१ सय ५९ वर्ष अघि वेलायत पुग्ने पहिलो नेपालीको वेलायत वृतान्त : वेलायती महिला अप्सरा जस्ता


Sunday, 20 Aug, 2017 1:56 PM
आज भन्दा १ सय ५९ वर्ष अघि विक्रम संवत् १९०६ साल माघमा तत्कालिन प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणा २५ जनाको टोली सहित वेलायत प्रस्थान गरेका थिए । विश्व साम्राज्य वेलायतसँगको सम्बन्ध विस्तार गर्न राजा सुरेन्द्रको विशेष दुत बनेर उनी वेलायत पुगेका थिए । जंगबहादुर झण्डै ३ महिना वेलायत बसे । फ्रान्स हुँदै स्वदेश फर्केका जंगबहादुरको वेलायत र पेरिस बसाई निकै चर्चित बनेको त्यसबेलाका विभिन्न लिखतमा पाईन्छ । उनीसँगै वेलायत पुगेका भ्रमण टोलीका एक सदस्यले यात्रा संस्मरण लेखे १९१० सालमा । तर त्यसको लेखक को हो भन्ने बारेमा भने नेपाली इतिहासमा विवाद छ । साझा प्रकाशनले प्रकाशित गरेको जङ्गबहादुरको वेलायत यात्रामा सो पुस्तकका लेखकमा सुब्बा सिद्धिमान, लप्टन लालसिं खत्री र सुब्बा शिवनरसिं मध्ये एक हुन सक्ने उल्लेख छ । यात्रा वृतान्त जसले लेखे पनि त्यतिबेलाको नेपालीको आँखामा वेलायतको बयान भने निकै रोचक छ ।

लेखक भन्छन् :

वेलायती महिला अप्सरा जस्ता :
चार दिनमा वेलायत उत्रन्या सौतानघाट (साउथहेम्पटन) पुग्दा कस्तो भयो भन्या सपनामा पो आयुँ कि अथवा धर्म कमायाका मर्यापछि इन्द्रसनमा पुगिन्छ भन्थ्या, इन्द्रासन यही हो कि भन्या जस्तो लाग्न्या । क्या अर्थले भन्या ताहाँ अति राम्रो सहर रहेछ । हाट, दोकान, वाग, वगैंचा ताहाँका मानिसको रुप देख्दा ज्या देख्यो तसवीरै देखिन्या । तहाँका जनानाहरु श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबका नजीकमा आई सलाम गर्या । तिनका रुप देखदा मिज्याद, खातिर गर्याका सुन्दा यी अपसरा हुन् कि भन्या जस्तो लगन्या, चंद्रमाका बिम्ब जस्ता उज्वल मोहडा, बडाबडा लामा नेत्र, तेलका धारा झ्हिं नाक, घाटीमा तीनरेखा भयाका हात्तीको सुड जस्तो छाती, कम्बर छिन्याका, जांग फुक्याका, बडा पल्लेबाज उच्चा, पान खाया जस्ता लाल ओठ, मिल्याका दांत पोशाक–लहंगा,मोजा, पंजा रुमाल, कपालमा अनि सुन्दर टोपी, गह, कुचीन, साटन, रेसम, कलकत्ताका झलर भयाको पोशाक आंगमा रसाय जस्ता मिल्याका, बडा हिशी भयाका, नम्र भै बोलन्या १÷२ मात्र होइन, सबै उस्तै छन् । यस्ता रीतका मानिस, हजार बाह्र सय आई खडा भया । नराम्रा दुबला देख्नु कोही छैन । जो मानिस देख्यो राम्रो ज्या चीज देख्यो राम्रै देखिन्छ । यस्तो तमासा देख्दा सबलाई मोह भयो ।


