siddhartha
pradhikaran

​हरेक नेपालीमा बैंकिङ सेवा पुर्याउने हो भने सरकारले नोक्सानीको केही प्रतिशत बेहोर्नुपर्छ


Friday, 21 Oct, 2016 4:06 PM

 
राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरूको क्षमता बढाउन तथा वित्तिय संस्थाको संख्या घटाउन पूँजी बृद्धिको निर्देशन दिएपछि यतिबेला बैकहरु पूँजी वृद्धि गर्न कम्मर कसेर लागिरहेका छन् । हकप्रद र बोनस दिएर पूँजी पुर्याउन सक्ने वित्तिय संस्थाहरू बोनस र राइट सेयर घोषणा गरिरहेका छन् भने कतिपयले पूँजी पुर्याउन सँस्था मर्जर र एक्वायर गरिरहेका छन् । २०७४ असार मसान्तसम्ममा विकास बैंकहरुले २ अर्ब  ५० करोड चुक्तापूँजी पुर्याउनु पर्नेछ । चुक्ता पूँजी पुर्याउन दिएको निर्देशनको एक बर्ष पुरा भइसकेको छ । यस्तै रेमिट्यान्स्मा गिरावट, विकास  निर्माणको काम अपेक्षित् नहुँदा बजारमा तरलता केही कम भएको अवस्था छ ।  जसका कारण नै वित्तियसंस्थाहरूले ब्याजदर बढाइरहेका छन् । 
भmण्डै २९ बर्ष अघि नेपाल बैंक लिमिटेडबाट बैंकिङ यात्रा शुरु गरेका कृष्णराज लामिछाने अहिले कैलाश विकास बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् । उनी विकास बैंकहरुको छाता संगठन विकास बैंक बैंकर्स सँघको अध्यक्ष समेत हुन् । पछिल्ला दिनहरुमा विकास बैंकको अवस्था , ब्याजदर परिवर्तन, तरलताको अवस्था, हरेक नेपालीमा बैंकङ पहुच पुर्याउन विकास बैंकले खेलेको भुमिका, बैंकको पुूँजी बृद्धि योजना लगायतका विषयमा लामिछानेसँग न्यूजसेवाका लागि एलिजा उप्रेतीले गरेकोे कुराकानीको अंश 


यतिबेला  बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरूलाई राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार पुँजी बृद्धिको चटारो छ, अब एक वर्ष भन्दा पनि कम समय भएको अवस्थामा विकास बैंकहरुको अवस्था कस्तो छ ?

पूँजी बृद्धिकै लागि भनेर पछिल्ला दिनहरुमा धेरै बैंकहरु विशेष गरी विकास बैंकहरु मर्जरमा गएका छन् । केही समय अघि ८६ वटाको संख्यामा रहेका विकास बैंकहरु अहिले मर्जरकै कारण ५०/६० वटामा झरेका छन् । अहिले पनि धेरै विकास बैंकहरू मर्जर तथा एक्वायरकै क्रममा रहेकाले यो संख्यामा गिरावट आएर ३० वटा जति विकास बैंक हुने देखिन्छ । तर तीनका शाखाहरु जहाँ जहाँ थिए त्यहीँ त्यहीँ रहन्छन र डुप्लिकेसन भएको ठाउँमा रिलोकेसन मात्र हुन्छ  । 

धमाधम मर्जर हुदा तपाईले ३० वटा विकास बैक मात्र रहन्छ भन्नु भयो, राष्ट्रबैंकले सिधै मर्जरमा  जान नभनेपनि उसको लक्ष्य भनेको बैंकहरुको संख्या घटाउनुनै हो , शाखा यथावत रहेपनि बैंकहरूकै संख्या कम हुँदा विकास बैंकको भविष्य चाहि कस्तो देख्नुहुन्छ ? 

पूँजी बढाउन भनेपछि मर्जरबाहेक प्राय बैंकको अरु विकल्प पनि छैन । तर विकास बैंकको भविष्यनै धरापमा पर्छ भन्ने चाहिँ होइन । बाणिज्य बैंककै हाराहारीमा विकास बैंक पुग्छ । बाणिज्य बैंकहरु सबै सदरमुकाम केन्द्रित हुदा विकास बैकले आफ्नो भुमिका ग्रामिणस्तरमा पुर्याएको छ । यसकारण पनि सर्भिस डेलिभरीको हिसाबले गाउँ क्षेत्रमा सेवा पुर्याउन पनि विकास बैंकको आवश्यक पर्छ । तर पहिला एकजिल्ले ÷तिन जिल्लेका लागि लक्षित गरेर  खोलिएका विकास बैंकहरु प्जी पुर्याउनकै लागि मर्जरमा जाने भएपछि उनीहरुको संख्या  घट्छ र पूँजीका हिसाबले बलिया पनि बन्छन्  । जहाँ जहाँ जति शाखाहरु पुगेका छन् ती बन्द गर्न पनि पाइदैन र बन्द पनि हुदैन । संख्या घटेपनि नेटवर्क घट्दैन, सँस्था बलिया हुन्छन् । त्यसकारण भविष्य राम्रो छ ।  

