ghaderi
esewa

​माओका आनिबानी : विदेश भ्रमण गर्दा पनि आफ्नै खाट लैजाने, महिनौं ननुहाउने !


Saturday, 12 Jan, 2019 1:15 PM
२८ पुस, काठमाडौं । माओत्सेतुङलाई आधुनिक चीनले क्रान्ति नायक मान्छ । माओकै कारण चीनले कम्युनिष्ट क्रान्तिमा सफलतामात्रै प्राप्त गरेन, आर्थिक क्रान्तिको जग पनि बस्यो । चिनियाँ क्रान्तिका महान् नेता माओको जीवनशैली कस्तो थियो होला ? 

रातलाई पनि माओ दिनको रुपमा लिन्थे । उनी पूरै रात लगभग काममै व्यस्त हुन्थे । बिहान भएपछि मात्रै सुत्थे । रोचक पाटो त के भने उनी आफ्नो समयलाई ओछ्यानमा सिमित राख्थे । यतिसम्म कि उनी खाना पनि ओछ्यानमै खान्थे । उनका लागि आफ्नो खाट कति प्यारो भने जहाँ जाँदा पनि लिएरै जानुपर्ने । ट्रेन यात्रामा पनि उनका लागि खाट त्यही खाट पुर्याइएको हुन्थ्यो । आफ्नोबाहेक अरु खाटमा नसुत्ने उनको बानी थियो । त्यसैले त १९५७ मा मस्को जाँदा पनि उनको खाट जहाजमै राखेर त्यहाँ पुर्याइएको थियो । घरमा रहँदा नुहाउने गाउनमात्रै लगाएर बस्थे । खाली खुट्टा हिँड्थे । 

माओ दिनमाभन्दा रातमा धेरै काम गर्थे भन्ने पुष्टी चीनस्थित भारतीय दूतावासका तत्कालीन जुनियर अफिसर नटवर सिंहले खुलाएका छन् । सन् १९५६ मा लोकसभा अध्यक्ष आयंगरको नेतृत्वमा चीन गएका भारतीय संसदयी प्रतिनिधिभण्डल राति १० बजे माओवादी भेट्न पुग्दा, उनले मध्यरात १२ बजेमात्रै भेट्न आउन सन्देश पठाएका थिए । 

त्यो भेटमा माओले एक–एक गर्दै सबै सांसदहरुसँग हात मिलाएका थिए । सुरुमा आयंगरको प्रश्नको उत्तर एक–दुई शब्दमा मात्रै दिएका माओले पछि खुलेरै जवाफ फर्काएका थिए । स्वतन्त्रतापछि भारत एउटा मादलजस्तै भएको र उसलाई एकापट्टिबाट अमेरिका र अर्कापट्टिबाट रुसले बजाइरहेको यथार्थ माओलाई आयंगरले बताएका थिए । नटवरका अनुसार उनको कुरा सुनेर माओ स्तब्ध भएका थिए । 

पूरा बैठकमा माओले एकपछि अर्को चुरोट सल्काइरहेका थिए । जब त्यहाँ उपस्थित भारतीय राजदूत आरके नेहरुले आफ्नो मुखमा चुरोट राखे तब माओले नै चुरोट सल्काइदिएका थिए । उनको यो तरिका देखेर त्यहाँ उपस्थित सबै भारतीय सांसदहरु हैरान भएका थिए ।