अचम्मको सहरः
त्यो सहर कस्तो छ भन्या बखान् गरिसक्नु छैन । सबै लक्षणले जुक्त भयाको । तीमस नदी उत्तरवाहिनी भै बह्याकी छन् । ३०/४० कोसको चौडा गिर्दा भयाको ज्यावद घर छन् । पक्की हवेली, सहरका बीचमा बेम्बा घर एक पनि छैन । पत्थरैको गारो, पत्थरैको छाना । गारा, भित्ता बज्रलेप गर्याको छन् । पत्थरका झींगटी छानामा मिल्याका सीसा ढाल्या जस्ता । सारा सहरका घरमा ऐनाका झ्याल लाग्याका छन् । सारा सहरका घरमा सुन–चाँदीका मोलम्बा गरी चित्रकार भर्याका छन् । चोक पटांगिनी, गल्ली सारा पत्थरैले छाप्याका छन् । नाल देखनु कहीं छैन । भित्रभित्रै दबाई तिमस नदीमा निकाल्याका छन् । हीलो, धुलो, नर्क, कसिंगर देखनु कही छैन । घरघरै चोक, पटांगिनी, साना बगैँचा, फलफूल, पातका लता लाग्याका छन् । रुखमा पंहलो पात छैन । भैंमा सुक्याको पात छैन सफा गरी राख्याका छन् । जात जातका फूल फुलिरह्याका छन । गल्लीमा तीन सडक जोरी बन्याका छन् । क्या अर्थले भन्या एक सडकमा पैदल मानिस हिंड्दछन्, एक सडकमा घोडा चढी सवारी हिड्दछन्, एक सडक बग्गीका सवारी हिड्छन् । रात दिन बराबर लाखौं बग्गीका सवार चल्याकै छन् । आठौं प्रहर मानिस बग्गी खाली हुँदैन । क्या अर्थले भन्या रात दिन एकै उज्यालो छ ।  ग्यास बत्ती गल्लीमा लयन्का लयन् जल्याकै छन् । सारा घर–घरका झ्यालमा भररात बल्याकै छन् । चन्द्रमा जोति जस्तो तेज भयाका सारा सहरमा तिहार दिपमालिक गर्याको जस्तो–सदा कोठा, चोटा, कौसी, अटाली, भंडार, जाजरवान, अस्तबलखाना, चोक, पटांगिनी तिमस नदीका वारी–पारी पुल साँघु सहर भित्र बाहिर–सर्वत्र ग्यास बत्तिको रोसनि जल्याकै छ ।


अति सुखी जीवनः
पापानि(?) भन्या नदीका पानी तांबाका ढुंग्राबाट तलाउमा खैचियाको छ । त्यस तलाउमा वरिपरि सबै घरमा नहर लाई तांबाका ढुंग्राबाट झिक्याको छ । चाहियामा टूटी घुमाइदियो, पानी लियो फेरि बंद गर्दियो । दाउरा भन्या त्यस मुलुकलाई चाहिंदो रहेनछ क्या अर्थले भन्या पत्थरको गोल हुँदोरहेछ । तेल बल्दा झैं बल्दो रहेछ । सुघर पनि,सस्तो पनि । तीमस नदीका कृपाले जहाजमा हाली ल्याउँछन् घर–घर पुर्याइदिन्छन् । त्यो गोलको खानी लंड्न सहरदेखि सय डेढ सय कोस टाढा छ । त्यो गोलले भात पकाउँछन् । तान, मेगजीनको काम, फलाम सिसा ढालन्या, धुवाका जहाज चलाउन्या, ग्यासबत्ती जलाउन्या, नाना तरहको कल चलाउन्या त्यही गोल छ । घर बन्याउन्या काठ जहाज रेलगाडी बन्याउन्या काठज्यावद १५ सय कोष समुद्र पारबाट जहाजमा हाली समुद्रले ल्याइदिन्छन् । आगो, पानी, बत्तास अंग्रेजले कमारो तुल्याई राख्याको छ ।

