siddhartha
summy

‘डेन्जर जोन’मा देश ,रक्तपातको अर्को खतरा ! प्रचण्डको जोखिमले कता जाला मुलुक ?

यी हुन्,प्रचण्डले जोखिम मोल्नुका कारण,एमाले किन चाहदैन संशोधन


Saturday, 3 Dec, 2016 11:29 AM

केशबराज जोशी/ समाचार टिप्पणी
प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारले दुईवटा प्रदेशको सीमाङ्कन हेरफेरसहितको संविधान संशोधन प्रस्ताव व्यवस्थापिका संसदमा दर्ता दर्ता गरायो । मंगलबार अबेर दर्ता गराइएको प्रस्तावमा ४ र ५ नम्बर प्रदेशको सीमाङ्कन हेरफेर गरिएको छ ।  ५ नम्बर प्रदेशमा रहेका पहाडी जिल्लाहरुलाई ४ नंम्बरमा गाभ्ने गरी संशोधन प्रस्ताव भएदर्ता भएसँगै मुलुकमा एकपटक फेरी राजनीतिक संकट चुलिएको छ । 


 तर संशोधन प्रस्ताव दर्ता भएसंगै जारी आन्दोलनले मुलुक अर्को भावनात्मक विखण्डनको भड्खालोमा जाने खतरा वढेको छ । प्रमुख प्रतिपक्षी एमालेको विरोधमात्रै होइन,आफ्नै पार्टीका प्रभावशाली नेता टोपबहादुर रायमाझीको खुला विरोध र अर्का नेता कृष्णबहादुर महराको मौन विरोधका बाबजुत प्रधानमन्त्री प्रचण्डले यस्तो जोखिम किन मोले ?  के प्रचण्डलाई आफुले संशोधनको प्रस्ताव ल्याउँदा पाँच नंम्बर प्रदेशमा आगो वल्छ भन्ने हेक्का नभएकै हो ?  त्यसो होइन् । यी ५ कारणले प्रचण्डले संविधान संशोधनको जोखिम मोलेका हुन् । भलै त्यसमा छिमेकीको चासो पनि हुनसक्छ । 

१. संविधान स्वीकार्यताको  प्रयास
संविधान जारी भएपछि प्रचण्डकै समर्थनमा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री बने । त्यो अवस्थामा संविधानलाई अस्वीकार गरेको मधेसलाई प्रधानमन्त्री ओलीले उनीहरुको सकारात्मक मनोविज्ञानलाई समेटेर संविधानको स्वीकार्यता महसुस गराउनुपर्ने थियो ।  तर, ओली यो मामिलामा पुर्ण रुपमा असफल भए । उनले समस्यालाई समाधानको साटो आन्दोलमा उत्रिएका मधेसी जनतालाई विहारी,भारतीय लगायतको सकेत दियो । जसले मुलुक थप संकटमा फस्यो । त्यही असफलताले ओलीलाई ९ महिनामै सरकारबाट विस्थापित गर्न मुख्य भूमिका खेल्यो । त्यही कुराको महसुस भएर प्रचण्डले पहिलो जोखिम मोलेका हुन् । यद्यपी यसको परिणाम खतरनाक बाटोमा जाने सम्भावनाका छिटाहरु प्रष्टै देखिसकिएका छन् । 

२. निर्विकल्प विकल्प
दोश्रो कुरा पूर्वमा झापा, मोरङ, सुनसरी एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले टसमस गर्न नदीने र  सूदुरपश्चिममा काँग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवालाई कैलाली, कञ्चनपुरको एउटा सियो पनि हल्लाउन अडान,त्यसमाथी  मधेसीलाई मधेसमा दुई प्रदेश चाहिने यो प्रचण्डका लागि कुनै सहज यात्रा थिएन् । पाँच नम्बर प्रदेशबाट पहाडी जिल्लालाई झिक्दा ५ नम्बरमा मधेसी तथा थारु बाहुल्य प्रदेश बन्ने र मधेसको माग कुनै न कुनै रुपमा सम्बोधन हने निष्कर्षमा प्रचण्ड पुगे । यसबाहेक प्रचण्डसंग अर्को विकल्प थिएन् । 

