siddhartha
gharjaggakosathi

खेललाई व्यावसायिक बनाउने हो भने खेलकुद शिक्षाको व्यवस्था गरिनुपर्छ


Monday, 8 Aug, 2016 2:11 PM
अचुतम लामिछाने,खेलविज्ञ


तपाई त खेल विज्ञ हुनुहुन्छ, नेपालको खेलको अवस्थालाई कसरी नियाली रहनु भएको छ ? 

खेल मुख्यतया दुइ तरिकाले खेलिन्छ । औपचारीक र अनौपचारीक जुन एसउटा स्वास्थ्यको लागि र अर्को पेशागत रुपमै खोलाडी बन्नको लागि । खेलाडी बन्न , सोबाट आयआर्जन गर्ने शैक्षिक हिसाबबाट ज्ञान लिएर खेलिन्छ भने तयो औपचारीक हो र अर्को शैक्षिक हिसाबले नभई अनौपचारीक हिसावले  स्वास्थ्यको लागि मात्र खेलिन्छ भने त्यो अनौपचारिक भयो ।  नेपालमा शैक्षिक रुपले  खेलकुदलाई अगाडी बढाएको पाइदैन र जबसम्म शैक्षिक पाटोलाई वेवास्ता गरिन्छ तबसम्म नेपालमा  खेलकुद क्षेत्रको सन्तोषजनक विकास सम्भव छैन् । 

तपाइ आइसकेपछि सान ( स्पोर्टस साइन्स एकेडेमी अफ नेपाल ) शुरु भयो  कसरी गइरहनु भएको छ सान मार्फत

खेलकुद योजनामा शैक्षिक पृष्ठभुमिका मान्छे भएको तर  पुर्ण एकेडेमिक क्रियाकलाप गर्न नपाएकाले  पनि छोटो अवधिको कोर्ष बनाएका छौ । तालिम पनि सोही अनुसारको दिन्छौ एक महिना ,दुई महिना, ६ महिनाको । 

तपाइले पनि अनुभव गर्नुभएकै होला नेपालमा खेलकुद जगतमा आउने तर धेरै टिक्न नसक्ने किन भइरहेको छ ? 

वास्तवमै शैक्षिक हिसावले ज्ञान लिएर आएका खेलाडीहरु धेरै समयसम्म टिक्छन् । फेरी अर्को कुरा नेपालमा खेलाडी बनेर जीविकोपार्जन गर्न सक्ने अवस्था छैन् । दुबै कतार जानेहरुले नै महिनामा कम्तीमा ३० हजार जति बचाउँछन तर नेपालमा त्यस्तो छैन अझ भन्ने हो भने खेलकुद जगतमा । जो राष्ट्रिय स्तरको अन्र्तराष्ट्रिय स्तरको खेलाडी छ उसलाई ७ /८ हजार दरमा दिएको छ । जबसम्म शैक्षिक हिसाबले र आयस्रोतको हिसाबले खेल जगत बन्दैन तबसम्म आउने जाने प्रक्रिया रहन्छ । यसमा कुनै अचम्म मान्नुपर्ने अवस्था । 



तपाइले भनेजस्तै हाम्रा कोचहरु नै एकेडेमिक रुपले आएका हुदैनन् भने उनीहरुले सिकाउने खेलाडीबाट कस्तो अपेक्षा गर्ने त ? 

शैक्षिक क्रियाकलाप अन्र्तगत नै खेलकुद पनि विशुद्ध पाटो भएकाले यसलाई कसरी खेलाउने ,शारीरिक खेल खेल्दा कस्तो परिवर्तन आउनुपर्छ भन्ने कुराको ज्ञान प्राप्त भयो भने उसले पनि सहि खालको खेलाडी उत्पादन गर्न सक्छ । शैक्षिक ज्ञान नलिएको कोच राम्रो खेलाडी पनि बन्छ र उ कोच पनि हुन्छ उसले आफु जसरी खेलाडी भयो त्यसै अनुसारको खेलाडी बनाउन खोज्छ जुन मिल्न जादैन ।  किनभने हरेक  खेलाडीको बढी स्ट्रक्चरहरु फरक हुन्छ अर्थात स्पोर्टस पर्सनालिटी फरक फरक हुने  गर्छ त्यसलाई कुन तरिकाले सिकाउने भन्ने कुरा उसले ज्ञान राख्दैन र उसले कोच जिवनमा जे अनुभव गर्यो त्यही मात्र प्रयोग गर्न जान्छ ।
अनि यो बजारमा राखिएको  फ्रि साइजको कपडा जस्तो हुन्छ । जुन सबैलाई मिल्छ भनेर  लगिन्छ कोचले पनि आफुले पाएको ज्ञान सबैलाई मिल्छ भनेर अघि बढ्छ । उ आफु राम्रो खेलाडी भएपनि उसले आफ्नो कोच जीवनमा राम्रो खेलडी उत्पादन गर्न नसकेर असफल हुन्छ ।
 
खेल विज्ञानमा पहिलो शैक्षिक विज्ञ जसले मास्टर्ससम्म दक्षिण कोरियामा अध्ययन गर्यो र अहिले पिएचडी पनि त्यहिबाट गर्दै हुनुहुन्छ  कोरियाको र नेपालको खेल संस्कृतिमा कस्तो भिन्नता छ ? 