तपाईले गाउँ गाउँमा बैंकिङ पहुँच पुग्न विकास बैंकको भुमिका हुन्छ भनिरहदा  यति धेरै विकास बैंक भएपनि  अझै कति जनसंख्या त बैंकिङ पहुँचबाटै टाढा छन् । यस्तो अवस्थामा विकास बैंकको भुमिकालाई कसरी हेर्ने ? 

हेर्नुस कुनै पनि कुरा शुन्यतामा चल्दैन, त्यसका लागि पूर्वाधारको आवश्यक पर्छ । पहिले त ती गाउँहरुमा जनसंख्याको आकार कस्तो छ भन्ने कुरा हुन्छ भने अर्को पूर्वाधार विकासको कुरा हो । नगद बोकेर ल्याउने अवस्था कस्तो छ , सुरक्षाको अवस्था  ,बिद्युतको उपलब्धता जस्ता कुराले पनि महत्व राख्छ ।  निश्चित मापदण्ड पुगेको ठाउँमा यति धेरै प्रतिस्पर्धा छ बैंकहरु आफै पुगिहाल्छन् । जसरी ओरालोमा पानी बग्छ त्यस्तै जहाँ आवाश्यकता र अवसर देख्छन् त्यहा बैंकहरु भागिहाल्छन् । 


हरेक नेपालीमा बैंकिङ सुविधा नपुग्नुमा बैंक होइन सरकारी उदासीनताको कारणले भएको हो भन्न खोज्नुभएको हो ?

सबै नेपालीको पहुँचमा बैकिङ सेवा पुग्न आवश्यक पूर्वाधार पुग्नु पर्छ । त्यसका लागि सरकारले कदम चाल्नै पर्छ । कतिपय अवस्थामा पूर्वाधार पुग्दा पुग्दै नोक्सानी हुन सक्छ बस्ती थोरै छ ,आर्थिक कारोबार कम हुन्छ भने, यस्तो अवस्थामा  सरकारले नोक्सानीको केही प्रतिशत बेहोर्नुपर्छ । यदि सेवा पु्र्याउने हो भने सरकारले पनि केही लगानी गर्नुपर्याे नी । 
बैंक भनेको नगद कारोबार हुने ठाउँ हो जसलाई सुरक्षाको आवाश्यकता पर्छ । त्यो क्षेत्रमा केही उद्यमशीलता भएको व्यक्ति  पनि चाहियो । विशेषगरी ग्रामीण जनतामा वित्तिय साक्षरता छैन् । जस्तै स्वास्थ्य मन्त्रालयले कति धेरै जनचेतनामुलक विज्ञापनमा खर्च गरिरहेको छ तर बैकिंङ क्षेत्रमा अर्थमन्त्रायको त्यो जागरुकता खोइ ? एउटा पनि विज्ञापन निकालेर भनेको छैन की तिमीहरु बैंकमा खाता खोल । बंैकहरुले विज्ञापन  गर्दा आफ्नो स्वार्थका लागि गर्यो भन्छन् तर त्यही कुरालाई अर्थमन्त्रालयद्धारा भन्यो भने जनहितका लागि भन्यो भनेर सर्वसाधारणले विश्वास गर्छन् । 

अहिले  वाणिज्य बैंकमा व्याजदर बृद्धि भइसकेको छ, त्यसले पहिले देखिनै वाणिज्य बैंक भन्दा बढी ब्याज दिँदै आएका विकास बैकलाई धक्का  लाग्दैन ?

अहिले बाणिज्य बैंक र डेभलपमेन्ट बैकमा व्याजदरमा खासै भिन्नता छैन  । दुई तिन महिना अगाडी फरक थियो तर अहिले छैन । हामी पनि साढे ६/ सात प्रतिशत व्याज दिइरहेका छा । बाणिज्य बैंकले पनि सँस्थागमा त्यस्तै दिइरहेको छ । सेभिङमा भने बाणिज्य बैंक भन्दा विकास बैंकले बढी दिन्छन् । 
कर्जाको हकमा पनि अहिले आएर बराबर हुन थालेको छ । सँस्थागत निक्षेपकर्ताहरुले व्याजदर बढाए त्यसले गर्दा वाणिज्य बैंकमा बढेको हो । जस्तै नागरीक लगानी कोष ,आर्मी ,सञ्चय कोष जस्ताले बाणिज्य बैंकमा निक्षेप राख्छन् , विकास बैंकमा राख्दैनन् त्यसले गर्दा खासै ठुलो धक्का लाग्दैन । 

पूँजी वृद्धिसँगै विकास बैंकहरुले   सुधार गर्नुपर्ने पाटा के हुन सक्छन् ? 

