siddhartha
gharjaggakosathi

​विश्वका चर्चित १० अनसन : एकसाथ २९ हजार व्यक्ति बसेकोदेखि १६ वर्षसम्म नखाएको रेकर्ड !


Saturday, 13 Jan, 2018 3:06 PM
नेपालमा खास चर्चा अनसनकै छ । जब डा. गोबिन्द केसी अनसन बस्छन्, तब देशका राजनीतिक दलमात्रै होइन जनता नै समर्थन र बिरोधमा बाँडिन्छन् । यसपटक त केसीको अनसनले सर्वोच्च अदालतसम्म हलचल ल्याइदियो । जे होस् डा. केसीले सरकारसँग पाँच बूँदे सहमतिमा १४औं अनसन तोडेका छन्, तर आफ्नो माग पूरा नभए अनसन सुरु गर्ने चेतावनीसहित । प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुलीको राजीनामा उनको अहिलेको प्रमुख माग छ । नेपालमा केसी धेरै पटक आमरण अनसन बस्ने व्यक्तिमा पर्छन् । तर, लामो समयसम्म निरन्तर अनसन बस्ने व्यक्ति भने गंगामाया अधिकारी हुन् । उनी वीर अस्पतालमा अहिले पनि निरन्तर अनसनमै छिन् । उनका श्रीमान् नन्द्रप्रसाद अधिकारीको अनसन सुरु गरेको ३ सय २९ दिनमा ६ असोज ०७१ मा मृत्यु भएको थियो । त्यसपछि पनि गंगामाया अनसनमै रहिन् । तर, तत्कालीन सरकारले दिएका कतिपय बाचा स्विकार्दै २ कात्तिक ०७१ मा उनले ३ सय ५८ दिन लामो अनसन तोडिन् । यद्यपि उनका माग पूरा भएनन् । केही समयपछि उनले फेरि सुरु गरेको अनसन अहिलेसम्म निरन्तर जारी छ । नेपालमा बिभिन्न राजनीतिक आन्दोलनमा छिटफुट आमरण अनसन त भएकै छन् जुन खासै चर्चा गर्ने खालका भने छैनन् । नेपालमा अधिकारी दम्पत्ति नन्दप्रसाद र गंगामाया तथा डा. केसीको अनसन बढी चर्चामा छ । तर, विश्वमा चाहिँ कस्ता–कस्ता आमरण अनसन भए होलान् ? यस्ता छन् विश्वका चर्चित १० आमरण अनसन :

  • –१६ वर्षसम्म आमरण अनसन बसेकी भारतीय नागरिक इरोम शर्मिला 

सेजर चावेज ‘फास्ट फर लाइफ’
सन् १९२७ मा अमेरिकाको गरिब परिवारमा जन्मेका सेजर चावेज म्याक्सिकन मुलका प्रवासी हुन् । उनको परिवार एउटा ग्यारेज, पुल र किराना पसल चलाउँथ्यो । तर, यो परिवारल धोकाधाडीमा आफ्नो खेत गुमायो । अनि, चावेजले ७ कक्षादेखि नै आफ्नो पढाई छोड्नु पर्यो । त्यहाँका धेरै किसान परिवारले क्यालिफोर्निया र एरिजोनामा गएर प्रवासी श्रमिकको रुपमा काम गर्नुपथ्र्यो । चावेजले पनि आफ्नो पढाई छोडेर श्रमिकको रुपमा खेतमा काम गरिरहेका थिए । तत्कालीन समयमा श्रमिकहरुलाई दास सरह व्यवहार गरिन्थ्यो । अति भएपछि १९६२ मा चावेजले यसको विरुद्धमा आवाज उठाए र राष्ट्रिय कुषि श्रमिक संघको स्थापना गरे । उनले गाउँ–गाउँ र शहर–शहर गएर कृषि श्रमिकको बारेमा जनचेतना फैलाउँदै श्रमिकहरुलाई आफ्नो हक अधिकारका लागि लड्न आह्वान गरे । 