त्यस मुलुकमा मानिसले भारी कोही बोक्दैन । भारी जहाज, रेलगाडा बग्गी मात्र बोक्छन् । तांहाका मानिस अति सुखी छन् । मैला फाट्याका कपडा कोही लाउँदैनन् । अांगमा मयल कोही राख्दैनन् । ताहां पानीले साबुन धसीधसी, बुरुस लाई नुहाउन्या, सवैको मुख चन्द्रमा जस्तो उज्यालो । पोशाक भन्या वादसाहदेखि तेली, धोबीसम्म एकैतर्फको पोसाक लाउन्या । वडाको मसिनु छोटाको खस्रो मात्रै छ । तलास सबैका एकै छ । त्यो लोगन्याहरु काला पोसाक टोप, कुर्थी, चुस्ता, गलेबंद, मोजा, पंजा, जुत्ता लायाका । स्वास्नीहरुको तवर एकैछ । पोसाक लाउन, खान, थितिसित रहन्या, सुत्न्या, उठन्या काहीं जान्या सबै घडीको प्रमाण छ । सबका साथमा घडी छन् । घर–घरका भित्तामा घडी राखन्या घडी टाँसियाका छन् । कही गीर्जा, पर्खालमा पनि घडि दांसियाका छन् । जाहाँ जाहाँ हेर्न मन लाग्यो ताहाँ घडी देखिन्छ । छोटा–बडा कसैले ठूलो स्वर गरी नबोलन्या, ठट्टा, अर्काको उतारनी निन्दा कोही गर्दैनन् । झगडा गर्दैनन् । बडा शीलसित बोलन्या, छोटा बडासित मिजाज राखन्या, एकसेएक अकलमन्द छन् । नाच तमासा जग्गा जग्गामा हुन्छ । जहाँ नाच तमासा हुन्छ तहाँ लाखौं मानिसको भीड लाग्याकै हुन्छ ।

थाना, पुलिसका, सिपाही पहरा छन् । सिपाही क्या गर्छन भन्या सारा सहर भित्र र बाहिर, दोबाटा, देउडी जग्गा–जग्गामा खडी पहरा गर्छन् । आठौं प्रहर रमन् गर्दछ । चोर, ढाँट, लुच्चा, झगडा गन्र्या झगडियालाई पक्री ल्याउनु, दिनमा कति मर्छन् । कति जन्मन्छन्, अरु मुलुकका मुसाफिर, कति आउँछन् कति जान्छन् र त्यो खबर ल्याउनुः लूला लंगडा, काना, खोरडा कोही पक्ष नभयाका आया गरीपखानामा लगी नाम लेखाई बंद गरिदिने उर्दी छ । सहरमा हूलदंगा कहीं भयो भन्या पक्री ल्याउनू, बलले नपुग्या जल्दी खबर थानामा ल्यउनू भनी सहिवान् छ । यस्ता तरहसित पुलिसको पहरा सहरमा छ ।

सब दुनियाँ, फौज, पल्टन, महाजन, दोकानदार, भारादार, बादसाह, गरीबगुर्वा सारा जहान बडा खुसीमा छन् । आफ्ना स्थितिमा रह्याका छन् । इन दिनौमा राम–राज्य त्यही मुलुकमा रहेछ । जौन गल्लीमा गयो हाट् दोकान भारी–भारी छन् । जौन चीज खोज्यो दोस्रो दोकानमा जानुपर्दैन । मालको मोल नीरख गरी सालमा लेख्याको हुन्छ । रुपैयाँ दियो, माल लियो । मोल कसाकस गरुँला भन्न पाइँदैन । जो लेख्याको छ सोही सदर छ । यस मुलुकमा यो माल छ यो माल छैन भन्नु केही छैन । बाह्र बिलाइतको चीज भयो सारा हिन्दुस्तानका चीज भयो जम्बुद्धीपको भयो जहाजले बोकी ल्याउछ । रुख वृक्ष, फलफूल, मेवा, अनाज, कपडा, भाँडा, वर्तन, सुना चांदी, नवरत्न, जलका जनावर, थलका, पशु–पंछी, पृथ्वीमा भयाको चीज, नक्सा, बिलाइतमा महजुद छ । अकलमन्द पनि इनै रह्याकाछन् । कालीगढी, बेपारी, मालको पारख जांन्या पनि, मन्त्री सूरा सिपाहीगिरी पनि, निसाफी पनि, सुघर पनि, धनी पनि, धर्मशास्त्र–नीतिशास्त्र जांन्या पनि, लक्ष्मीले देख्याका पनि इनै रह्याछन् । इनको रीस गरी कसैले निर्बाह छैन । इनै दिनौमा देवता, राक्षस, दानव स्वर्गमा गयाछन् । यस मत्र्य लोकमा मनुष्यैको मात्र राज्य रहेछ । यस लोकमा पनि इलिण्ड(इङ्गल्याण्ड) वेलाइतमा निसाफ धर्म सत्य रह्याको रहेछ भन्या जस्तो अरु मुलुकबाट जान्या मानिसहरु मान्दछन् ।
साभार ‘जंङ्गबहादुरको वेलायत यात्रा’ पुस्तकबाट