कोरियामा पनि १९८८ मा ओलम्पिक भयो त्यो भन्दा अगाडी सम्म त्यति धेरै राम्रो रुपले अगाडी बढेको थिएन यद्यपी अवार्ड भने धेरै ल्याइसकेको थियो । एसियन खेलहरु पनि खेलेका  कारणले गर्दा केही सुधार थियो  ।
खेलकुदमा कोरिया पुरुषभन्दा महिला बढी सक्रिय भएको देश हो । यहाँ महिलाहरु पनि स्वास्थयमा धेरै सुसुचित छन र उनीहरु खेलकुद जीवन जिउनका लागि आवाश्यक क्रियाकलाप हो भन्ने ठान्छन् । साँस्कृतिक हिसाबले पनि परम्परागत खेलकुदलाई जगेर्ना गर्दै  आएका छन् । तर हामी खेललाई स्वास्थ्यको लागि भन्दा पनि  जीविकोपार्जनको लागि सोच्ने भएकाले सबैले खेलकुद प्रति ध्यान दिदैनौ । विभिन्न खालको अभावले गर्दा  यो क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्न सकएिन । 

उसो भए नेपालमा खेल क्षेत्रको समस्या समाधान गर्ने उपाय के त ?

पहिलो कुरा शैक्षिक हिसाबले हामी  खेलमा अघि बढ्नु जरुरी छ । हामीले खेलाडीलाई लगानी पनि गर्न सकेका छैनौ । एक दुइ हजारलाई राज्यले सिमित सुविधा दिएर पढ्ने वाताबरण बनाइदिनुपर्यो  । हरेक स्कुलमा अतिरिक्त सुविधा थप्नुपर्ने आवाश्यकता छ जुन खेल हो । एक जना शिक्षकलाई खेल शिक्षाको रुपमा राखिदिएर खेल शिक्षालाई अनिवार्यता प्रदान गरियो भने स्पोटर्स साइन्सलाई अन्य शिक्षा सँगै लगिदियो भने त्यहीबाट समस्या समाधान हुन्छ ।

खेलविज्ञलाई राज्यले के गरिदियोस भन्ने लाग्छ ? 

राज्यको हेर्ने दृष्टिकोण  र उपल्लो तहमा बसेका नै खेलकुदबारे राम्ररी जान्ने हुनुपर्छ । उहाँहरु आफैले बुझन सक्ने अवस्था नभएको बेला सम्मानको आश पनि त गर्नुभएन् । राज्यमा बिडम्बना नै  भनौ राजनीतिक हिसाबले खेलकुदको विकास सँग सँगै हुनुपर्ने हो त्यो छैन र  शिक्षामा जति लगानी गरिरहेका छौ अर्थात  स्वास्थ्यमा गर्ने लगानी शिक्षामा गरिने लगानीबाट केही छुट्याएर खेलकुदमा लगाउँदा व्यक्ति स्वस्थ बन्छ  नै । राम्रा खेलाडी उत्पादन हुन सहयोग पनि पुग्छ ।

प्रस्तुती तथा फोटो : गगन अर्याल


Ruslan

paicho

bussewa

राजनीति

काँग्रेस बैठक आज पनि जारी

५ माघ, काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकमा केन्द्रीय सदस्यले बोल्ने क्रम नसकिएकाले बैठक आज पनि जारी छ । प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बिहीबारदेखि शुरु भएको बैठकमा राष्ट्रियसभा सदस्य निर्वाचनमा पार्टीको तयारी, उम्मेदवार चयन प्रक्रिया, अन्य दलसँगको सहकार्य,

निर्वाचन आयोग प्रदेशका समानुपातिक सांसदलाई प्रमाणपत्र बाँड्दै

५ माघ, काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले प्रदेशसभामा समानुपातिकतर्फ निर्वाचित भएका सांसदलाई आज प्रमाणपत्र दिने भएको छ । बिहीबार प्रदेश सभामा निर्वाचित सांसदहरुको सूचि सार्वजनिक गरेको आयोगले समानुपातिक तर्फका २२० सांसद्लाई आज निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र दिन लागेको हो ।