शान्तिपूर्ण रुपमा आफ्नो आन्दोलन क्यालिफोर्नियाभर फैलाए । हजारौं श्रमिकसहित उनले मार्च, पिकेट्स, धर्ना र भोकहड्ताल गरे । उनको आमरण अनसन ३६ दिनसम्म चलेको थियो । फास्ट फर लाइफ नामको उक्त भोक हड्तालको मुख्य उदेश्य कृषि श्रमिकहरुको स्वास्थ्यमा आउनले खतरा र उनीहरुका बच्चालाई किटनाशकको प्रदर्शनबारे कानुन बनाउनु थियो । अन्ततः चावेजको माग पुरा भएको थियो । साथै किसानहरुलाई विमा, ज्याला र अन्य लाभहरु दिइएको थियो ।  सन् १९९३ मा सुतेकै अवस्थामा उनको मृत्यु भयो । 

प्यालेन्टेनी भोक हड्ताल
नागरिकमाथि अत्याचार र इजराइलका प्रमुखहरुको विरुद्धमा २ हजार व्यक्तिहरुले २०१२ मा इजराइलमा आमरण अनसन गरेका थिए । १ महिनासम्म चलेको उक्त अनसनमा मानिसहरुले ‘कि त स्वतन्त्रता पाउने छौं, कि ज्यान गमाउनेछौं’ भन्ने नारा लिएका थिए । अनसनकर्ताहरुको मुख्य माग शिक्षामा पहुँच र एक्लो कारावास तथा प्रशासनिक रोकको अन्त गर्नु थियो । एक महिनाको अथक प्रयासपछि प्यालेस्टाइनीहरुले आफ्नो लक्ष्य प्राप्त गरेका थिए । करिव ४०० कैदीहरुका परिवारले जेलमा गएर आफ्नो आफन्तलाई भेट्ने छुट पाएका थिए । योबाहेक अन्य सामान्य सुधारहरु पनि भएका थिए । यसका साथै अतिरिक्त सेवाको रुपमा टेलिफोन कल र टेलिभिजन सुरु गरिएको थियो । जन सहभागितालाई आधार मान्ने हो भने विश्व इतिहासमै ठूलोमध्येको एक भोक हड्ताल हो । 

सोल्लेन्ज फर्नेक्स ‘फास्ट फर लाइफ’ 
१५ जुलाई १९३४ मा स्ट्रासबर्ग, फ्रान्समा जन्मेकी सोल्लेन्ज फर्नेक्स एक समाजवादी तथा  राजनीतिज्ञ थिइन् । १९७९ को युरोपेली चुनावमा उठेकी उनले मात्र ४.३९ प्रतिशत भोट पाएर ठूलो हार खेपेकी थिइन् । बिभिन्न गैर–सरकारी संस्था, किताब र प्रस्तुतीहरुमा आबद्ध भएकी  सोल्लेन्ज फर्नेक्सले महिलाको हक अधिकार र आणविक उर्जाका कारण वतावरणमा पर्ने क्षतिका विषयमा आवाज उठाएकी थिइन् ।

आणविक शक्ति निष्क्रिय गर्ने उद्देश्यका साथ उनले १९८४ मा पेरिसमा ‘फास्ट फर लाइफ’ नामक आमरण अनसन गरेकी थिइन् । उक्त भोक हड्ताल ४० दिनसम्म चलेको थियो । बन विनाश रोक्नका लागि यो एक शान्तिपूर्ण आन्दोलन पनि थियो । उनले पृथ्वीमा हरियाली कायम राख्ने उद्देश्यसहित ग्रीन पार्टीको पनि स्थापना गरेकी थिइन् । उनलाई आफ्नो कदमले परिस्थितिक प्रणालीमा पनि सुधार ल्याउने विश्वास थियो । उनको उक्त भोक हड्तालको सफलतास्वरुप पछि उनी ‘न्यूक्लियर फ्रिरी अवार्ड’ ले संमानित भएकी थिइन् ।

