syangyong
cg

साउदी अरब र ईरानबीच ‘प्रोक्सी वार’को केन्द्र बन्दै निरिह लेबनान


Monday, 13 Nov, 2017 12:33 PM
पश्चिमा मुलुकहरुले भन्ने गरेको मध्यपूर्व (नेपालबाट पश्चिम एशिया)का मुस्मिम समुदायको जीवन आक्रमण र प्रत्याक्रमण गर्दै बित्ने देखिएको छ । अमेरिकी खुफिया एजेन्सी सीआईएको योजनामा जन्माइएको तथाकथित स्लामिक स्टेट (आईएस) इराक र सिरियाबाट कमजोर बन्दैछ । तर, सुन्नी र सिया मुस्लिम समुदायको मारकाट भने यो जुनिमा सकिएला भनेर कल्पना पनि गर्न नसकिने भएको छ । यी मुस्मिल समुदाय आफैमा मारकाट गर्छन्, पश्चिमा शक्ति राष्ट्रहरु र रसियाले उनीहरुलाई उपयोग गर्छन् । हतियारको बेचविखनदेखि पश्चिम एशियामा रहेको समृद्ध तेल खानीमाथिको प्रभुत्व जमाइराख्न मुस्लिम मुस्लिम भाइभाइ लडाउने योजना निरन्तर सफल भैरहेको छ । पश्चिम एशियाका दुई शक्तिशाली मुलुक साउदी अरब र इरानको तनाबले सिंगो क्षेत्रलाई नै अस्थिर बनाइराखेको छ । यी दुबै मुलुकले छिमेकी साना देशको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्ने गर्छन् । केहीसमय अघि कतारमाथि साउदी अरबले नाकावन्दी लगायो । साउदीलाई साथ दिए सुन्नी मुस्लिम देशहरुले । तर, इरानले सिया मुलुक भएर पनि कतारको समर्थन गर्यो । त्यसबाट चिढिएको साउदीले इरान समर्थक लेवनानको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गरेको छ यतिबेला । दुई वर्षदेखि छिमेकी यमनका जनतामाथि सिया विद्रोहीमाथि आक्रमणको नाममा बम बर्साइरहेको साउदी अरबले लेवनानमा संकट बढाइदिएको छ । विश्लेषकहरु भन्छन्, लेवनानको राजनीतिक संकटले यस क्षेत्रमै भयानक अस्थिरता ल्याउन सक्छ । बीबीसीले साउदी र इरानले लेवनानमाथि गरेको ‘प्रोक्सी वार’को अवस्थाबारे रिपोर्ट तयार पारेको छ ।

मध्यपूर्वी क्षेत्र यतिबेला निकै नै ठूलो संकटको बाटोमा अघि बढ्न थालेको देखिएको छ । विश्लेषकहरुका अनुसार यस क्षेत्रमा संभावित खतराका संकेतहरु देखिन थालेका छन् ।

तथाकथित इस्लामिक स्टेटको शक्ति क्रमश क्षयीकरण हुँदै जाँदा साउदी अरब र इरान आमनेसामने हुन थालेका छन् । जसले सिंगो पश्चिम एशिया क्षेत्रमा तनावको वतावरण सिर्जना गरेको छ । साउदी र ईरान बीचको संघर्षको केन्द्र बिन्दु यतिबेला लेबनान भएको छ ।

लेबनानका प्रधानमन्त्री साद हरीरीले साउदी अरब भ्रमणमा गए लगत्तै अप्रत्याशित रुपमा राजीनामा दिए । तर, उनको राजीनामाको असर पुरै क्षेत्रमा देखिएको छ ।  बेरुतमा रहेका बीबीसी संवाद्दाता मार्टिन पेसन्ेसका अनुसार लेवनानका जनताले साउदी अरबको दबाबमा आफ्नो देशका प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिएको आरोप लगाएका छन् ।

साउदी र इरान बीचको संघर्ष
अहिले त यो भन्न समेत मुस्किल छ कि लेबनानका प्रधानमनत्री हरीरी कहिले देश फर्कन्छन् ? यद्यपी लेवनानका राष्ट्रपति र अन्य वरिष्ठ राजनेताहरु उनलाई छिट्टै देश फर्किनको लागि अपिल समेत गरेका छन् । लेबनानी सरकारले हरीरीलाई साउदीमा नजरबन्द गरिएको आशंका गरेको छ । साथै उनलाई जबरजस्ती राजीनामा दिन लगाइएको पनि लेबनान सरकारले अड्कल लगाएको छ ।

लेबनानका राष्ट्रपति आउनले अहिलेसम्म हरीरीको राजिनामालाई स्वीकृत गरेका छैनन् । हरीरीले टेलिभिजनबाट सार्वजनिक रुपमा राजीनामाको घोषणा गरेयता केही पनि बोलेका छैनन् । यो पूरै घटनालाई सुन्नी मुस्लिम नेतृत्वको साउदी र शिया मुस्लिम नेतृत्वको इरानबीच चलिरहेको संघर्षको रुपमा देखिएको छ ।