३. काँग्रेसको समर्थन, मधेसीका हरियो झण्डा
मुख्य कुरा ५ नम्बर प्रदेशको सीमाङ्कन हेरफेर गर्ने विषयमा केही नेताहरुलाई छाड्ने हो भने सत्ता गठबन्धनमा एकमत नै देखिने अवस्था छ  । यही कारण संविधान संशोधनको प्रस्ताव ल्याउन प्रचण्डलाई सबैभन्दा ठुलो राहत वा बाटो मिल्यो । त्यसमाथी संविधान संशोधन प्रस्ताव नल्याए सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने र मधेस तताउने मधेसी मोर्चाको चेतावनी प्रचण्डका लागि अर्को बाध्यतात्मक अवस्था थियो । जसले प्रचण्डलाई थस संकटमा पर्र्यो,जसकारण उनले अर्को जोखिम मोले । 

४. मधेस छुट्टै राष्ट्र बन्ने खतराको संकेत
एमालेले यो विषय स्वीकार गरेपनि वा नगरेपनि मधेसका लागि मात्रै नभई यो मुलुककै लागि विखण्डनको नारा बोक्ने सिके राउत निकै खतरनाक चुनौति हुन् । उनी मधेस खलग देश बनाउने अभियानमा सक्रिय छन् । यसविचमा आन्दोलनका क्रममा मधेसी दलका नेताहरुले नै पटक पटक भन्दै आएका थिए, कि अहिले त प्रदेश मागिरहेका छौँ दिएनौ भने ‘मधेस’लाई ‘देश’ बनाउँछौँ ।’ यो आम नेपालीका लागि स्वीकार्यताको विष हुनसक्दैन् । यहि डर प्रचण्डलाई पनि थियो ।  सहमतिका लागि सीमाङ्कन कतै न कतै चलाउनुको विकल्प नै छैन । थोरै जोखिम मोल्दा जित जितको अवस्था हुन्छ भने किन अघि नसर्ने भन्ने निष्कर्षमा पुगे । 

५. पश्चगामी चलखेल, ज्ञानेन्द्रको सक्रियता
नेपालमा राजनीतिक संकटहरु देखा पर्ने अवस्थामा पश्चिमा शक्तिहरुको निकै चलखेल गर्ने गरेका कयौ दृष्टान्तहरु छन् । त्यही पश्चिमा शक्तिको अभियान सफल पार्न नाइकेको भुमिका निर्वाह गर्दैथिए, पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह  । यसबिचमा उनले नेपालमा प्रमुख २ छिमेकी भारत–चीनसँग एक किसिमको संवाद गरिसकेका छन् । ज्ञानेन्द्रको यो चलखेलले प्रचण्डलाई सशंकित बनाएको थियो । उनले यहि कुराको संकेत माओवादी निकट पत्रकारको वैठकमा निकालेका थिए । त्यसैले पनि लामो संघर्षबाट प्राप्त गणतन्त्र,धर्मनिरपेक्षता,समावेशी व्यवस्थामाथीको खतरा टार्न यो कदम उठाए । 

प्रस्ताव फेल भए राजीनामाको ‘मुड’मा प्रधानमन्त्री
यसबिचमा एमालेले संशोधन प्रस्तावलाई सहमति दिन्न भनेर निर्णय नै गरिसकेको छ । मोर्चाका केही नेताहरूले चारबुँदे प्रस्ताव नमान्ने बताउदै आएका छन् । यसो हेर्दा प्रचण्डले जे हिसाबकिताब गरेर संविधान संशोधन प्रस्ताव दर्ता गराएका थिए,त्यो आफैमा प्रत्युपादक सावित हुने खतरा वढेको छ ।