क्यालिफोर्नियाका कैदी भोक हड्ताल
८ जुलाई २०१२ मा क्यालिफोर्नियाको जेलका २९ हजार कैदीहरुले भोक हड्ताल सुरु गरेका थिए । यो विश्वको इतिहासको सामुहित भोक हड्तालमध्ये सबैभन्दा लामो समय चलेको हड्ताल हो । यो भोक हड्तालको प्रमुख कारण निर्जन कारावास थियो । ६० दिनसम्मको हड्ताल पेलिकन बे स्टेट जेलको सुरक्षा हाउसिङ यूनिटममा चलेको थियो । यो हड्ताल क्यालिफोर्नियाको भोक हड्ताल मध्यको सबैभन्दा खामो हड्ताल थियो । यो अनसनमा कैदीहरुले खानपिन मात्र नभएर जेलका अधिकारीहरुसँग अभ्यास गर्न पनि छाडेका थिए । २०१२ को सेप्टेम्बरसम्म २ वटा जेलमा १०५ जना मात्र बाँचेका थिए । अनसन बस्नेमध्ये एक सय जनाले फेरि खानपिन सुरु गरे पनि अन्य कैदीले भने डाक्टरको सहायतामा जेलका अधिकारीहरुले नाक र मुखबाट जबर्जस्ती खाना खुवाएका थिए । 

बबी स्यान्डस ‘१९८१ आइरिस भोक हड्ताल’
उत्तरी आइल्याण्डमा सन् १९८१ मा आइरिस रिपब्लिकन कैदीहरुले बेलस्टास्टको लङ केस लेजमा आइरिस भोक हड्ताल गरेका थिए ।  मार्गरेट थेचरको सरकारले आफूहरुलाई आम कैदी नभएर राजनीतिक कैदीको समान्न दिनुपर्ने अनसनकारीको माग थियो । ६६ दिन लामो उक्त भोक हड्तालमा १० जना कैदीहरुले ज्यान गुमाएका थिए । बबी स्यान्डस पछि बेलायतका संसद सदस्यको रुपमा समेत चुनिएका थिए । 

जितेन्द्रनाथ दास ‘स्वतन्त्र भारत आन्दोलन’
जितेन्द्रनाथ दास २७ अक्टोबर १९०४ मा भारतमा जन्मेका थिए । उनी एक मेहनति र स्वतन्त्रता कार्यकर्ता थिए । उनी सानैदेखि आफ्नो हक अधिकारका लागि लड्थे । र, आफ्नो लक्ष्य प्राप्तीका लागि तत्पर हुन्थे । उनी १७ बर्षको उमेरमा गान्धीको ‘असहयोग आन्दोलन’मा  सहभागी भएका थिए । उनले सुरु गरेको लाहोर जेल भोक हड्ताल लामो समयसम्म चलेको थियो । उनलाई अन्य केही व्यक्तिले पनि साथ दिएका थिए । उक्त हड्तालमा उनीहरुले युरोपेली कैदी र भारतीय कैदीहरुलाई समान व्यवहार हुनुपर्ने माग गरेका थिए । तल्तकालीन समयमा भारतीयहरुलाई जेलमा अमानवीय व्यवहार गरिनुको साथै उनीहरुको स्वास्थ्यसँग पनि खेलवाड गरिन्थ्यो । जितेन्द्रले १० जुन १९२९ मा सुरु गरेको उक्त भोक हड्ताल  ६३ दिनसम्म चलेको थियो । जेल कर्मचारीहरुले उनलाई खाना खुवाउने धेरै प्रयास गरेपनि असफल भएका थिए । तल्तकालीन समयमा उनको रिहाइको लागि सरकारसँग अपिल गरिएता पनि त्यति बेलाको सरकारले अस्विकार गरेको थियो । फलस्वरुप १३ सेप्टेम्बर १९२९ मा उनको अनसनकै क्रममा मृत्यु भएको थियो । उनको शव कोलकाता लगेर अन्तिम संस्कार गरिएको थियो । उनको बलीदानको समर्थन गर्दै हजारौं मानिसहरुले श्रद्धान्जली दिएका थिए । 

