siddhartha

​हरेक नेपालीमा बैंकिङ सेवा पुर्याउने हो भने सरकारले नोक्सानीको केही प्रतिशत बेहोर्नुपर्छ


Friday, 21 Oct, 2016 4:06 PM


 

राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरूको क्षमता बढाउन तथा वित्तिय संस्थाको संख्या घटाउन पूँजी बृद्धिको निर्देशन दिएपछि यतिबेला बैकहरु पूँजी वृद्धि गर्न कम्मर कसेर लागिरहेका छन् । हकप्रद र बोनस दिएर पूँजी पुर्याउन सक्ने वित्तिय संस्थाहरू बोनस र राइट सेयर घोषणा गरिरहेका छन् भने कतिपयले पूँजी पुर्याउन सँस्था मर्जर र एक्वायर गरिरहेका छन् । २०७४ असार मसान्तसम्ममा विकास बैंकहरुले २ अर्ब  ५० करोड चुक्तापूँजी पुर्याउनु पर्नेछ । चुक्ता पूँजी पुर्याउन दिएको निर्देशनको एक बर्ष पुरा भइसकेको छ । यस्तै रेमिट्यान्स्मा गिरावट, विकास  निर्माणको काम अपेक्षित् नहुँदा बजारमा तरलता केही कम भएको अवस्था छ ।  जसका कारण नै वित्तियसंस्थाहरूले ब्याजदर बढाइरहेका छन् । 
भmण्डै २९ बर्ष अघि नेपाल बैंक लिमिटेडबाट बैंकिङ यात्रा शुरु गरेका कृष्णराज लामिछाने अहिले कैलाश विकास बैंकको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत हुन् । उनी विकास बैंकहरुको छाता संगठन विकास बैंक बैंकर्स सँघको अध्यक्ष समेत हुन् । पछिल्ला दिनहरुमा विकास बैंकको अवस्था , ब्याजदर परिवर्तन, तरलताको अवस्था, हरेक नेपालीमा बैंकङ पहुच पुर्याउन विकास बैंकले खेलेको भुमिका, बैंकको पुूँजी बृद्धि योजना लगायतका विषयमा लामिछानेसँग न्यूजसेवाका लागि एलिजा उप्रेतीले गरेकोे कुराकानीको अंश 


यतिबेला  बैंक तथा वित्तिय संस्थाहरूलाई राष्ट्र बैंकको निर्देशन अनुसार पुँजी बृद्धिको चटारो छ, अब एक वर्ष भन्दा पनि कम समय भएको अवस्थामा विकास बैंकहरुको अवस्था कस्तो छ ?

पूँजी बृद्धिकै लागि भनेर पछिल्ला दिनहरुमा धेरै बैंकहरु विशेष गरी विकास बैंकहरु मर्जरमा गएका छन् । केही समय अघि ८६ वटाको संख्यामा रहेका विकास बैंकहरु अहिले मर्जरकै कारण ५०/६० वटामा झरेका छन् । अहिले पनि धेरै विकास बैंकहरू मर्जर तथा एक्वायरकै क्रममा रहेकाले यो संख्यामा गिरावट आएर ३० वटा जति विकास बैंक हुने देखिन्छ । तर तीनका शाखाहरु जहाँ जहाँ थिए त्यहीँ त्यहीँ रहन्छन र डुप्लिकेसन भएको ठाउँमा रिलोकेसन मात्र हुन्छ  । 

धमाधम मर्जर हुदा तपाईले ३० वटा विकास बैक मात्र रहन्छ भन्नु भयो, राष्ट्रबैंकले सिधै मर्जरमा  जान नभनेपनि उसको लक्ष्य भनेको बैंकहरुको संख्या घटाउनुनै हो , शाखा यथावत रहेपनि बैंकहरूकै संख्या कम हुँदा विकास बैंकको भविष्य चाहि कस्तो देख्नुहुन्छ ? 