शक्तिशाली हेजबुल्लाह शिया आन्दोलनलाई इरानले पूर्ण समर्थन गरिरहेको छ तर लेबनान र यस क्षेत्रमा तनाव बढ्नुको कारण भने साउदी अरब बताइएको छ । लेबनानका पूर्व प्रधानमन्त्री र हरीरीका पिता रफीक अल–हरीरीको सन् २००५ मा भएको एक कार बम विस्फोटमा मृत्यु भएको थियो र त्यसको जिम्मेदार हेजबुल्लाह रहेको बताइएको छ ।

हेजबुल्लाहको शक्ति
शिया समुदायको प्रमुख नेता हसन नसरल्लाहले  गत शुक्रबार साउदी अरबले लेबनानको विरुद्ध युद्धको घोषणा गरेको बताएका थिए । साथै हेजबुल्लाहमाथि लेबनानभित्र आफ्नो छुट्टै राज्य बनाएको आरोप पनि लाग्नेगरेको छ । हेजबुल्लाह सेनाहरु लेबनानी सेनाभन्दा धेरै शक्तिशाली भएको र लेबनानी क्याबिनेटमा उनीहरुको धेरै नै प्रभाव रहेको छ । आइतबार साउदी अरब र यसको सहयोगी खाडी देशहरुले लेबनानका नागरिकहरुलाई आफ्नो ठाउँ छाडेर जान निर्देश गरेपछि लेबनानसहित पूरै क्षेत्रमा तनाव बढेको छ ।

हेजबुल्लाहको समाचारपत्र अल अखबारका सम्पादक हसन इलिकले अमेरिका, इजराइल र साउदी अरबले हेजबुल्लाहलाई इराक र सिरियाको फाइदा उठाउनबाट रोकिरहेको आरोप लगाएका छन् । भनिन्छ सिरियामा बसर अल–असदको सत्ता टिकाई राख्नको लागि इरान र हेजबुल्लाहको सर्मथन  चाहिन्छ ।

सिरियामा लडाईं
सम्पादक इलिक भन्छन्, ‘यमनको जस्तो अवस्था छ, छिट्टै लेबनानको पनि त्यस्तै छ हेजबुल्लाह र उसको  सहयोयीलाई सफलता त अवश्य मिल्छ नै, तर अब उनीहरु केही दवावको स्थितिमा पुगेका छन् ।’

बासिन शाद लेबनानको एक राजनीतिक पार्टीसँग आबद्ध रहेका छ्न । बासिन भन्छन्, ‘सिरियामा लडाईं अन्तिम चरणमा पुगेको छ । त्यहाँ सरकारको बलियो अवस्थामा छ । यस्तो अवस्थामा लेवनानका केही मानिसहरु आफुले गरेको सहयोगको बदलामा केही मिलोस भन्ने चाहन्छन् ।’ गत हप्ता यमनबाट प्रहार गरिएको इरानमा निर्मित मिसाइल रियाद विमानस्थल नजिकै आइपुगेपछि साउदी अरबले हेजबुल्लाहलाई जिम्मेवार ठहराएको थियो ।

लेबनानमा ठूला देशको हस्तक्षेप कुनै नौलो कुरा होइन । तर कुनै पनि गलत कदमले त्यहाँको अवस्था निकै नै गम्भीर बनाउँछ । मध्य पूर्वमा कार्नेगी सेन्टरका थिंक ट्यांकका निर्देशक माहा याह्या भन्छिन्, ‘पछिल्ला केही दशकदेखि यस्तो खाले गम्भीर अवस्था देखिएको थिएन । तर, साँच्चै क्षेत्रीय लडाईंको खतर बढेर गएको छ ।’ जहाँ कैयौं देश सामेल हुनसक्छन् ।

लेबनान वर्षौदेखि एक शान्त देश थियो । तर अहिले यो तनावको भूमरीमा घेरिएको छ । त्यसैले गर्दा पनि सबै राष्ट्रहरुको निशानामा परिरहेको छ यो मुलुक । यो मध्य पूर्वको लागि निकै महत्वपूर्ण बनेको छ ।

साउदी अरब र इरान बीचको घम्साघम्सी यतिबेला पूरै मध्य पूर्वी क्षेत्रको लागि खतरा बनेको छ र यो खतरा इस्लामिक स्टेट भन्दा पनि निकै ठूलो हुन सक्छ ।     

-बीबीसी हिन्दी

 


Ruslan

MEGA COLLEGE

ime

bussewa

राजनीति

​धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना :तिमिल्सिना

२८ असोज, बागलुङ । राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष गणेश तिमिल्सिनाले धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना देश भएको बताएका छन् । महान् पर्व बडादशैँको अवसरमा बागलुङ नगरपालिकाले आज आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष तिमिल्सिनाले नेपालमा अनेक धर्म मान्ने सम्प्रदाय भए पनि धार्मिक सद्भाव रहेको बताए। उनले नेपाल प्राकृतिक तथा धार्मिक हिसाबले धनी हुदाँहुदै पनि उचित व्यवस्थापनको अभावमा