भगत सिंह ‘स्वतन्त्र भारत आन्दोलन’
भगत सिंह भारतीय स्वतन्त्रता आन्दोलनमा सक्रिय भूमिका निभाएका व्यक्ति थिए । आफ्नो जीवनका धेरै बर्ष जेलमा बिताएका सिंह एक दृढ क्रान्तिकारी थिए । तर, उनलाई चन्दन सिंह र सौन्डर्सको हत्याको आरोपमा पक्रेर दिल्ली जेलमा हालियो र त्यहाँबाट केन्द्रीय जेलमा स्तान्तरण गरियो । तब उनले जेलको अनुचित कामको विरोधमा आवाज उठाए र त्यसको सुधारको लागि भोक हड्ताल नै गरे ।  उनको कपडा, खाना, कोठा सबै अशुद्ध थियो र उनलाई जेलमा धेरै नै शररीक श्रम गराइन्थ्यो । यो उनी र जेलका केही अन्य कैदीहरुलाई असैय भएकै कारण १९२९ मा भोक हड्तालको रुप लिएको थियो । उनलाई सार्वजनिक सहानुभूति र समर्थन धेरै मिलेको थियो । जवाहरलाल नेहरुले उनलाई जेलमा भेटेका थिए र उनले एउटा देशभक्तले जेलमा सास्ती खप्न परेकोमा दुःख व्यक्त गरेका थिए । सरकारले उनीहरुको धैर्यताको परीक्षणका लागि उनीहरुलाई राम्रा स्थानमा राख्ने प्रस्ताव गरे पनि अनसनकर्ता कसैले पनि खाना खाएनन् । लाहोर षडयन्त्रपछि उनलाई लाहोरको बोरस्टल जेलमा लगियो, तर त्यहाँ पनि उनले भोक हड्ताल कायमै राखे । त्यतिबेलासम्म उनको १४ पाउन्ड तौल घटिसकेको थियो । उनको लोकप्रियताले पन्जाबको हद पार गरिसकेको थियो । उनले ११६ दिन पछि ५ अक्टोबर १९२९ मा आफ्नो भोक हड्ताल तोडेका थिए ।

मेरीम अल्टून ‘डेथ फास्ट’
१९७६ मा टर्कीमा जन्मेकी  मेरीम अल्टून सानैदेखि कारावासलाई निकै नै रमाइलो तरिकाले बुझ्थिन् । उनले जेलका कैदीहरुको हक अधिकार सुनिश्चत गर्नका लागि शान्तिपूर्ण अन्दोलनको रुपमा भोक हड्ताल गरिन् । उनको विरोध टर्कीका सबै सुरक्षा जेल प्रणालीविरुद्ध थियो । उक्त भोक हड्ताल ३०२ दिन लामो थियो । पिपुल्स क्रान्तिकारी लिबरेशन पार्टी वा डीएचकेपीकी सक्रिय सदस्य रहेकी उनको भोक हड्तालकै क्रममा २००२ मा इस्तान्बुल अस्पतालमा निधन भएको थियो ।

अहमद जेड सलिम जुहैर ‘ग्वांटानामो बे’
१९६५ मा साउदी अरबमा जन्मेका अहमद जेड सलिम जुहैरले २००५ मा भोक हड्ताल सुरु गरेका थिए । तर, उक्त भोक हड्तालको चर्चा भने २००८ मा मिडियाले समाचार बनाएपछि मात्रै भयो । उनको भोक हड्ताल अमेरिकी सरकारविरुद्ध थियो । उनलाई ग्वांटानामो बे निरोध शिविरमा बन्धक बनाएर राखिएको थियो । उक्त शिविरका जेलरहरुले उनी लगायतका उनका साथीहरुलाई जबरजस्ती खाना खुवाउने प्रयास गरेपनि सफल भएका थिए । हड्तालको क्रममा उनको १६ किलो तौल घटेको थियो । जबर्जस्ती नाकबाट खाना खुवाउने प्रयास गरेका कारणले उनलाई बान्ता र एलर्जी भएको थियो । उनको भोक हड्ताल २००५ देखि २००९ सम्म गरेर १४५० दिनसम्म चलेको थियो जसले सिंगो विश्वलाई नै अच्चमित बनाएको थियो ।