पूँजी बढाउन भनेपछि मर्जरबाहेक प्राय बैंकको अरु विकल्प पनि छैन । तर विकास बैंकको भविष्यनै धरापमा पर्छ भन्ने चाहिँ होइन । बाणिज्य बैंककै हाराहारीमा विकास बैंक पुग्छ । बाणिज्य बैंकहरु सबै सदरमुकाम केन्द्रित हुदा विकास बैकले आफ्नो भुमिका ग्रामिणस्तरमा पुर्याएको छ । यसकारण पनि सर्भिस डेलिभरीको हिसाबले गाउँ क्षेत्रमा सेवा पुर्याउन पनि विकास बैंकको आवश्यक पर्छ । तर पहिला एकजिल्ले ÷तिन जिल्लेका लागि लक्षित गरेर  खोलिएका विकास बैंकहरु प्जी पुर्याउनकै लागि मर्जरमा जाने भएपछि उनीहरुको संख्या  घट्छ र पूँजीका हिसाबले बलिया पनि बन्छन्  । जहाँ जहाँ जति शाखाहरु पुगेका छन् ती बन्द गर्न पनि पाइदैन र बन्द पनि हुदैन । संख्या घटेपनि नेटवर्क घट्दैन, सँस्था बलिया हुन्छन् । त्यसकारण भविष्य राम्रो छ ।  

तपाईले गाउँ गाउँमा बैंकिङ पहुँच पुग्न विकास बैंकको भुमिका हुन्छ भनिरहदा  यति धेरै विकास बैंक भएपनि  अझै कति जनसंख्या त बैंकिङ पहुँचबाटै टाढा छन् । यस्तो अवस्थामा विकास बैंकको भुमिकालाई कसरी हेर्ने ? 

हेर्नुस कुनै पनि कुरा शुन्यतामा चल्दैन, त्यसका लागि पूर्वाधारको आवश्यक पर्छ । पहिले त ती गाउँहरुमा जनसंख्याको आकार कस्तो छ भन्ने कुरा हुन्छ भने अर्को पूर्वाधार विकासको कुरा हो । नगद बोकेर ल्याउने अवस्था कस्तो छ , सुरक्षाको अवस्था  ,बिद्युतको उपलब्धता जस्ता कुराले पनि महत्व राख्छ ।  निश्चित मापदण्ड पुगेको ठाउँमा यति धेरै प्रतिस्पर्धा छ बैंकहरु आफै पुगिहाल्छन् । जसरी ओरालोमा पानी बग्छ त्यस्तै जहाँ आवाश्यकता र अवसर देख्छन् त्यहा बैंकहरु भागिहाल्छन् । 


हरेक नेपालीमा बैंकिङ सुविधा नपुग्नुमा बैंक होइन सरकारी उदासीनताको कारणले भएको हो भन्न खोज्नुभएको हो ?

सबै नेपालीको पहुँचमा बैकिङ सेवा पुग्न आवश्यक पूर्वाधार पुग्नु पर्छ । त्यसका लागि सरकारले कदम चाल्नै पर्छ । कतिपय अवस्थामा पूर्वाधार पुग्दा पुग्दै नोक्सानी हुन सक्छ बस्ती थोरै छ ,आर्थिक कारोबार कम हुन्छ भने, यस्तो अवस्थामा  सरकारले नोक्सानीको केही प्रतिशत बेहोर्नुपर्छ । यदि सेवा पु्र्याउने हो भने सरकारले पनि केही लगानी गर्नुपर्याे नी । 
बैंक भनेको नगद कारोबार हुने ठाउँ हो जसलाई सुरक्षाको आवाश्यकता पर्छ । त्यो क्षेत्रमा केही उद्यमशीलता भएको व्यक्ति  पनि चाहियो । विशेषगरी ग्रामीण जनतामा वित्तिय साक्षरता छैन् । जस्तै स्वास्थ्य मन्त्रालयले कति धेरै जनचेतनामुलक विज्ञापनमा खर्च गरिरहेको छ तर बैकिंङ क्षेत्रमा अर्थमन्त्रायको त्यो जागरुकता खोइ ? एउटा पनि विज्ञापन निकालेर भनेको छैन की तिमीहरु बैंकमा खाता खोल । बंैकहरुले विज्ञापन  गर्दा आफ्नो स्वार्थका लागि गर्यो भन्छन् तर त्यही कुरालाई अर्थमन्त्रालयद्धारा भन्यो भने जनहितका लागि भन्यो भनेर सर्वसाधारणले विश्वास गर्छन् । 

अहिले  वाणिज्य बैंकमा व्याजदर बृद्धि भइसकेको छ, त्यसले पहिले देखिनै वाणिज्य बैंक भन्दा बढी ब्याज दिँदै आएका विकास बैकलाई धक्का  लाग्दैन ?