 


global ime

runner bike

https://www.ctznbank.com/

राजनीति

नेकपाको स्थायी कमिटि बैठक बस्दै, ओली र प्रचण्डका अडान कायमै

२२ असार, काठमाडौँ । 
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाको स्थायी कमिटि बैठक आज बस्दैछ । आज बिहान ११ बजेका लागि स्थायी समिति बैठक बोलाइए पनि नेताहरुबीच सहमति नभए बैठक फेरि स्थगित हुने संभावना छ । पार्टी भित्रको विवाद समाधानका लागि नेताहरु छलफलमा जुटेपनि समाधान भने अझै निस्कन सकेको छैन । हिजो नेकपा अध्यक्षद्वय केपी ओली र प्रचण्डवीच पार्टी एकतालाई बचाउन सहमतिका आधारहरु खोज्ने सहमति भएको थियो । हिजो बालुवाटारमा भएको छलफलमा सहमतिका लागि दुवै अध्यक्षवीच थप लचकता प्रस्तुत गर्ने सहमति भएको थियो ।

कांग्रेस केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक बस्दै, ओली र देउवाबीच भएको गोप्य भेटबारे कुरा उठाउने

२१ असार, काठमाडौं । 
प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठक आज बस्दै छ । बैठक दिउँसो २ बजेपछि ललितपुरको सानेपास्थित पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा बस्नेछ । कांग्रेस केन्द्रीय समिति बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाबीच भएको भनिएको गोप्य भेटबारे पनि केन्द्रीय सदस्यहरुले कुरा उठाउने तयारी गरेका छन् । 

प्रचण्डको अन्तिम कसरत, प्रधानमन्त्रीले राजीनामा देलान् कि पार्टी फुट्ला

१९ असार, काठमाडौँ । 
प्रधानमन्त्री  तथा सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई  दुवै पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने कुरा उठेपछि सत्तारूढ नेकपाभित्रको विवाद उत्कर्षमा छ । ओलीको कार्यशैलीमाथि प्रश्न उठाउँदै अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाललगायतका नेताहरूले राजीनामा दिनुपर्ने बताएपछि नेकपाको परिस्थिति गम्भिर बनेको छ । 

अन्तर्राष्ट्रिय

इरानको आणबिक केन्द्रमा आगलागी, हजारौं उपकरणमाह क्षति

२२ असार, काठमाडौं । 
इरानको आणबिक केन्द्रमा गत बिहिबार भएको आगलागीमा ब्यापक क्षति भएको खुलासा भएको छ । इरानको आणबिक उर्जा निकायका प्रवक्ता बेहेरोज कमलबन्दीले आगलागीमा परि मेसिनरी उपकरणहरु नष्ट भएको बताए । केही इरानी अधिकारीहरुले आगलागीलाई साइबर हमलाको संज्ञा पनि दिएका छन् । गत साता इरानको आणबिक केन्द्रमा भएको आगलागीका कारण त्यहाँ जडान गरिएका हजारौं आधुनिक उपकरणहरु नष्ट भएका थिए ।