इरोम चान्नु शर्मिला ‘मलुम नरसंहार’
इरोम चान्नु शर्मिला भारतीय हुन् । उनी एक कट्टरपंथी समाजवादी र राजनीतिक कार्यकर्ता थिइन् । विश्व इतिहासमा उनको भोक हड्ताल सबैभन्दा लामो भोक हड्तालको रुपमा चिनिएको छ । उनले २ नोबेम्बर  २००० मा सशस्त्र सेना अधिनिएम (एएफएसपीए) को विरोधमा आमरण अनसन सुरु गरेकी थिइन् । मलुम नरसंहारले २८ बर्षीया शर्मिलालाई विरोध प्रदशन गर्नका लागि प्रोत्साहन गरेको थियो । मलूम नरसंहारमा १० जना मानिसहरु बस स्टेशनमा बस कुर्दा मारिएका थिए । सशस्त्र सेना अधिनिएम (एएफएसपीए) को उन्मूलनको माग गरेर उनले भोक हड्ताल गरेकी थिइन् । भारतका ६ वटा राज्यमा मात्र सिमित १९५८ को  अधिनियम (विना जमानत दिने र वारेन्ट विना पक्राउ गर्ने) बाट उन्मुक्तीको लागि हड्ताल गरेकी उनले ५०० हप्तासम्म केही पनि खाइनन् । उनले १६ बर्षपछि आफ्नो भोक हड्ताल तोडेकी थिइन् । उनले भोक हड्ताल तोड्नुको कारण भने उनी राजनीतिमा आएर आएर लड्ने चाहाना नै थियो । पछि चुनाव लडे पनि उनले जितिनन् । 


 


Ruslan

paicho

bussewa

राजनीति

एमालेसँग चाँडो एकता हुन्छः प्रवक्ता भुसाल

४ माघ, काठमाडौ । नेकपा माओवादी केन्द्रका प्रवक्ता पम्फा भुसालले नेकपा (एमाले)संगको एकतापछि मात्र नयाँ सरकार गठन हुने सम्भावना बढ्दै गएको बताएकी छिन् । रिपोर्टर्स क्लबले आज यहाँ आयोजना गरेको कार्यक्रममा एमालेसँग चाँडो एकता हुने तयारी भइरहेको बताइन् । दुवै पार्टीबीच एकता भएपछि दुवै दलका नेताहरु एउटै पार्टीको हुने भएकाले पार्टी

​संविधान कार्यान्वयनको महत्वपूर्ण चरण पूरा भएको छ : प्रधानमन्त्री देउवा

४ माघ, काठमाडौ । प्रधानमन्त्री एवं नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले काँग्रेसको नेतृत्वमा निर्माण भएको संविधान कार्यान्वयनको एउटा महत्वपूर्ण चरण काँग्रेसकै नेतृत्वमा पूरा भएको बताएका छन् । आज बिहानदेखि प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा शुरु भएको पार्टी केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकको प्रारम्भमा उनले संविधान निर्माणपछि तराई 

जनकपुरको विरोधमा वीरगन्जमा प्रदर्शन

४ माघ, वीरगन्ज । सरकारले प्रदेश नं. २ को अस्थायी राजधानी जनकपुरलाई तोकेपछि वीरगन्जमा विरोध सुरु भएको छ । वीरगन्जलाई प्रदेशको राजधानी बनाउनुपर्ने माग राख्दै वीरगन्जबासीले बिहानैदेखि वन्दको आह्वान गर्दै प्रदर्शन गरका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय

अब दुई कोरियाको साझा झण्डा हुने, मिल्ने भए छुट्टिएका दुई मुलुक

४ माघ । आउँदो फेब्रुअरीमा हुने विन्टर शीतकालीन ओलम्पिकमा आपसमा दुश्मनजस्तै रहेका दुई कोरिया उत्तर र दक्षिणले साझा झण्डा लिएर मार्च गर्ने भएका छन् । सीमावर्ती गाउँ पान्मुन्जोममा भएको दुई कोरियाका उच्च नेताको वार्तामा आउँदो फेब्रुअरी ९ देखि दक्षिण कोरियाको प्योङच्याङमा हुने विन्टर 