अहिले बाणिज्य बैंक र डेभलपमेन्ट बैकमा व्याजदरमा खासै भिन्नता छैन  । दुई तिन महिना अगाडी फरक थियो तर अहिले छैन । हामी पनि साढे ६/ सात प्रतिशत व्याज दिइरहेका छा । बाणिज्य बैंकले पनि सँस्थागमा त्यस्तै दिइरहेको छ । सेभिङमा भने बाणिज्य बैंक भन्दा विकास बैंकले बढी दिन्छन् । 
कर्जाको हकमा पनि अहिले आएर बराबर हुन थालेको छ । सँस्थागत निक्षेपकर्ताहरुले व्याजदर बढाए त्यसले गर्दा वाणिज्य बैंकमा बढेको हो । जस्तै नागरीक लगानी कोष ,आर्मी ,सञ्चय कोष जस्ताले बाणिज्य बैंकमा निक्षेप राख्छन् , विकास बैंकमा राख्दैनन् त्यसले गर्दा खासै ठुलो धक्का लाग्दैन । 

पूँजी वृद्धिसँगै विकास बैंकहरुले   सुधार गर्नुपर्ने पाटा के हुन सक्छन् ? 

पूँजीको साइज बृद्धि गर्नुपर्ने महत्वपूर्ण कुरा छ  । ६०/६५ करोडमा चलेको विकास बैंकलाई साढे २ अर्ब पुर्याउनु आफैमा चूनौती छ । त्यही अनुसारको मेनपावरको क्षमता पनि हुनुपर्यो । आफैले गर्नु परेको भनेको मेनपावरको क्षमता अभिबृद्धि हो । पूँजी बढेपछि सेवामा पनि गुणस्तरता हुनुपर्छ । 

मर्जर राष्ट्रबैंकको संस्था बलियो बनाउने नीति हो कि अधिक संख्याका कारण  अनुगमन गर्न मुस्किल परेर हो जस्तो लाग्छ ? 

म त  भन्छु मर्जर आवश्यकता नै हो । एक करोड ४० लाखको विकास बैंक पनि छ यस्तो अवस्थामा पूँजी बृद्धिको एकदमै आवाश्यकता देखिइसकेको थियो । 
कैलाश विकास बैंकको कुरा गर्ने हो भने १ अर्ब ५८ करोडको विकास बैंक हो । त्यस्तै १ करोड ४० लाखको. पनि विकास  बैंक छन् । तर पनि राष्ट्र बैंकले मर्ज होउ त भनेको छैन नी ।  पुँजी बृद्धि जसरी पनि गर्नु मात्र भनेको हो । विदेशी लगानी ल्याएर हुन्छ या मर्ज गरेर हुन्छ । सँस्थालाई पुँजी पुर्याउन मर्जमा जानैपर्छ यसले संख्या घट्छ र राष्ट्रबैंकलाई सुपरभिजन गर्न पनि सहज हुन्छ । 

कैलाश विकास बैंकले चाहिँ कसरी आफ्नो पुँजी अबको एक बर्षभित्र पूर्याउँछ ? 

कैलाश विकास बैंकको  अहिले १ अर्ब ५८ करोड चुक्तापूँजी  छ ।  २० प्रतिशत राइट शेयरको प्रक्रिया पनि करिब करिब अन्तिम चरणमा छ । बोनस शेयरबाट २ अर्ब ३० करोड हुन्छ । चालुबर्ष २० प्रतिशत नाफा कमाउने लक्ष्य छ ।  साथै मर्जर व्यवस्थापन ,हरेक बर्ष ३÷४ ओटा शाखा खोल्दै जाने हाम्रो बैंकको लक्ष्य हो । हाम्रो पूँजी सजिलै पुग्छ । 


तस्बिर : गगन अर्याल



paicho

nepal life

bussewa

राजनीति

​पार्टीका कार्यकर्ताबीच झडप हुँदा विभिन्न ठाँउमा मतदान स्थगित

१४ असार, काठमाडौं । बझाङ जिल्ला सदरमुकाम जयपृथ्वी नगरपालिका–३ को पाण्डु मावि मतदान केन्द्रमा मतदानका क्रममा दुई पक्षबीच झडप भएको छ । झडपसँगै स्थिति तनावपूर्ण बनेपछि सो मतदान केन्द्रमा अहिले मतदान स्थगन गरिएको सुदूरपश्चिम क्षेत्रीय प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी नायब महानिरीक्षक रोमेन्द्र देउजाले बताए । झडप किन भएको भन्ने जानकारी हुन सकेको छैन । 

उदयपुरमा बमसहित नेकपाका कार्यकर्ता पक्राउ

१४ असार, उदयपुर । गए राति रौतमाई गाउँपालिका– ७ मा नेकपाका तीन कार्यकर्तालाई प्रहरीले बमसहित पक्राउ गरेको छ । पक्राउ पर्नेमा त्रियुगा नगरपालिका– १४ बस्ने ४० वर्षीय भरत बस्नेत, रौता– ७ बस्ने ३० वर्षीय तिलक तामाङ र ४६ वर्षीय ध्रुव खड्का रहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले बताएको छ ।

