esewa

भूगोल र जनसंख्यामा सानो तर प्रविधिको प्रयोगमा विश्वमै अब्बल, जान्नुहोस् एस्टोनियाका केही तथ्य


Friday, 8 Feb, 2019 12:07 PM
एस्टोनिया उत्तरी यूरोपमा पर्ने एउटा देश हो । यसको सीमा उत्तरमा फिनल्याडंको खाडि, पश्चिममा बाल्टिक सागर, दक्षिणमा लातविया र पूर्वमा रुससंग जोडिएको छ । यो देशमा समशीतोष्ण जलवायू पाइन्छ । एस्टोनियामा लोकतांत्रिक संसदिय प्रणाली छ र यो १५ राज्यमा विभाजित छ । यो देशको राजधानी ट्यालिन्न हो जुन एस्टोनियाको शहरहरु मध्यकै ठुलो शहर हो । यो देशमा जम्मा १.४ करोड जनसंख्या रहेको छ । यो इयूको सबैभन्दा कम जनसंख्या भएको देश हो । कम जनसंख्या भएपनि आइटी क्षेत्रमा गरेको यो देशको प्रगतिले भने सबैलाई लोभ्याएको छ । नेपालमा पनि मुलुकलाई प्रविधिमैत्री बनाउने विषयमा धेरै कुरा हुन्छन् तर व्यवहारमा भने त्यस्तो पाइदैन । पछिल्ला दिनमा प्रविधिको क्षेत्रमा केही आशालाग्दा कदम देखिएपनि सरकारी क्षेत्रबाट सूचना प्रविधि क्षेत्रलाई जसरी प्राथमिकता दिनुपर्ने थियो त्यसो हुन सकेको छैन । आज हामीले उत्तरी यूरोपको एउटा सानो देश तर प्रविधिमा विश्वमै अब्बल एस्टोनियाका केही विशेषता प्रस्तुत गरेका छौँ । आर्थिक रूपमा  सम्पन्न रहेको यहाँको प्रविधि र त्यसको प्रयोग नेपाल जस्ता मुलुकका लागि ठुलो सिकाइ हुनसक्छ । 

१. विद्यालयमा प्रोग्रामिङ्ग 
एस्टोनियामा स्कुलहरू प्रविधिमैत्री छन् ।  सानै उमेरबाट बालबालिकालाई प्रविधिसँग परिचित बनाउने उद्धेश्यले एस्टोनियाले सन २०१२ मा एउटा कार्यक्रम लञ्च गरेको थियो, जसको नाम थियो  पाइलट प्रोजेक्ट   । यो प्रोजेक्ट अन्र्तगत कक्षा एक देखि १२ कक्षासम्म विद्यार्थीलाई कम्प्युटर सिकाउन थाल्यो । यो कार्यक्रममा २० विद्यालयले भाग लिए । एस्टोनियामा बच्चाहरूले ६ वर्षको उमेरबाट नै Scratch visual programming environment अन्तर्गत  गणित सिक्न शुरू गर्छन् । साथसाथै आफुले सिकेको गणितलाई कता प्रयोग गर्ने भनेर समेत सिक्छन् ।  


२. इलेक्ट्रोनिक पासपोर्ट
सन् २००२ बाटनै एस्टोनियाले इलेक्ट्रोनिक आईडीको वितरण शुरु गर्यो । तिनीहरु हेर्दा कार्ड जस्तो देखिन्छन् र तिनीहरुले वास्तविक र डिजिटल वातावरणमा व्यक्तिगत विवरण पहिचान गर्छन् । कार्डमा प्रयोग गरिएको चिपमा नागरिकको जानकारी र इलेक्ट्रोनिक हस्ताक्षर हुन्छ जुन कानुनी रुपमा म्यानुअलको बराबर हुन्छ । यो कार्डमा विभिन्न कागजातहरू संलग्न गर्न सकिन्छ र यसले इयुको यात्रा गर्दा पासपोर्टको रुपमा पनि काम गर्दछ । 

३. घरबाट नै मतदान गर्न मिल्ने 
 सन् २००५, जब एस्टोनियामा नगरको चुनाव भयो,उक्त चुनावमा देशका नागरिकले घर बाटनै इलेक्ट्रोनिक आईडीबाट आफ्नो हस्ताक्षर पहिचान गराई मतदान गर्न सक्ने भए । विश्वमा सर्वप्रथम विद्युतिय मतदान गर्न शुरुगर्ने मुलुक एस्टोनिया नै हो । एस्टोनियाले सन् २००७ को संसदीय चुनावमा विद्युतिय मतदान शुरु गर्यो । युरोपियन संसदको चुनावमा ३१ प्रतिशत एस्टोनियाका नागरिकले यस प्रणालीबाट नै मतदान गरेका थिए । 