पाकिस्तानका विदेशमन्त्रीमा कोरोना संक्रमण

२० असार, काठमाडौं । 
पाकिस्तानका विदेशमन्त्री शाह महमुद कुरैशी कोरोना संक्रमित भएका छन् । कुरैशी स्वयंले ट्वीटरमा यो जानकारी दिएका छन् ।  उनले लेखेका छन्, ‘दिउँसो मलाई हल्का ज्वरो आएको महसुस भयो । त्यसपछि तुरुन्तै म होम क्वारेन्टिनमा बसेँ ।  अल्लाहको कृपाले म मजबुत र ऊर्जावान महसुस गरिरहेको छु । कृपया मेरो लागि प्रार्थना गर्नुहोला ।’ उनले घरमै बसेर आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गरिरहेको जानकारी पनि दिएका छन् । जोन्स हप्किन्स

कारभित्र यौन क्रियाकलाप गरेको आरोपमा राष्ट्रसङ्घका दुई कर्मचारी निलम्बित

१९ असार, काठमाडौँ ।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घले इजरेलमा कार्यालयको कारभित्र  यौनिक गतिविधि गरेको आरोपमा  दुई कर्मचारीलाई निलम्बन गरेको छ।  तेल अभिभस्थित समुद्री तटनजिक  सडकमा राष्ट्रसङ्घको चिह्न अङ्कित कारभित्र यौनिक गतिविधि गरेको  भिडियो केहीदिन अगाडि सार्बजनिक भएको थियो । रातो पहिरनमा रहेकी एक महिला कारको पछिल्लो सीटमा तीमध्ये एक जनासँग यौनिक मुद्रामा बसेको भिडिओमा देखिन्छ। 

विचार / ब्लग

यो जन्म तिमीमा समर्पित

मेरो यो अमूल्य जीवनका 
लागि
तिमीले आफ्नो जीवनको ख्याल 
राखेनौ।
मेरो आगमनको खुसी सँगै 
तिमीले आफ्नो सबै पीडा भुलायौ 

राष्ट्रिय धान दिवस र यसको शास्त्रीय महत्त्व

-प.ज्यो.बिष्णु प्रसाद उपाध्याय
नेपालको अर्थतन्त्रमा कृषिको योगदान ठूलो रहेको छ। हाम्रो जस्तो मुलुकले बढदो व्यापार घाटा न्युनीकरण गर्ने हो भने कृषि जन्य उत्पादन बढाउनै पर्छ । यसको विकल्प छैन। सोही कारण  किसानको मनोबल उच्च राख्न र उनिहरुको श्रमको सम्मान गर्ने उदेश्यले कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले मुलुकभरी असार १५ गतेलाई राष्ट्रिय धान दिवसका रुपमा २०६१ साल देखि  अनवरत रुपमा मनाउँदै आएको छ। जुन सराहनीय छ। यसो भनी रहदा यहाँ भन्दा

कोरानाको चेपुवामा नेपालको अर्थतन्त्र : चाल्नुपर्ने कदम

आज विश्व जगत नोवल कोरोना नामक भाइरसबाट आक्रान्त बन्दै गएको छ ।यसको फैलदों गतिलाई दृष्टिगत गर्दा समयमा नियन्त्रणको प्रभावकारी उपाय पत्ता लगाउन नसकेमा विश्वव्यापी रुपमा एक करोडको हाराहारीमा  मानिसहरु यसबाट सङ्क्रमित हुने र  नियन्त्रणको प्रयास गर्दा गर्दै पनि ५ लाखको संख्यामा व्यक्तिले ज्यान गुमाउन सक्ने सम्भावना देखिन्छ । विश्वका शक्तिशाली देशहरु समेत यस भाइरसका सामु आत्मसमर्पण गर्न वाध्य भएका घटनाले गर्दा नेपाल जस्ता सानो अर्थतन्त्र र अल्पविकसित
Top