​वरिष्ठ नेता पौडेलले लिए पूर्वमन्त्री जोशीको स्वास्थ्यबारे जानकारी

१३ असार, काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसका वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलले काँग्रेसका पुराना नेता एवम् पूर्वमन्त्री रामहरि जोशीको स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी लिएका छन् । वरिष्ठ नेता पौडेलले आज दिउँसो ललितपुरको जावलाखेलस्थित अल्का अस्पतालमा उपचार गराइरहेका नेता जोशीको स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी लिएका हुन् । 

अन्तर्राष्ट्रिय

​दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मुन अमेरिका प्रस्थान

१४ असार, सोल । दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति मुन जाय इन संयुक्त राज्य अमेरिकाको भ्रमणका लागि बुधबार त्यसतर्फ प्रस्थान गरेका छन् ।राष्ट्रपति मुनको यो पहिलो विदेश भ्रमण हो । उनी महिना दिन अघि मात्र दक्षिण कोरियाको राष्ट्रपतिमा स्पष्ट बहुमतका साथ निर्वाचित भएका थिए । उनी यसै हप्ता अमेरिका जान लागेको र त्यहाँ उनले अमेरिकी राष्ट्रपति

​आतंक मच्चिएपछि बेलायतका विद्यालयमा चक्कु निषेध

१४ असार, बेलायत । बेलायतका प्रत्येक विद्यालयमा विशेष सुरक्षा मापदण्ड लागू गरिने भएको छ । यसका लागि पहिलो चरणमा विद्यालय छिर्नुअघि उनीहरुले चक्कु बोके नबोकेको पत्ता लगाउने उपकरण जडान गरिने भएको छ । विद्यालय छिर्ने द्धारमा विद्यार्थीले हतियार वा चक्कु बोके नबोेकेको बारेमा पत्ता लगाउनका लागि यस्तो उपकरण

​चीनद्धारा सिक्किम क्षेत्रमा भारतीय सेनाले सीमा अतिक्रमण गरेको आरोप

१४ असार, चीन । भारतीय सेनाले चीन–भारत सीमाअन्तर्गत सिक्किम क्षेत्रमा ‘सीमा पार’ गरेको भनी उनीहरुलाई यहाँबाट फिर्ता गर्न सोमबार आग्रह गरेको छ । साथै चीनले सीमा क्षेत्रमा देखिएको समस्यालाई देखाउँदै कैलाश मानसरोबर यात्रामा जाने भारतीय तीर्थयात्रीका लागि समेत ‘नाथुला’ प्रवेशद्धारलाई बन्द गरेको छ । 

विचार / ब्लग

​राजपाको आन्दोलन : बहिस्कार गरेर बैद्य माओवादी बन्ने या तराईको पहिलो शक्ति ?

राष्ट्रिय जनता पार्टी राजपाले आइतबार निर्बाचनमा भाग नलिने भन्दै आन्दोलनका कार्यक्रम घोषणा गर्यो । राजपाको आन्दोलनका कार्यक्रम यस्ता छन् कि आफुले बहिस्कार मात्र होइन, जनताले भोट हाल्न पनि नपाउन् भन्ने उद्देश्यले गरिएको आमहड्तालसहित । सरकारले पटक पटक लचिलो ढंगले प्रस्तुत भएर निर्वाचनको मिति सार्दा पनि राजपा सहमत हुन सकेन ।

सुदुरपश्चिमले कर्तव्यको भारी मात्रै कहिलेसम्म बोकिरहने ? सुदुरका समस्या,सम्भावना र सपनाहरु

अभाव, अशिक्षा, गरिबी, बेरोजगारी, जातीय छुवाछुत, महिला हिंसा, छाउपडी, देउकी प्रथा, कमलहरी, हलिया, कमैया, सुकुम्बासी लगायतका शब्दले दिइने सुदूरपश्चिमको परिचय फेरिदै गएको छ । ‘सुदूरपश्चिम’ को सट्टा अब ‘सुन्दर सुदूरपश्चिम’ भन्न थालिएको छ । सुदूरपश्चिम बाहिरबाट आउनेहरुका आँखामा अभावै अभाव र समस्यै समस्याको सुदूरपश्चिम भएपनि सुदूरपश्चिमेली भने ‘सुन्दर सुदूरपश्चिम’ देख्न थालेका छन् । 
Top