४. निशुल्क सार्वजनिक यातायात 
सन् २०१३ मा, टालिनमा सबैको लागि निशुल्क सार्वजनिक यातायात सुविधा दिने विश्वको पहिलो शहर हो । यस कदमले देशका नागरिकलाई प्राइभेट कार छोडेर सार्वजनिक बस तथा ट्रलिबस तर्फ आकर्षित गर्यो । यातायात शुल्कलाई हटाउनुअघि एउटा जनमत संग्रह गरिएको थियो जसमा शहरका तिन चौथाई जनताले निशुल्क सार्वजनिक यातायातको लागि मतदान गरेका थिए । त्यसको ठिक एक वर्ष पछि, टालिनका अधिकारिहरुले यस कार्यक्रमले मुख्य सडकमा हुने गरेको ट्राफिकमा तिव्र रुपले कमी आएको घोषणा गरे ।

५. स्टार्ट अपको देश
तत्कालको डाटा अनुसार,एस्टोनिया प्रति व्यक्ति स्टार्टअप उच्चतम भएको युरोपको तेस्रो मुलुकमा परेको छ । यो मुलुकले स्टार्टअपको लागि मनपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ । नयाँ व्यवसाय दर्ता १५ मिनटमा हुन्छ र त्यहाँ आयमा कुनै पनि किसिमको कर्पोरेट आयकर छैन ।   


६. इन्टरनेट 
के तपाई घना जंगलमा इन्टरनेटको कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ ? यो एस्टोनियामा सम्भव छ । एस्टोनियामा इन्टरनेट निशुल्क छ । जता गए पनि इन्टरनेट जोडिन्छ चाहे होटल होस वा सार्वजनिक स्थान जस्तै पार्क, गल्लि, क्याफे, रेस्टरेन्ट, रेल्वेस्टेसन, एयरपोर्ट वा वेन्च । यहाँ तपाई घना जंगलमा गएपनि इन्टरनेटकै पहुँचमा हुनुहुन्छ ।  


७. जो कोहि एस्टोनियाको बासिन्दा हुन सक्छ 
धेरै मेहनत नगरि नै एस्टोनियाको इ रेसिडेन्ट हुन  जो कोहिले पनि सक्छ । यसले देशमा नबसि विभिन्न कार्य गर्न अवसर दिन्छ जस्तै नयाँ व्यवसाय शुरु गर्न, यात्रा गर्दागर्दै कम्पनी व्यवस्थापन गर्न, डकुमेन्टलाई सहि गर्न र कर भुक्तानी गर्न । यो सब अनलाईनबाट नै गर्न सकिन्छ । ई रेसिडेन्सिले मूख्यतया व्यापारीहरूलाई लाभदायक छ किनभने उनीहरूले निर्यातमा मात्र कर भुक्तान गर्नुपर्ने हुन्छ । इयु भन्दा बाहिरका व्यवसायीलाई यसले एस्टोनिया र इयुमा व्यवसाय सञ्चालन गर्न बाटो खोलिदिएको छ । 

८. प्रविधिमैत्री
अहिले एस्टोनियामा चार हजार भन्दा बढि सेवाहरू अनलाईनमा उपलव्ध छ चाहे त्यो कर भुक्तानिका लागि होस या रुख कटानको लागि अनुमति लिन होस । लगभग २० मिनेटमा, एस्टोनियाबासीले आफ्नो कार्डबाट नयाँ कम्पनी खोल्न सक्छन् । यो प्रविधिले गर्दा लाईन बस्नुपर्ने, पेपर कलेक्ट गर्ने, डकुमेन्ट, सहि, छाप जस्ता झन्झटबाट मुक्त छन् । जसले गर्दा यो समयलाई उनीहरुले आफ्नो परिवार संग बिताउन सक्छन् ।
 


Ruslan

runner bike

ime

citizens bank

राजनीति

सिटिइभिटीको कामप्रति नेकपा महासचिव पौडेल असन्तुष्ट

३ साउन, काठमाडौं । सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का महासचिव विष्णु पौडेलले प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषद (सिटिइभिटी)को काम कारबाहीप्रति असन्तुष्टि जनाएका छन् । मुलुकलाई समृद्ध बनाउने गरी आवश्यक जनशक्ति निर्माण गर्नुपर्ने सिटिइभिटीको काम चित्तबुझ्दो नभएको महासचिव पौडेलको भनाइ छ । सिटिइभिटी राष्ट्रिय कर्मचारी संगठनले शुक्रबार काठमाडौंमा आयोजना गरेको एक कार्यक्रममा बोल्दै महासचिव पौडेलले सिटिइभिटीको कामलाई प्रभावकारी बनाउने गरी सरकारको तर्फबाट आवश्यक