​क्यालिफोर्नियामा १३ बालबालिकालाई बन्धक बनाउने एक दम्पत्ति पक्राउ

२ माघ, काठमाडौं ।  अमेरिकाको क्यानिफोर्नियामा आफ्नै १३ जना बालबालिकालाई बन्धक बनाउने एक दम्पत्तिलाई प्रहरीले पक्रेको छ । अमेरिकी नागरिक डेभिड ऐलेन र लोइसे आन्ना तर्पिनलाई बालबालिकालाई बन्धक बनाएको आरोपमा घरबाटै पक्राउ गरिएको हो ।क्यालिफोर्नियाको प्यारिसस्थित घरमा उनीहरुले बालबालिकालाई साङ्लाले बाँधेर राखेका थिए । 

प्लेग रोगको महामारीबारे नयाँ तथ्य , जुम्रा र उपियाँबाट पनि संक्रमण !

२ माघ । मानव इतिहासकै भयानक महामारीको रुपमा रहेको प्लेग अर्थात ब्ल्याक डेथका लागि मुसा मात्रै दोषी नरहेको अनुसन्धानकर्ताले दाबी गरेका छन् । चौधौं शताब्दीमा युरोप र एसियामा फैलिएको प्लेग महामारीका कारण २ करोड ५० लाख मानिसको ज्यान गएको अनुमान गरिन्छ ।
प्लेगको संक्रणले 

विचार / ब्लग

​नेपाल नीतिमा ‘फ्लेग्जिवल’ मोदी, ‘विन ओभर नेपाल’ नयाँ एजेण्डा !

नयाँ दिल्लीमा शुक्रवार सम्पन्न नेपाल भारत प्रबुद्व समुह ‘इपीजी’को छैठौं बैठकमा भारतले देखाएको लचकताले भारतले आफ्नो नेपाल नीतिमा केही परिवर्तन ल्याउन खोजेको संकेत गरेको छ । नेपालमा नयाँ राजनीतिक परिवर्तनपछि बसेको इपीजीको यो पहिलो बैठक हो । नेपाल र भारतबीच भएका सन्धि र सम्झौताको पुनरावलोकन गरी सम्बन्धको नयाँ आयाम खोज्ने कार्यादेश पाएको ‘इपीजी’ समुहले कुनै ठोस सहमति गर्न नसक्ने भएपनि उसको निष्कर्ष दुवै देशका लागि नैतिक बन्धनयुक्त  भने अवश्य छ :

डाक्टर केसी र अदालतको अबहेलना !

डा. गोबिन्द केसीले १४औं पटक चिकित्सा क्षेत्रसँगै अनियमितता र बेथिति मौलाएको न्यायक्षेत्रको समेत सुधारको न्यायोचित माग राखेर सत्याग्रहको सुरुवात गरेका थिए । उनी अनशन बसेको केही घन्टा नबित्दै अभियुक्त जसरी पक्राउ परे । समाजको एउटा प्रतिष्ठित नागरिक अभियान्तलाई कुन कानूनको कुन दफाको गम्भीर उल्लंघन गरेको हो ? र के कति कारणले पक्राउ गर्नु परेको हो ? कुनै सत्यतथ्य एवं स्पष्ट आधार र कारण सहितको पक्राउ पुर्जी थमाइएन ।

​मन रोगको मुख्य स्थान, मनमै छ रोग हटाउने शक्ति : खप्तड बाबा

जब शरीर अस्वस्थ हुन्छ, तब मन पनि विकल अशान्त हुन्छ । कुनै शारीरिक व्यथा उत्पन्न हुने वित्तिकै मानसिक व्यथा पनि साथै उत्पन्न हुन्छ । यो कुरा सबैलाई विदित छ । 
Top