१९५७ मा जब भारतका उप–राष्ट्रपति सर्वपल्ली राधाकृष्णन चीन गए, तब उनलाई माओले आफ्नै निवासमा बोलाएर स्वागत गरेका थिए । स्वागतको क्रममा अंकमाल गर्दै राधाकृष्णनले माओको गाला थपथपाएका थिए । भोजमा माओले निकै नै नम्र भएर चपस्टिकले आफ्नो प्लेटको मासु राधाकृष्णनको पेल्टामा राखिदिएका थिए । तर, उनलाई राधाकृष्णन साकाहारी भएको कुनै जानकारी थिएन । साथै राधाकृष्णनले पनि माओलाई यसको कुनै आभास हुन दिएनन् । खाना खाने क्रममा माओले राधाकृष्णनको हातको औंलामा चोट लागेको देख्नेबित्तिकै आफ्नो डाक्टरलाई बोलाएर उपचारसमेत गराइ दिएका थिए । कंबोडिया यात्राका समयमा एडीसीको गल्तीका कारण उनको हातमा चोट लागेको थियो । उनले चीनभन्दा पहिला कंबोडियाको यात्रा गरेका थिए ।

कुनै पनि विदेशी राष्ट्राध्यक्षले चीनको भ्रमण गर्दा उनीहरुले माओसँग सिधै भेट्न पाउँदैनथे । माओलाई जतिबेला मन लाग्थ्यो त्यतिबेला उनीहरुलाई बोलाउँथे । अमेरिकाका पूर्वबिदेशमन्त्री हेनरी किसिंजरले आफ्नो आत्मकथामा लेखेका छन् कि उनी चिनिया प्रधानमन्त्री चू एन लाईसँग गफ गरिरहेका बेला माओले अचानक भेट्न चाहेको कुरा चूले बताएको लेखेका छन् । भेटमा कोही पनि अमेरिकी सुरक्षाकर्मी साथमा लान नदिएको र भेटपछि मिडियालाई जानकारी गराएको पनि उनले आत्मकथामा लेखेका छन् । 

आफूलाई सिधै माओको स्टडी रुममा लगिएको जहाँ सबैतिर किताब छरिएको अवस्थामा रहेको पाटो पनि आत्मकथामा उतारेका छन् । विश्वको सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको राष्ट्रका सबैभन्दा शक्तिशाली शासकको स्टडीमा आफूले कुनै विलासिता र बाशाहको प्रतिकको एउटा पनि झलक नदेखेको पनि उनको आत्मकथामा लेखिएको छ । 

कोठाको बीचमा भएको एउटा कुर्सीबाट उठेर उनलाई माओले स्वागत गरेका थिए । जहाँ, उनको मद्दतका लागि दुई महिला पनि उभिएका थिए । ती महिलाहरुको नजर आफूमा नै अडिएको र उनीहरुले आफूलाई एकटकले हेर्दै माओजस्तो छलकपटको च्याम्पियनलाई मुर्ख बनाउन सक्दैनौ भनी खबरदारी गरिरहेकोजस्तो भान भएको आत्मकथामा लेखेका छन् ।

१९७१ मा जब राष्ट्रपति निक्सनले माओसँग विश्वका केही घटनाबारे कुरा गर्न चाहेको बताएका मात्र के थिए माओले उनलाई आफूसँग दार्शनिक मुद्दामा मात्र कुरा गर्नु, अरु कुराको लागि प्रधानमन्त्रीलाई भेट्नुसमेत भनेका थिए ।

माओका डाक्टरसमेत रहेका जी शी लीले ‘द प्राइभेट लाईफ अफ चेयरम्यान माओ’ नामक  किताब नै लेखेका थिए । किताबमा उनले माओको निजी जीवनबारे मात्रै चर्चा गरेका थिए । माओले आफ्नो जीवनमा कहिल्यै पनि दाँत ब्रस नगरेको, बरु दाँत सफा गर्न बिहान उठेर चियाले कुल्ला गर्ने गरेको कुरा लेखेका छन् । साथै एक समयमा त माओको दाँतमा हरियो रंग लगाएजस्तो देखिएको पनि किताबमा समेटेका छन् । 