कर्मचारी प्रशासनलाई सुधार्न जस्तोसुकै कदम चाल्न तयार छौं: मन्त्री पण्डित

३ साउन, काठमाडौं । संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितले कर्मचारी प्रशासनलाई सुधार गरेर जनमुखी र परिणाममुखी बनाउन सरकार जस्तोसुकै कदम चाल्न पनि तयार रहेको बताएका छन् । मन्त्री पण्डितले कर्मचारी प्रशासनलाई सेवा प्रवाहको काममा जवाफदेही बनाउने गरी कानुन निर्माणमा सहयोग गर्न पनि प्रतिनिधिसभाका सांसदहरुलाई आग्रह गरे । शुक्रबार संघीय संसदको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकमा ‘संघीय निजामती सेवाको गठन, सञ्चालन र सेवाको सर्त सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको

अनेरास्ववियुले अब कसैसँग चन्दा नलिने

३ साउन, काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) निकटको विद्यार्थी सङ्गठन अनेरास्ववियुले अबदेखि कसैसँग पनि चन्दा नलिने निर्णय गरेको छ । अनेरास्ववियु केन्द्रीय कमिटी बैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्न बिहिबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा संयोजक ऐन महरले सङ्गठन सञ्चालन गर्न संस्थागत र व्यक्तिगत रुपमा निजी शैक्षिक संस्था तथा विश्वविद्यालयबाट कुनै आर्थिक सहयोग नलिने बताए । ‘अब अनेरास्ववियुले संस्थागत र व्यक्तिगत रुपमा निजी शैक्षिक संस्था तथा विश्वविद्यालयबाट कुनै पनि आर्थिक सहयोग लिन बन्द गरेको छ’, उनले भने, ‘कुनै 

अन्तर्राष्ट्रिय

काबुल विश्वविद्यालयमा बम विस्फोट, ४ जनाको मृत्यु

३ साउन, काबुल । अफगानिस्तानको राजधानी काबुलस्थित काबुल विश्वविद्यालयको दक्षिणतर्फको प्रवेशद्वारमा शुक्रबार बम विस्फोट भएको छ । यसमा परी चार जनाको मृत्यु हुनुका साथै अन्य आठ जना घाइते भएका छन् । स्थानीय समयाअनुसार शुक्रबार बिहान ७ः१० मा उक्त विस्फोट भएको प्रहरीले जनाएको छ । स्नातकोत्तर तहकोे परीक्षाका लागि विद्यार्थीको प्रवेश हुनेक्रममा विस्फोट भएको थियो । घाइते आठ जनामध्ये एक जना भने किशोरी रहेको जनाइएको छ । यस विस्फोटको अनुसन्धान जारी रहेको अधिकारीहरुले जानकारी 

पाकिस्तानका पूर्वप्रधानमन्त्री अब्बासी भ्रष्टाचार अभियोगमा पक्राउ

३ साउन, कराँची । पाकिस्तानमा अर्का एकजना पूर्व प्रधानमन्त्री भ्रष्टाचार गरेको अभियोगमा पक्राउ परेका छन् । हालका प्रधानमन्त्री इमराज खानभन्दा अगाडि सत्तामा रहेका शाहिद खक्वान अब्बासी भ्रष्टाचार अभियोगमा पक्राउ परेका हुन् । पाकिस्तानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार अब्बासीलाई बिहीबार गिरफ्तार गरिएको हो । अघिल्लो साता मात्रै भ्रष्टाचार आरोपमा पाकिस्तानका पूर्वराष्ट्रपति असिफ अली जर्दारी पक्राउ परेका थिए । अब्बासीले तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी)को आयात सम्झौतामा अर्बौं रुपैयाँ अनियमितता गरेको आरोप 

अमेरिकी जलसेनाले इरानको ड्रोन खसालेको अमेरिकाको दाबी

३ साउन, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकी जलसेनाले स्ट्रेट अफ होर्मुज भनिने समुद्री मार्गमा इरानको ड्रोन खसालेको बताएका छन् । उक्त ड्रोन अमेरिकी पानीजहाजभन्दा झन्डै एक किलोमिटरनजिकै उड्न थालेपछि खसालिएको ट्रम्पलाई उदृत गर्दै बीबीसीले जनाएको छ । गत जुनमा अमेरिकाको ड्रोन खसालेको इरानले भने अमेरिकाले दाबी गरेअनुरूप इरानको ड्रोन नखसालिएको बताएको छ । ह्वाइट हाउसमा बोल्दै ट्रम्पले हालको घटनालाई इरानले अमेरिकालाई उत्तेजित बनाउने प्रयत्न गरेको बताउँदै आफ्ना अधिकारी

विचार / ब्लग

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 
Top