​प्रदेशलाई भ्रष्टाचारमुक्त सुशासनयुक्त बनाउछौँ – मुख्यमन्त्री राई

२६ असोज, विराटनगर । प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले प्रदेश सरकारले भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा यसवर्ष रु छ अर्ब खर्च गर्ने बताएका छन् । प्रदेशको यातायात पूर्वाधार विकास मन्त्रालयअन्तर्गत यातायात पूर्वाधार विकास निर्देशनालय कार्यालयको सुनसरीको इटहरी–४ हलगाँडामा नव स्थापित कार्यालयको आज उद्घाटन गर्दै उनले सो कुरा बताएका हुन्। मुख्यमन्त्री राईले प्रदेश सरकारले आफ्नो बजेटको ४० प्रतिशत रकम प्रदेशको पूर्वाधार निर्माणमा खर्च 

​हाम्रो कर्णाली हामी बनाउँछौ : इन्चार्ज शर्मा

२६ असोज, सुर्खेत । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का कर्णाली प्रदेश इन्चार्ज जनार्दन शर्माले कर्णाली प्रदेशको विकासका लागि डटेर लाग्ने बताएका छन् । प्रदेश सरकार र विज्ञ समूहबीचको चौथो बैठकका लागि सुर्खेत आएका इन्चार्ज शर्माले विजयादशमीको अवसरमा प्रदेश राजधानी सुर्खेत, वीरेन्द्रनगरमा आयोजित शुभकामना आदानप्रदान कार्यक्रममा क्षमता र अधिकार प्रयोग गरेर उत्कृष्ट कर्णाली प्रदेश बनाउने बताए। “हाम्रो कर्णाली हामी आफैँ 

अन्तर्राष्ट्रिय

भुटानको अन्तिम चरणको निर्वाचनका लागि आज मतदान हुँदै

थिम्पु । भुटानको अन्तिम चरणको निर्वाचनका लागि आज मतदान हुँदैछ।  भदौ अन्तिम साता भएको पहिलो चरण चुनावमा पहिलो र दोस्रो भएका दुई दलबीच यो निर्णायक प्रतिस्पर्धा हुन गइरहेको हो ।यो निर्वाचनमा विजयी हुने दलले हिमाली अधिराज्य भुटानमा पाँच वर्षका लागि सरकार निर्माण गर्नेछ ।  

निजी विमान दुर्घटना हुँदा एक बालकसहित तीन जनाको मृत्यु

जर्मनी । जर्मनीमा एउटा सानो निजी विमान दुर्घटना हुँदा एक बालकसहित तीन जनाको मृत्यु भएको छ । एउटा इन्जिन मात्र भएको विमान हेसे प्रान्तको वासार्कुपे हिमाल नजिकैको फुल्दा शहरमा दुर्घटना भएको हो । मानिसको भीडभाड भएको ठाउँमा खसेको विमान दुर्घटनामा अन्य पाँच जना घाइते भएका छन् । घाइते हुनेमा चार जना यात्रु र एक पैदल यात्री रहेका छन्

फिलिपिन्सको माओवादी युद्ध : लड्दालड्दै ५० वर्ष

फिलिपिन्समा करीब ४५ हजारको ज्यान लिइसकेको माओवादी विद्रोहले ५० वर्षमा पनि गन्तव्य पहिल्याउन सकेको छैन । अमेरिकाको अन्तरिक्ष कार्यक्रम (नासा) को मानव सहितको यान चन्द्रमामा अवतरण गरेर फर्केको ५० वर्ष पूरा हुँदैछ । चन्द्रमाको सतहमा नील आर्मस्ट्रङले पहिलो मानव पाइला राख्नुभन्दा केही महीना अघि दक्षिण पूर्वी एशियाली मुलुक फिलिपिन्समा माओवादीहरूले सशस्त्र संघर्षबाट सत्ता प्राप्त गर्न ‘जनयुद्ध’ शुरू गरेका थिए । धनी र गरीबबीच अचाक्ली ठूलो खाडल रहेको टापुहरूको यो मुलुकमा निरन्तर युद्ध लडिरहेका माओवादीहरूले ५० वर्षमा न सत्ता–प्राप्तिको लक्ष्य पूरा गर्न

विचार / ब्लग

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 

लालबाबु पण्डितको ‘सेलिब्रेटी’ मोह, आफ्नै कर्मचारीलाई पागल भन्न मिल्छ ?

कर्मचारी समायोजन अन्र्तगतको स्वेच्छिक अवकाशको विषयलाई लिएर यतिबेला प्रधानमन्त्री, मन्त्री र कर्मचारीबीच जुहारी चलिरहेको छ । अवकाशको विषयलाई लिएर दुवै पक्ष एकअर्काप्रति तिखो टिप्पणीमा उत्रिएका छन् । उनीहरुबीचको आरोप–प्रत्यारोपलाई सुन्दा दुवै पक्ष एकअर्काप्रति पूर्णरुपमा सशंकित् र अविश्वस्त देखिएका छन् ।
Top