पूँजीको साइज बृद्धि गर्नुपर्ने महत्वपूर्ण कुरा छ  । ६०/६५ करोडमा चलेको विकास बैंकलाई साढे २ अर्ब पुर्याउनु आफैमा चूनौती छ । त्यही अनुसारको मेनपावरको क्षमता पनि हुनुपर्यो । आफैले गर्नु परेको भनेको मेनपावरको क्षमता अभिबृद्धि हो । पूँजी बढेपछि सेवामा पनि गुणस्तरता हुनुपर्छ । 

मर्जर राष्ट्रबैंकको संस्था बलियो बनाउने नीति हो कि अधिक संख्याका कारण  अनुगमन गर्न मुस्किल परेर हो जस्तो लाग्छ ? 

म त  भन्छु मर्जर आवश्यकता नै हो । एक करोड ४० लाखको विकास बैंक पनि छ यस्तो अवस्थामा पूँजी बृद्धिको एकदमै आवाश्यकता देखिइसकेको थियो । 
कैलाश विकास बैंकको कुरा गर्ने हो भने १ अर्ब ५८ करोडको विकास बैंक हो । त्यस्तै १ करोड ४० लाखको. पनि विकास  बैंक छन् । तर पनि राष्ट्र बैंकले मर्ज होउ त भनेको छैन नी ।  पुँजी बृद्धि जसरी पनि गर्नु मात्र भनेको हो । विदेशी लगानी ल्याएर हुन्छ या मर्ज गरेर हुन्छ । सँस्थालाई पुँजी पुर्याउन मर्जमा जानैपर्छ यसले संख्या घट्छ र राष्ट्रबैंकलाई सुपरभिजन गर्न पनि सहज हुन्छ । 

कैलाश विकास बैंकले चाहिँ कसरी आफ्नो पुँजी अबको एक बर्षभित्र पूर्याउँछ ? 

कैलाश विकास बैंकको  अहिले १ अर्ब ५८ करोड चुक्तापूँजी  छ ।  २० प्रतिशत राइट शेयरको प्रक्रिया पनि करिब करिब अन्तिम चरणमा छ । बोनस शेयरबाट २ अर्ब ३० करोड हुन्छ । चालुबर्ष २० प्रतिशत नाफा कमाउने लक्ष्य छ ।  साथै मर्जर व्यवस्थापन ,हरेक बर्ष ३÷४ ओटा शाखा खोल्दै जाने हाम्रो बैंकको लक्ष्य हो । हाम्रो पूँजी सजिलै पुग्छ । 


तस्बिर : गगन अर्याल


Ruslan

jagadamba srawan 18

paicho

bussewa

राजनीति

​भट्टराईको नेतृत्वमा संमृद्धि आउँदैन : नेता श्रेष्ठ

६ कात्तिक, गोरखा । गोरखा २ बाट उम्मेदवार बनेका नेकपा माओवादी केन्द्रका नेता नारायणकाजी श्रेष्ठले नयाँ शक्ति पार्टीका संयोजक डा बाबुराम भट्टराईको नेतृत्वमा देशमा संमृद्धि नआउने दाबी गरेका छन् । श्रेष्ठ र भट्टराई गोरखा २ बाट चुनावी प्रतिष्पर्धामा छन् । गोरखा २ वामपन्थी क्रान्तिकारीको किल्ला भएको, संगठन राम्रो भएको, वाम गठबन्धनले गर्दा

ओखलढुंगामा ९ दलको उम्मेदवारी दर्ता, कांग्रेसका बागी उम्मेदवार

६ कात्तिक, ओखलढुंगा । पहिलो चरण अन्तरगत आगामी मंसिर १० गते हुने प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचनका लागि ओखलढुंगामा ९ राजनीतिक दलले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।

​निर्वाचन आचारसंहितामा कडाई : टोपी, टी–शर्ट, गम्छा उत्पादन, प्रयोग र प्रदर्शन गर्न निषेध

५ कात्तिक, काठमाडौं । निर्वाचन आयोगले आगामी प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनको प्रचारप्रसारमा प्रयोग गर्ने गरी निर्वाचन चिह्नअंकित टोपी, स्टीकर, टि–शर्ट, झोला ट्याटु, गम्छाजस्ता सांकेतिक सामग्रीको उत्पादन, वितरण र प्रयोगलाई निषेध गरेको छ । 