माओलाई नुहाउनु पर्दा पनि उत्तिकै रिस उठ्थ्यो । त्यसैले उनी आफुलाई ताजा राख्नका लागि तातो तौलियाले स्पंज गर्थे । निक्सनसँगको भेटमा माओ निकै नै मोटाएका र उनका लागि नयाँ सुट नै बनाउनु परेको थियो । माओकी नर्स फ्यू मिंगले दारी मिलाइदिने तथा कपाल काटिदिने गर्थिन् । निक्सनसँग त्यो भेटका लागि मात्र १५ मिनेट छुट्याइएको थियो, तर कुराकानी ६५ मिनेटसम्म चलेको थियो । निक्सन कोठाबाट बाहिर जाने बित्तिकै माओले उक्त सुट फुकालेर पूरानो बाथ रोब लगाएका थिए भन्ने कुरा पनि ली ले आफ्नो किताबमा लेखेका थिए ।

माओले प्रायः कहिल्यै पनि जुत्ता लगाउँदैनथे । लगाए नै पनि कपडाको जुत्तामात्र लगाउँथे । तर, औपचारिक कार्यक्रममा छालाको जुत्ता लगाउनु पर्ने भएकाले पहिला उक्त जुत्ता खुकुलो बनाउन सुरक्षा गार्डलाई लगाउन दिन्थे । 

माओको जीवनबारे लेख्ने जग्र च्याङले माओको स्मरणशक्ति निमै राम्रो भएको आफ्नो किताबमा लेखेकी छिन् । माओ पढाई र खेलाईमा निकै सौखिन थिए । उनको सुत्ने कोठाको खाटको आधा भागमा करिब एक फिटको उचाइसम्म चिनियाँ साहित्यका किताबहरु थिए । उनी आफ्नो भाषण र लेखमा तीनै कताबहरुबाट लिएका उदाहरणहरु प्रयोग गर्थे । उनी प्रायः फाटेर सिलाएको लुगा लगाउने गर्थे भने मोजा जहिल्यै प्वाल परेकै लगाएको देखिन्थ्यो ।

 


Ruslan

ktm stell

ime

citizens bank

राजनीति

पूर्वाधार विकास निर्माणमा सरकार गम्भीर ढङ्गले लागेको छ: प्रधानमन्त्री

८ चैत, बुटवल । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रदेश नं ५ को रुपन्देहीस्थित तिलोत्तमा नगरपालिकामा बुटवल मेडिकल कलेज पूर्वाधार निर्माण विकास आयोजनाको आज उद्घाटन गरेका छन् । सरकारको एक प्रदेश एक मेडिकल कलेजको अवधारणानुरुप सो कलेज बन्न लागेको हो । सो अवसरमा प्रधानमन्त्री ओलीले भौतिक पूर्वाधार विकास निर्माणमा सरकार गम्भीर ढङ्गले लागेको बताए । उनले भने, ‘जनता सधैँ पीडामा बस्ने होइन, अब खुशी र सुखी बन्न पाउनुपर्छ । अब त्यो आत्मविश्वास लिएर अगाडि बढ्न जरुरी छ ।’ प्रधानमन्त्री ओलीले सरकारले गरेको राम्रो 

प्रदेश ३: हिउँदे अधिवेशन आइतबारदेखि

८ चैत, हेटौँडा । प्रदेश नं ३ का प्रमुख अनुराधा कोइरालाले नेपालको संविधानको धारा १८३ को उपधारा १ बमोजिम यही चैत १७ गते अपराह्न ३ बजे बस्ने गरी प्रदेशसभाको हिउँदे अधिवेशन आह्वान गरेकी छन् । मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयको सिफारिसअनुसार अधिवेशन आह्वान गरिएको प्रदेश प्रमुख सचिवालयले आज जनाएको छ । यसअघि गत जेठ १ देखि पुस १२ गतेसम्म वर्षे(बजेट) चलेको