 सरकार बनाउँदा तीनबुँदे सहमतिमा संविधान संशोधन गर्ने भनिसकेकाले माओवादी र कांग्रेस संशोधनका लागि सहमत छन् । तर अब आफैले ल्याएको प्रस्ताव फेल भए प्रधानमन्त्रीलाई नैतिक संकट पर्नेछ । त्यस्तो अवस्थामा उनले राजीनामा दिनुको विकल्प हुनेछैन् । यहि कुरा उनले मधेसी मोर्चालाई पनि भनिसकेका छन् । उनले संविधान संशोधन प्रस्ताव दर्ता गर्नुअघि एक वैठकमा मधेसी मोर्चाका नेताहरुलाई भनेका छन–‘ म जसरी पनि प्रस्ताव दर्ता गर्छु । तपाईंहरूले साथ दिने हो कि होइन प्रस्ट पार्नुस् । यदि प्रस्ताव फेल भयो भने गठबन्धन त भत्किन्छ नै मैले नैतिक हिसाबले राजीनामा पनि दिनुपर्छ । 

पुरानै अडानमा फर्किने प्रचण्डको तयारी

मधेसी मोर्चाका नेताहरूसँग प्रधानमन्त्री प्रचण्डले सरकारको प्रस्ताव पारित नहुने र सबै आ–आफ्नै अडानमा रहने भए आफू पनि पार्टीको पुरानै प्रस्तावमा फर्किने बताएका छन् । यसले संघियता नै धरापमा पर्ने खतरा अर्कोतीर छ भने मुलुक कहिल्यै नटुङीने राजनीतिक संकटमा फस्नसक्ने खतरा पनि त्यत्तीकै छ । आफूलाई अप्ठ्यारो पार्न खोजेमा आफ्नो पार्टीले यसअघि राखेको प्रस्तावलाई संशोधनमा लैजाने र पदत्याग गर्न सक्नेसम्मको  तयारी प्रचण्डको छ ।  राज्य पुनर्संरचनाका विषयमा माओवादीले ११ प्रदेशको प्रस्ताव अगाडि सारेको थियो । अहिलेको संविधानमा सात प्रदेश राखिएकोमा माओवादीको नोट अफ डिसेन्ट थियो ।




एमाले किन चाहँदैन संशोधन ?
एमालेले अहिले संविधान संशोधनमा अवरोध गर्नुको कारण मूलतः देशको भावी राजनीतिमा आफूलाई ‘नम्बर एक पार्टी’ बनाउने नियत रहेको प्रष्टै देखिन्छ । यसको लागि एमालेको वैचारिक जग र पार्टीकै विचार वा सिद्धान्तले मात्रै सम्भव थिएन । वैचारिक रुपमा खुइलिदै गएको एमालेलाई यसबिचमा चर्चामा आउनका लागि नयाँ विचार र नयाँ नारा आवश्यक थियो । यो नयाँ सन्दर्भको जग एमालेले ओली सरकारको पालामा चीनसँग लचकता अपनाएर गर्न खोज्यो । भारतसँग विभिन्न मोर्चामा अडान लिएको देखाएर जनविश्वास बटुलेको पनि हो । तर, भारतीय डिजाइनमा दाहाल नेतृत्वको माओवादी केन्द्रको सक्रियतामा ओली सरकार ढलेपछि भावी चुनावसम्म एमाले नेपाली राष्ट्रवादको नारासहित एक नम्बर पार्टी बन्न सकिन्छ भन्ने विश्वास एमालेलाई थियो । तर यहि घटनाक्रमले एमाले पार्टी बिस्तारै वामपन्थीबाट दक्षिणपन्थी पार्टीमा रूपान्तरित हुने क्रममा रहेको बुझ्न गाह्रो पर्दैन । त्यसैले पनि एमाले प्रचण्ड सरकारले ल्याएको संशोधनको प्रस्तावलाई भारतीय डिजाइन भएको चर्चा गर्दैछ । त्यो भ्रम पार्न सकिए चुनावमा आफुलाई सहज हुने एमालेको बुझाई छ । 