प्रदेश प्रमुखको शपथग्रहण आज अपराह्न शितल निवासमा

५ माघ,काठमाडौँ ।  सातवटै प्रदेशका प्रदेश प्रमुखले आज पद तथा गोपनीयताको शपथ लिने भएका छन् । राष्ट्रपति कार्यालयमा शुक्रबार अपराह्न ३ देखि ४ बजे बीचमा शपथग्रहण गर्ने तयारी रहेको राष्ट्रपतिका विद्या भण्डारीका प्रमुख स्वकीय सचिव भेषराज अधिकारीले जानकारी दिए ।

अन्तर्राष्ट्रिय

उत्तर कोरियाली महिलालाई दक्षिणको भ्रमण खुल्ला

५ माघ, सोल । चार वर्षपछि पहिलो पटक उत्तर कोरियाली महिला अधिकारीलाई दक्षिण कोरियाको भ्रमण खुल्ला गरिएको समाचार छ । शनिबार केही उत्तर कोरियाली महिलाले दक्षिण कोरियाल जाने अनुमति पाएका छन् । उनीहरु आगामी फेब्रुअरीमा दक्षिण कोरियामा हुन लागेको शीतकालीन ओलम्पिक खेलको तयारीका

​बैज्ञानिक भन्छन्ः पृथ्वी दिन प्रतिदिन तात्दै गयो

५ माघ, लन्डन । मानवीय ज्यादतीका कारण पृथ्वी दिन प्रतिदिन तातिँदै गएको र बेलैमा सचेत नहुने हो भने यो भयावह हुने चेतावनी वैज्ञानिकहरुले दिएका छन् । अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था नासा र बेलायती मौसविदहरुले गएको वर्ष २०१७ सबैभन्दा गर्मी वर्ष बनेको जनाएका छन् । १६७ वर्ष यताको 

पाकिस्तानमा पोलियो खोपमा संलग्न दुई महिलाको निर्मम हत्या

५ माघ,पाकिस्तान ।  पाकिस्तानमा पोलियो खोपमा संलग्न दुई महिला अभियन्ताको निर्मम हत्या गरिएको छ ।  दक्षिण–पश्चिम पाकिस्तानी शहर क्वेटामा पोलियो खोपको थोपा खुवाउने महिला स्वास्थ्य कार्यकर्ता दुई आमा–छोरीलाई नै गोली हानी हत्या गरिएको हो । ३८ वर्षीया सकीना बीबी र १६ वर्षीया छोरी 

विचार / ब्लग

​नेपाल नीतिमा ‘फ्लेग्जिवल’ मोदी, ‘विन ओभर नेपाल’ नयाँ एजेण्डा !

नयाँ दिल्लीमा शुक्रवार सम्पन्न नेपाल भारत प्रबुद्व समुह ‘इपीजी’को छैठौं बैठकमा भारतले देखाएको लचकताले भारतले आफ्नो नेपाल नीतिमा केही परिवर्तन ल्याउन खोजेको संकेत गरेको छ । नेपालमा नयाँ राजनीतिक परिवर्तनपछि बसेको इपीजीको यो पहिलो बैठक हो । नेपाल र भारतबीच भएका सन्धि र सम्झौताको पुनरावलोकन गरी सम्बन्धको नयाँ आयाम खोज्ने कार्यादेश पाएको ‘इपीजी’ समुहले कुनै ठोस सहमति गर्न नसक्ने भएपनि उसको निष्कर्ष दुवै देशका लागि नैतिक बन्धनयुक्त  भने अवश्य छ :

डाक्टर केसी र अदालतको अबहेलना !

डा. गोबिन्द केसीले १४औं पटक चिकित्सा क्षेत्रसँगै अनियमितता र बेथिति मौलाएको न्यायक्षेत्रको समेत सुधारको न्यायोचित माग राखेर सत्याग्रहको सुरुवात गरेका थिए । उनी अनशन बसेको केही घन्टा नबित्दै अभियुक्त जसरी पक्राउ परे । समाजको एउटा प्रतिष्ठित नागरिक अभियान्तलाई कुन कानूनको कुन दफाको गम्भीर उल्लंघन गरेको हो ? र के कति कारणले पक्राउ गर्नु परेको हो ? कुनै सत्यतथ्य एवं स्पष्ट आधार र कारण सहितको पक्राउ पुर्जी थमाइएन ।

​मन रोगको मुख्य स्थान, मनमै छ रोग हटाउने शक्ति : खप्तड बाबा

जब शरीर अस्वस्थ हुन्छ, तब मन पनि विकल अशान्त हुन्छ । कुनै शारीरिक व्यथा उत्पन्न हुने वित्तिकै मानसिक व्यथा पनि साथै उत्पन्न हुन्छ । यो कुरा सबैलाई विदित छ । 
Top