siddhartha

साउदी अरब र ईरानबीच ‘प्रोक्सी वार’को केन्द्र बन्दै निरिह लेबनान


Monday, 13 Nov, 2017 12:33 PM
पश्चिमा मुलुकहरुले भन्ने गरेको मध्यपूर्व (नेपालबाट पश्चिम एशिया)का मुस्मिम समुदायको जीवन आक्रमण र प्रत्याक्रमण गर्दै बित्ने देखिएको छ । अमेरिकी खुफिया एजेन्सी सीआईएको योजनामा जन्माइएको तथाकथित स्लामिक स्टेट (आईएस) इराक र सिरियाबाट कमजोर बन्दैछ । तर, सुन्नी र सिया मुस्लिम समुदायको मारकाट भने यो जुनिमा सकिएला भनेर कल्पना पनि गर्न नसकिने भएको छ । यी मुस्मिल समुदाय आफैमा मारकाट गर्छन्, पश्चिमा शक्ति राष्ट्रहरु र रसियाले उनीहरुलाई उपयोग गर्छन् । हतियारको बेचविखनदेखि पश्चिम एशियामा रहेको समृद्ध तेल खानीमाथिको प्रभुत्व जमाइराख्न मुस्लिम मुस्लिम भाइभाइ लडाउने योजना निरन्तर सफल भैरहेको छ । पश्चिम एशियाका दुई शक्तिशाली मुलुक साउदी अरब र इरानको तनाबले सिंगो क्षेत्रलाई नै अस्थिर बनाइराखेको छ । यी दुबै मुलुकले छिमेकी साना देशको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्ने गर्छन् । केहीसमय अघि कतारमाथि साउदी अरबले नाकावन्दी लगायो । साउदीलाई साथ दिए सुन्नी मुस्लिम देशहरुले । तर, इरानले सिया मुलुक भएर पनि कतारको समर्थन गर्यो । त्यसबाट चिढिएको साउदीले इरान समर्थक लेवनानको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गरेको छ यतिबेला । दुई वर्षदेखि छिमेकी यमनका जनतामाथि सिया विद्रोहीमाथि आक्रमणको नाममा बम बर्साइरहेको साउदी अरबले लेवनानमा संकट बढाइदिएको छ । विश्लेषकहरु भन्छन्, लेवनानको राजनीतिक संकटले यस क्षेत्रमै भयानक अस्थिरता ल्याउन सक्छ । बीबीसीले साउदी र इरानले लेवनानमाथि गरेको ‘प्रोक्सी वार’को अवस्थाबारे रिपोर्ट तयार पारेको छ ।

मध्यपूर्वी क्षेत्र यतिबेला निकै नै ठूलो संकटको बाटोमा अघि बढ्न थालेको देखिएको छ । विश्लेषकहरुका अनुसार यस क्षेत्रमा संभावित खतराका संकेतहरु देखिन थालेका छन् ।

तथाकथित इस्लामिक स्टेटको शक्ति क्रमश क्षयीकरण हुँदै जाँदा साउदी अरब र इरान आमनेसामने हुन थालेका छन् । जसले सिंगो पश्चिम एशिया क्षेत्रमा तनावको वतावरण सिर्जना गरेको छ । साउदी र ईरान बीचको संघर्षको केन्द्र बिन्दु यतिबेला लेबनान भएको छ ।

लेबनानका प्रधानमन्त्री साद हरीरीले साउदी अरब भ्रमणमा गए लगत्तै अप्रत्याशित रुपमा राजीनामा दिए । तर, उनको राजीनामाको असर पुरै क्षेत्रमा देखिएको छ ।  बेरुतमा रहेका बीबीसी संवाद्दाता मार्टिन पेसन्ेसका अनुसार लेवनानका जनताले साउदी अरबको दबाबमा आफ्नो देशका प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिएको आरोप लगाएका छन् ।

साउदी र इरान बीचको संघर्ष
अहिले त यो भन्न समेत मुस्किल छ कि लेबनानका प्रधानमनत्री हरीरी कहिले देश फर्कन्छन् ? यद्यपी लेवनानका राष्ट्रपति र अन्य वरिष्ठ राजनेताहरु उनलाई छिट्टै देश फर्किनको लागि अपिल समेत गरेका छन् । लेबनानी सरकारले हरीरीलाई साउदीमा नजरबन्द गरिएको आशंका गरेको छ । साथै उनलाई जबरजस्ती राजीनामा दिन लगाइएको पनि लेबनान सरकारले अड्कल लगाएको छ ।

लेबनानका राष्ट्रपति आउनले अहिलेसम्म हरीरीको राजिनामालाई स्वीकृत गरेका छैनन् । हरीरीले टेलिभिजनबाट सार्वजनिक रुपमा राजीनामाको घोषणा गरेयता केही पनि बोलेका छैनन् । यो पूरै घटनालाई सुन्नी मुस्लिम नेतृत्वको साउदी र शिया मुस्लिम नेतृत्वको इरानबीच चलिरहेको संघर्षको रुपमा देखिएको छ ।

