर्षमा पनि गन्तव्य पहिल्याउन सकेको छैन । अमेरिकाको अन्तरिक्ष कार्यक्रम (नासा) को मानव सहितको यान चन्द्रमामा अवतरण गरेर फर्केको ५० वर्ष पूरा हुँदैछ । चन्द्रमाको सतहमा नील आर्मस्ट्रङले पहिलो मानव पाइला राख्नुभन्दा केही महीना अघि दक्षिण पूर्वी एशियाली मुलुक फिलिपिन्समा माओवादीहरूले सशस्त्र संघर्षबाट सत्ता प्राप्त गर्न ‘जनयुद्ध’ शुरू गरेका थिए । धनी र गरीबबीच अचाक्ली ठूलो खाडल रहेको टापुहरूको यो मुलुकमा निरन्तर युद्ध लडिरहेका माओवादीहरूले ५० वर्षमा न सत्ता–प्राप्तिको लक्ष्य पूरा गर्न

विचार / ब्लग

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 

लालबाबु पण्डितको ‘सेलिब्रेटी’ मोह, आफ्नै कर्मचारीलाई पागल भन्न मिल्छ ?

कर्मचारी समायोजन अन्र्तगतको स्वेच्छिक अवकाशको विषयलाई लिएर यतिबेला प्रधानमन्त्री, मन्त्री र कर्मचारीबीच जुहारी चलिरहेको छ । अवकाशको विषयलाई लिएर दुवै पक्ष एकअर्काप्रति तिखो टिप्पणीमा उत्रिएका छन् । उनीहरुबीचको आरोप–प्रत्यारोपलाई सुन्दा दुवै पक्ष एकअर्काप्रति पूर्णरुपमा सशंकित् र अविश्वस्त देखिएका छन् ।
Top