अन्तर्राष्ट्रिय

​दुई पूर्व राष्ट्रपति बुश र ओबामा परम्परा तोड्दै ट्रम्प विरुद्ध

५ कात्तिक, वासिङ्टन । पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपतिहरुले आफ्ना उत्तराधिकारीहरुलाई आलोचना नगर्ने परम्परा तोड्दै नाम नखुलाइकन राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, ह्वाइट हाउस र सेना प्रमुखको तीक्ष्ण आलोचना गरेका छन् । त्यसै दिनका टिप्पणीमा पूर्र्व राष्ट्रपतिहरू जर्ज डब्लुबुस र बाराक ओवामाले राष्ट्रपति ट्रम्प र उनको नीति

क्याटलोनिया विवाद केन्द्र सरकारले प्रजातान्त्रिक ढंगले समाधान गर्ने स्पेनका राजाको भनाइ

स्पेन । स्पेनका राजा फेलिपे छैठौंले क्याटलोनिया देशको महत्वपूर्ण भाग रहेको र रहिरहने प्रष्ट पारेका छन् । देशको उत्तरी शहर ओविएदोमा भएको एक समारोहमा राजा फेलिपेले क्याटलोनिया सरकारले सिर्जना गरेको समस्यालाई केन्द्र

​अफगानिस्तानको दक्षिणी प्रान्त कान्दाहारमा उच्च सैनिक सतर्कता

अफगानिस्तानको दक्षिणी प्रान्त कान्दाहारको एक सैनिक पोष्टमा बिहीबार तालिबानको आक्रमणबाट दर्जनौँ सैनिक मारिएपछि सो क्षेत्रमा शुक्रबार उच्च सैनिक सतर्कता अपनाइएको समाचार छ । दक्षिणी कान्दाहार प्रान्तको मेयान्द जिल्लामा अवस्थित अफगान सैनिक पोष्टमा तालिबान सशस्त्र हतियारधारीहरुले बिहीबार हमला गरेका थिए । सो आक्रमणमा परी ४३ जना सैनिक मारिएका थिए । 

विचार / ब्लग

तिहारको टिका, माला र भाइमसला छिमेकीमा निर्भर

नेपालको दोस्रो ठुलो पर्वको रुपमा मनाउँदै आईएको तिहारका लागि चाहिने ९० प्रतिशत सरसमान भारत र चीनबाट आएको छ । तिहारमा दाजु भाइलाई दिदी बहिनीले सप्तरङगी टिका सहित खेतवारी तथा घरदैलो अगाडि उत्पादन भएको मखमली गुर्दाउली फूलको माला लगाई दिदी बहिनी दाजुभाई बीचको पे्रेम सम्वन्ध बलियो बनाउने मौलिकता हराउदै गएको छ ।

अप्ठ्यारो मोडमा ‘अस्थिर’ बाबुराम

नजिकबाट संगत गर्नेहरु भन्छन्– बाबुराम भट्टराई स्वभावत निकै अस्थिर छन् । आफू अप्ठ्यारोमा पर्दा साथ माग्ने, तर आफूलाई फाइदा मिल्दा साथमा रहेकाहरुलाई पनि बेमतलव गर्ने ‘राजनीतिक अवगुण’ बाबुराममा छ । तर, बाबुराम आफ्नो स्वभावमाथि फरक टिप्पणी गर्छन् । ‘विज्ञानलाई विश्वास गर्ने बाबुराम संसार गतिशिल छ भन्ने ठान्छ र सँधै गतिशिल रहन्छ,’ उनी तर्क गर्छन् ।

केआई सिंहका बडीगार्डको स्मरण : सिंहदरबार कब्जादेखि चीन निर्वासनसम्मको भित्री कथा

केआई सिंह अर्थात् कुँवर इन्द्रजीत सिंह । विद्रोही नेता तथा नेपालका पूर्वप्रधानमन्त्री । उनी होमियोप्याथी डाक्टर थिए । २००७ सालको क्रान्तिमा पश्चिम तराईबाट सक्रीय सिंह दिल्ली सम्झौतालाई धोका भन्दै आन्दोलन नछाडेका व्यक्ति हुन् । आन्दोलनकै क्रममा उनी पक्राउ परे र काठमाडौं ल्याइए । सिंहदरबारभित्रै कैद गरियो । तर, पछि त्यहाँ कार्यरत सिपाहीहरूलाई नै प्रभावमा लिई सिंहदरवार नै नियन्त्रण गरे सिंहले ।
Top