शक्तिशाली हेजबुल्लाह शिया आन्दोलनलाई इरानले पूर्ण समर्थन गरिरहेको छ तर लेबनान र यस क्षेत्रमा तनाव बढ्नुको कारण भने साउदी अरब बताइएको छ । लेबनानका पूर्व प्रधानमन्त्री र हरीरीका पिता रफीक अल–हरीरीको सन् २००५ मा भएको एक कार बम विस्फोटमा मृत्यु भएको थियो र त्यसको जिम्मेदार हेजबुल्लाह रहेको बताइएको छ ।

हेजबुल्लाहको शक्ति
शिया समुदायको प्रमुख नेता हसन नसरल्लाहले  गत शुक्रबार साउदी अरबले लेबनानको विरुद्ध युद्धको घोषणा गरेको बताएका थिए । साथै हेजबुल्लाहमाथि लेबनानभित्र आफ्नो छुट्टै राज्य बनाएको आरोप पनि लाग्नेगरेको छ । हेजबुल्लाह सेनाहरु लेबनानी सेनाभन्दा धेरै शक्तिशाली भएको र लेबनानी क्याबिनेटमा उनीहरुको धेरै नै प्रभाव रहेको छ । आइतबार साउदी अरब र यसको सहयोगी खाडी देशहरुले लेबनानका नागरिकहरुलाई आफ्नो ठाउँ छाडेर जान निर्देश गरेपछि लेबनानसहित पूरै क्षेत्रमा तनाव बढेको छ ।

हेजबुल्लाहको समाचारपत्र अल अखबारका सम्पादक हसन इलिकले अमेरिका, इजराइल र साउदी अरबले हेजबुल्लाहलाई इराक र सिरियाको फाइदा उठाउनबाट रोकिरहेको आरोप लगाएका छन् । भनिन्छ सिरियामा बसर अल–असदको सत्ता टिकाई राख्नको लागि इरान र हेजबुल्लाहको सर्मथन  चाहिन्छ ।

सिरियामा लडाईं
सम्पादक इलिक भन्छन्, ‘यमनको जस्तो अवस्था छ, छिट्टै लेबनानको पनि त्यस्तै छ हेजबुल्लाह र उसको  सहयोयीलाई सफलता त अवश्य मिल्छ नै, तर अब उनीहरु केही दवावको स्थितिमा पुगेका छन् ।’

बासिन शाद लेबनानको एक राजनीतिक पार्टीसँग आबद्ध रहेका छ्न । बासिन भन्छन्, ‘सिरियामा लडाईं अन्तिम चरणमा पुगेको छ । त्यहाँ सरकारको बलियो अवस्थामा छ । यस्तो अवस्थामा लेवनानका केही मानिसहरु आफुले गरेको सहयोगको बदलामा केही मिलोस भन्ने चाहन्छन् ।’ गत हप्ता यमनबाट प्रहार गरिएको इरानमा निर्मित मिसाइल रियाद विमानस्थल नजिकै आइपुगेपछि साउदी अरबले हेजबुल्लाहलाई जिम्मेवार ठहराएको थियो ।

लेबनानमा ठूला देशको हस्तक्षेप कुनै नौलो कुरा होइन । तर कुनै पनि गलत कदमले त्यहाँको अवस्था निकै नै गम्भीर बनाउँछ । मध्य पूर्वमा कार्नेगी सेन्टरका थिंक ट्यांकका निर्देशक माहा याह्या भन्छिन्, ‘पछिल्ला केही दशकदेखि यस्तो खाले गम्भीर अवस्था देखिएको थिएन । तर, साँच्चै क्षेत्रीय लडाईंको खतर बढेर गएको छ ।’ जहाँ कैयौं देश सामेल हुनसक्छन् ।

लेबनान वर्षौदेखि एक शान्त देश थियो । तर अहिले यो तनावको भूमरीमा घेरिएको छ । त्यसैले गर्दा पनि सबै राष्ट्रहरुको निशानामा परिरहेको छ यो मुलुक । यो मध्य पूर्वको लागि निकै महत्वपूर्ण बनेको छ ।

साउदी अरब र इरान बीचको घम्साघम्सी यतिबेला पूरै मध्य पूर्वी क्षेत्रको लागि खतरा बनेको छ र यो खतरा इस्लामिक स्टेट भन्दा पनि निकै ठूलो हुन सक्छ ।     

-बीबीसी हिन्दी

 


Ruslan

jagadamba srawan 18

paicho

bussewa

राजनीति

चुनावको मुखैमा एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले किन लेखे यस्तो पत्र ?