उग्र राष्ट्रवादी भावनाले देश बन्दैन
माटो र स्वभीमानको माया हरेक नागरिकलाई हुन्छ । तर विरोधका नाममा वेअर्थको विरोध वा समर्थनका नाममा अन्धवादी हुने दुवै प्रवृती खतरनाक छ । उग्र राष्ट्रवादी भावनाले देश बन्दैन । कुनै समयमा एमाले कुनै समय देशभक्त पार्टी भनी चिनिन्थ्यो । तर उसले गरेका महाकाली सन्धी,टकनपुर लगायका कयौ विवादीत निर्णयले एमालेको राष्ट्रवाद घामझै छरपस्ट भइसकेको छ । देशभक्तिको भावनाले सबै वर्ग र समुदायको हित र रक्षा हुन्छ, जुन कांग्रेस–एमालेले गर्न सक्थे नेपालमा, तर यी दुवै पार्टी यस सन्दर्भमा चुक्दै आएका छन् । एउटा राष्ट्रवादी आफ्नो देशको सबै कुरा खासगरी इतिहासलाई श्रेष्ठतामा देख्दछ र  त्यसैमा घमण्ड गर्छ । तर, देशभक्तले अल्पकालीन नाराबाट राजनीतिलाई सोच्दैन र इतिहासमा मात्र रमाउँदैन । त्यसैले एकपटक नेपालमा को राष्ट्रवादी र को राष्ट्रघाती पेचिलो बहस चलाउन जरुरी छ । 



ruslann

jagadamba srawan 18

paicho

bussewa

राजनीति

​जिसस सुनसरीको संयोजकमा नेपाली काँग्रेस विजयी

५ भदौ, सुनसरी । जिल्ला समन्वय समिति सुनसरीको संयोजकमा नेपाली काँग्रेसको तर्फबाट उम्मेदवारी दिएका गोपालराज भण्डारी विजयी भएका छन् । काँग्रेस र मधेशी जनअधिकार फोरम लोकतान्त्रिकका संयुक्त उम्मेदवारका रुपमा रहेका भण्डारी निर्विरोध निर्वाचित भएका हुन् । त्यसैगरी उपसंयोजकमा लोकतान्त्रिक फोरमबाट उम्मेदवारी दिएकी कृष्णकुमारी विक विजयी भएको मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय सुनसरीले जनाएको छ ।

संविधान संशोधन फेल हुने लगभग निश्चित्, पार्टी फुटको बदला लिन राप्रपाले विपक्षमा मतदान गर्ने

४ भदौ, काठमाडौं । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी राप्रपाले संविधान संशोधन विधेयकको विपक्षमा मतदान गर्ने निर्णय गरेसँगै संशोधन प्रस्ताव फेल हुने लगभग निश्चित् भएको छ । यसअघि संशोधन विधेयकमा नैतिक सहमति जनाइसकेको राप्रपा अहिले आएर पछि हटेको हो ।राप्रपाले संशोधन विधेयकले विपक्ष उभिनेमा निर्णय लिनुको कारण यसले मधेसको समस्या समाधान

रामचन्द्र झा पुन: माओवादी केन्द्रमा

४ भदौ, काठमाडौं । नयाँ शक्ति नेपाल परित्याग गरेका रामचन्द्र झा र रामकुमार शर्मा पुनः माओवादी केन्द्रमा प्रवेश गरेका छन् । राजधानीमा आज आयोजित पार्टी प्रवेश कार्यक्रममा माओवादी केन्द्र अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले झा र शर्मालाई पार्टीमा खादा ओढाएर स्वागत गरेका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय

​अमेरिका चीनबीच बौद्धिक सम्पत्ति विवाद

३ भदौ, एजेन्सी । अमेरिकाले चीन विरुद्ध बौद्धिक चोरी गरेको आरोपमाथि औपचारिक अनुसन्धान शुरु गरेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले कार्यकारी आदेशमा हस्ताक्षर गरेको केही समयपछि ट्रम्प प्रशासनले चिनियाँ व्यापार प्रचलनमाथि गरेको यो पहिलो प्रत्यक्ष कारवाही हो । वाशिङटनले बेइजिङलाई बृहत् चिनियाँ बजारमा व्यापार गर्न पाउनुको मूल्यमा प्राविधिक सूचना उपलब्ध गराउन अमेरिकीहरुलाई बाध्य पार्ने गरेको आरोप लगाउँछ ।