​चन्द समूहलाई संवैधानिक दायरामा आउन प्रधानमन्त्रीको आग्रह

८ चैत, भैरहवा । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेकपा चन्द समूह आपराधिक गतिविधि छाडेर संवैधानिक दायराभित्र रही सार्वभौमसत्ता रक्षा र स्वाधीनताको पक्षमा लाग्नुपर्ने बताएका छन् । उनले सो समूहलाई आपराधिक गतिविधि नगर्न आग्रह गर्दा विरोध गरिनु आश्चर्यको विषय हो भने । उनले सिके राउत समूह विखण्डनको राजनीति छाडेर मूलधारको राजनीतिमा आएकैले उक्त समूहसँग सरकारले सम्झौता गरेको पनि स्मरण गराए । उनी पत्रकारसँग गौतमबुद्ध विमानस्थलमा कुरा गर्दै पत्रकारले सोधेको प्रश्नका जवाफमा उनले लुम्बिनी विकास कोषमा अब 

अन्तर्राष्ट्रिय

अफगानिस्तानमा दुई अमेरिकी सैनिकको हत्या

८ चैत, काबुल । अफगानिस्तानमा शुक्रबार दुई जना अमेरिकी सैनिक मारिएको नेटोले जनाएको छ । वासिङटन र तालिबानबीच शान्तिवार्ता जारी नै रहेको अवस्थामा अन्तर्राष्ट्रिय संयुक्त गठबन्धनमा आबद्ध सेनाको मृत्यु भएको हो । अफगानिस्तानका लागि नेटोआबद्ध सहयोग मिसनले यस विषयमा विस्तृत विवरण दिन अस्वीकार गरेको छ । कुनै विशेष कारबाहीमा खटिएको आवस्थामा ती सैनिक मारिएको नेटोको भनाई छ । अफगानिस्तानको राजधानी काबुलमा बिहीबार भएको बम विस्फोटमा छ जनाकोे मृत्यु भएको एक दिन पछि नै नेटो सेनामाथि आक्रमण भएको 

दुई चिनियाँ फर्ममाथि प्रतिबन्ध लगाउने अमेरिकी घोषणा

८ चैत, सियोल । संयुक्तराज्य अमेरिकाले दुईवटा चिनियाँ सिपिङ कम्पनीमाथि राष्ट्रसङ्घीय प्रतिबन्धको बेवास्ता गरी उत्तर कोरियालाई सहयोग गरेको आरोपमा प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरेको छ । उक्त कदमले अमेरिकाको उत्तर कोरियामाथि थप दबाब सिर्जना गर्ने उद्देश्य यथावत रहेको देखिएको छ । अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले चीनका दुई कम्पनीहरु डालियान हाइबो इन्टरनेसनल फ्राइट र लाओनिङ डानझिङ इन्टरनेसनल फर्वार्डिङमाथि प्रतिबन्ध लगाएको जनाएको छ । उत्तर कोरियाबाट उत्पादित कोइला एक जहाजबाट अर्को जहाजमा राखेर अन्तर्राष्ट्रिय 

कम्बोडियामा चीनको आर्थिक ‘उपनिवेश’ छैन – प्रधानमन्त्री हुन सेन

८ चैत, नोमपेन्ह । कम्बोडियाका प्रधानमन्त्री हुन सेनले चीनको आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा निर्माण हुने दुई अर्ब डलरको एक्सप्रेस राजमार्ग निर्माणको शुक्रबार शिलान्यास गरेका छन् । उनले पश्चिमा राष्ट्रहरुले चिनियाँ लगानीबाट कम्बोडिया चीनको आर्थिक उपनिवेश बन्छ भनी गरिएका टिप्पणी सही नभएको पनि बताए । आगामी सन् २०२३ सम्ममा पूरा भइसक्ने करिब २०० किलोमिटरको उक्त राजमार्गले राजधानी नोमपेन्हदेखि सिहानुकभिललाई जोड्नेछ । पछिल्ला वर्षहरुमा सिहानुकभिल चिनियाँ लगानीकर्ताका लागि आकर्षक स्थल मानिन्छ । चिनियाँ

विचार / ब्लग

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 
Top