 उनले लेखेका छन्, ‘अन्त्यमा यहाँहरू सबैलाई पुनः भन्न चाहन्छु, राजनीतिक स्थिरता र मुलुकको समृद्धिको पक्षमा मतदान गर्नुहोस् र समृद्धिको महायात्रामा सहभागी बन्नुहोस् । यति भन्दै आजका लागि यहीँ कलम बन्द गर्दछु । बाँकी कुरा भेटमै गरौँला । धन्यवाद । उही तपाईंको केपी शर्मा ओली ।’

आज धनगढीको चुनावी सभालाई ओली र प्रचण्डले संवोधन गर्ने

८ मंसिर,कैलाली । संयुक्त चुनावी सभालाई संवोधन गर्न एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड धनगढी पुगेका छन् ।आज  आज मध्यान्न १२ बजे धनगढी स्थित कर्भड हलमा हुने चुनावी सभालार्इ ओली र प्रचण्डले संवोधन गर्नेछन् । 

प्रधानमन्त्रीले जब यसरी व्यंग गरे

८ मंसिर,काठमाडौँ। नेपाली काँग्रेसका सभापति एवं प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले कर्णालीलगायत विकट र दुर्गम क्षेत्रको विकासलाई अब कसैले रोक्न नसक्ने बताउनुभएको छ ।  बिहीबार कालीकोट, रोल्पा, रुकुम लगायतका जिल्लामा सुरक्षा अवस्था

अन्तर्राष्ट्रिय

जिम्बावेका पूर्वउपराष्ट्रपति एमर्सन मनाङ्गाग्वा नयाँ राष्ट्रपति

७ मंसिर । जिम्बावेका पूर्वउपराष्ट्रपति एमर्सन मनाङ्गाग्वा नयाँ राष्ट्रपति बन्ने निश्चित भएको छ । जिम्बाबेका सभामुखले शुक्रवार एमर्सनलाई नयाँ राष्ट्रपतिको रुपमा सपथ दिलाइने बताएका छन् । सत्तारुढ जानु पीएफ पार्टीले मनाङ्गाग्वा अर्को वर्षको सेप्टेम्बरमा हुने चुनावसम्मका लागि राष्ट्रपतिको बाँकी कार्यकाल सम्हाल्ने जनाएको छ ।

जिम्बाबेका राष्ट्रपति मुगाबेले दिए राजीनामा

६ मंसिर ।  जिम्बाबेका राष्ट्रपति रोबर्ट मुगावेले राजीनामा दिएका छन् । ३७ वर्षदेखि सत्तामा रहेका मुगावेले मंगलबार राजीनामा दिएका हुन । उनको राजीनामासँगै देशका सडक तथा संसदमा खुशीयाली मनाइएको बिबिसीले जनाएको छ । मुगावेको राजीनामा सम्बन्धी पत्र संसदमा सभामुखले पढेर 

​जर्मनीको राजनीतिक संकट : गठबन्धन सरकार बनाउने वार्ता भङ्ग

५ मंसिर, काठमाडौं । जर्मन चान्सलर एंगेला मर्केलले अल्पसंख्यकको सरकार गठन गर्नुभन्दा आफूले ताजा चुनावको विकल्प रोज्ने बताएकी छन् । गठबन्धन सरकार बनाउने वार्ता भङ्ग भएपछि जर्मन राजनीतिक संकटमा फसेको छ । चान्सलर मर्केलले वार्ताहरु विफल भए पनि आफूले पदबाट राजीनामा दिनुपर्ने कुनै कारण नदेखेको बताइन् ।

विचार / ब्लग

​लोग्ने मान्छे भएर रुनु हुँदैन ?

आइतबार प्रचण्डको मनमा पनि पक्कै पीडा उर्लिएको थियो, धर्ती छाडेर गएको छोरोको शवलाई अंगालो हालेर ग्वाँ–ग्वाँ रोऊँ । तर, उनी सम्हालिए । 

विप्लवको अराजनीतिक हर्कत, हिम्मत भए घोषणा गरेर युद्धमा जाउ, कायरता देखाएर आतंकित नपार

विष्णु पोखरेल
पछिल्लो समय निर्वाचनको माहोल नजिकिँदै जाँदा उमेद्वारहरूमाथि एकपछि अर्को गर्दै आक्रमण भइरहेका छन् । दैनिक तीनचारवटासम्म माइन विस्फोट भइरहेका छन् । हालसम्म कसैको मृत्यु भइनसकेको भएपनि आक्रमणको शैली कसैलाई तर्साउने हैन, घात लगाएर मार्ने उद्देश्यले नै आक्रमण गर्न खोजिएको देखिएको छ । पश्चिम रुकुममा माओवादी केन्द्रका उमेद्वार जनार्दन शर्मामाथि गरिएको बम आक्रमणबाट सुरु भएको यो सिलसिला रोल्पामा बर्षमान पुन,

‘जन्मभूमी’मा देउवाका पाँच गल्तीहरु : महाकाली सन्धिदेखि बस्ती विस्थापितसम्म !

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा नेपाली कांग्रेसका सभापति हुन । २०४८ सालदेखि हालसम्म उनले सुदुरपश्चिमबाट मात्रै चुनाव लडे । उनी कहिल्यै पराजित भएनन् । घाम पनि अस्तान मात्रै पश्चिम आउछ भन्ने नेपाली समाजका लागि डडेल्धुराजस्तो विकट पहाडी जिल्लाको व्याक्ति पटक–पटक प्रधानमन्त्री बन्नु सुदुरवासीका लागि गौरवकै विषय हो । 
Top