​सर्वसाधारण नागरिक र सहायताकर्मीको रक्षा गरौँः महासचिव गुटेर्रेस

३ भदौ, काठमाडौ ।  संयुक्त राष्टसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले युद्धका बेला पनि सर्वसाधारण नागरिक र सहायताकर्मीको रक्षाका लागि सबैको ध्यानाकर्षण गराएका छन् । उनले युद्धका बेला पनि त्यसमा प्रत्यक्ष रुपमा संलग्न नभएका नागरिकको ज्यान जाने गरेको अवस्था सबैका लागि लाजमर्दो भएको बताएका छन् ।  

​अमेरिकी राष्ट्रपतिद्वारा रणनीतिक सल्लाहकार टिमका प्रमुख बर्खास्त

भदौ ३, वासिंटन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्ले रणनीतिक सल्लाहकार टिमका प्रमुख स्टिभ बेननलाई बर्खास्त गरेका छन् । राष्ट्रपति कार्यालय ह्वाइट हाउसका प्रेस सचिव सारा हकबी सान्डर्सले प्रमुख रणनीतिक सल्लाहकार बेननलाई राष्ट्रपतिले बर्खास्त गरेको पुष्टि गरेकी छन् ।बेनन शुक्रबार अन्तिम पटक कार्यालय गएका थिए । 

विचार / ब्लग

राप्रपा विभाजन : दुई दिनको पिरती टुट्यो बरिलै...

जनआन्दोलनको सफलतापछि बनेको पहिलो संविधान सभामा अस्तित्व जोगाएका कमल थापाले दोस्रो संविधानसभामा भने अभूतपूर्व सफलता हासिल गर्दै चौंथो ठूलो पार्टी बन्न सफल भए । स्पष्ट वक्ता र कुटिल राजनीतिका खेलाडी थापा अहिले भने आफ्नै सहकर्मीहरुबाट खेदिएका छन् ।

मनकामनाका होटल कविहरू : खानाभन्दा कविता मिठो !

शुक्रबार नै काठमाडौंबाट गएर कुरिनटारमा बसियो । सपरिवार थियौं, पाँच जना । यो अघिल्लो शुक्रबार (साउन ७ गते)को प्रसंग हो । छोरी जन्मिँदा, अन्तिम क्षणमा मनकामना माईलाई स्मरण गरेकी थिएँ । त्यसैले, मेरै जोडमा यो यात्रा भएको थियो । र मेरा लागि यो नै मनकामनाको पहिलो यात्रा थियो । शनिबार बिहान झिसमिसेमै उठेर नुहाइधुवाई गरियो । कुरिनटारमै पूजाका सरदम तयार पारियो । मुखमा पानीसमेत हालिएको थिएन । अनि, केबलकारको पहिलो लटमै मनकामना मन्दिरका लागि हाम्रो यात्रा सुरु भयो ।

समृद्ध लुम्बिनीका लागि समृद्ध बुद्ध सर्किट

नेपाल भ्रमणमा आएकी फ्रेन्च महिला पर्यटक मोनिक्यू बुद्धजन्मभूमि लुम्बिनी पुगेपछि नेपाली टुर गाईडसँग भनेकी थिइन, ‘तिमीहरु त हरेक दिन लक्की रहेछौं ।’ स्तन क्यान्सरबाट पीडित ती पर्यटक कमजोर स्वास्थ्य अवस्थाका बावजुद पनि नेपाल भ्रमणमा आएकी थिइन । उनको चाहना मृत्यु अघि शान्ति भूमिमा पुग्नु थियो । ट्रेकिङका लागि सातपटक नेपाल आइसकेकी ति पर्यटकको आठौं पटकको चाहना लुम्बिनी भ्रमण रहेको थियो ।
Top