esewa

​माओका आनिबानी : विदेश भ्रमण गर्दा पनि आफ्नै खाट लैजाने, महिनौं ननुहाउने !


Saturday, 12 Jan, 2019 1:15 PM
२८ पुस, काठमाडौं । माओत्सेतुङलाई आधुनिक चीनले क्रान्ति नायक मान्छ । माओकै कारण चीनले कम्युनिष्ट क्रान्तिमा सफलतामात्रै प्राप्त गरेन, आर्थिक क्रान्तिको जग पनि बस्यो । चिनियाँ क्रान्तिका महान् नेता माओको जीवनशैली कस्तो थियो होला ? 

रातलाई पनि माओ दिनको रुपमा लिन्थे । उनी पूरै रात लगभग काममै व्यस्त हुन्थे । बिहान भएपछि मात्रै सुत्थे । रोचक पाटो त के भने उनी आफ्नो समयलाई ओछ्यानमा सिमित राख्थे । यतिसम्म कि उनी खाना पनि ओछ्यानमै खान्थे । उनका लागि आफ्नो खाट कति प्यारो भने जहाँ जाँदा पनि लिएरै जानुपर्ने । ट्रेन यात्रामा पनि उनका लागि खाट त्यही खाट पुर्याइएको हुन्थ्यो । आफ्नोबाहेक अरु खाटमा नसुत्ने उनको बानी थियो । त्यसैले त १९५७ मा मस्को जाँदा पनि उनको खाट जहाजमै राखेर त्यहाँ पुर्याइएको थियो । घरमा रहँदा नुहाउने गाउनमात्रै लगाएर बस्थे । खाली खुट्टा हिँड्थे । 

माओ दिनमाभन्दा रातमा धेरै काम गर्थे भन्ने पुष्टी चीनस्थित भारतीय दूतावासका तत्कालीन जुनियर अफिसर नटवर सिंहले खुलाएका छन् । सन् १९५६ मा लोकसभा अध्यक्ष आयंगरको नेतृत्वमा चीन गएका भारतीय संसदयी प्रतिनिधिभण्डल राति १० बजे माओवादी भेट्न पुग्दा, उनले मध्यरात १२ बजेमात्रै भेट्न आउन सन्देश पठाएका थिए । 

त्यो भेटमा माओले एक–एक गर्दै सबै सांसदहरुसँग हात मिलाएका थिए । सुरुमा आयंगरको प्रश्नको उत्तर एक–दुई शब्दमा मात्रै दिएका माओले पछि खुलेरै जवाफ फर्काएका थिए । स्वतन्त्रतापछि भारत एउटा मादलजस्तै भएको र उसलाई एकापट्टिबाट अमेरिका र अर्कापट्टिबाट रुसले बजाइरहेको यथार्थ माओलाई आयंगरले बताएका थिए । नटवरका अनुसार उनको कुरा सुनेर माओ स्तब्ध भएका थिए । 

पूरा बैठकमा माओले एकपछि अर्को चुरोट सल्काइरहेका थिए । जब त्यहाँ उपस्थित भारतीय राजदूत आरके नेहरुले आफ्नो मुखमा चुरोट राखे तब माओले नै चुरोट सल्काइदिएका थिए । उनको यो तरिका देखेर त्यहाँ उपस्थित सबै भारतीय सांसदहरु हैरान भएका थिए ।

१९५७ मा जब भारतका उप–राष्ट्रपति सर्वपल्ली राधाकृष्णन चीन गए, तब उनलाई माओले आफ्नै निवासमा बोलाएर स्वागत गरेका थिए । स्वागतको क्रममा अंकमाल गर्दै राधाकृष्णनले माओको गाला थपथपाएका थिए । भोजमा माओले निकै नै नम्र भएर चपस्टिकले आफ्नो प्लेटको मासु राधाकृष्णनको पेल्टामा राखिदिएका थिए । तर, उनलाई राधाकृष्णन साकाहारी भएको कुनै जानकारी थिएन । साथै राधाकृष्णनले पनि माओलाई यसको कुनै आभास हुन दिएनन् । खाना खाने क्रममा माओले राधाकृष्णनको हातको औंलामा चोट लागेको देख्नेबित्तिकै आफ्नो डाक्टरलाई बोलाएर उपचारसमेत गराइ दिएका थिए । कंबोडिया यात्राका समयमा एडीसीको गल्तीका कारण उनको हातमा चोट लागेको थियो । उनले चीनभन्दा पहिला कंबोडियाको यात्रा गरेका थिए ।

कुनै पनि विदेशी राष्ट्राध्यक्षले चीनको भ्रमण गर्दा उनीहरुले माओसँग सिधै भेट्न पाउँदैनथे । माओलाई जतिबेला मन लाग्थ्यो त्यतिबेला उनीहरुलाई बोलाउँथे । अमेरिकाका पूर्वबिदेशमन्त्री हेनरी किसिंजरले आफ्नो आत्मकथामा लेखेका छन् कि उनी चिनिया प्रधानमन्त्री चू एन लाईसँग गफ गरिरहेका बेला माओले अचानक भेट्न चाहेको कुरा चूले बताएको लेखेका छन् । भेटमा कोही पनि अमेरिकी सुरक्षाकर्मी साथमा लान नदिएको र भेटपछि मिडियालाई जानकारी गराएको पनि उनले आत्मकथामा लेखेका छन् । 

आफूलाई सिधै माओको स्टडी रुममा लगिएको जहाँ सबैतिर किताब छरिएको अवस्थामा रहेको पाटो पनि आत्मकथामा उतारेका छन् । विश्वको सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको राष्ट्रका सबैभन्दा शक्तिशाली शासकको स्टडीमा आफूले कुनै विलासिता र बाशाहको प्रतिकको एउटा पनि झलक नदेखेको पनि उनको आत्मकथामा लेखिएको छ । 

कोठाको बीचमा भएको एउटा कुर्सीबाट उठेर उनलाई माओले स्वागत गरेका थिए । जहाँ, उनको मद्दतका लागि दुई महिला पनि उभिएका थिए । ती महिलाहरुको नजर आफूमा नै अडिएको र उनीहरुले आफूलाई एकटकले हेर्दै माओजस्तो छलकपटको च्याम्पियनलाई मुर्ख बनाउन सक्दैनौ भनी खबरदारी गरिरहेकोजस्तो भान भएको आत्मकथामा लेखेका छन् ।

१९७१ मा जब राष्ट्रपति निक्सनले माओसँग विश्वका केही घटनाबारे कुरा गर्न चाहेको बताएका मात्र के थिए माओले उनलाई आफूसँग दार्शनिक मुद्दामा मात्र कुरा गर्नु, अरु कुराको लागि प्रधानमन्त्रीलाई भेट्नुसमेत भनेका थिए ।

माओका डाक्टरसमेत रहेका जी शी लीले ‘द प्राइभेट लाईफ अफ चेयरम्यान माओ’ नामक  किताब नै लेखेका थिए । किताबमा उनले माओको निजी जीवनबारे मात्रै चर्चा गरेका थिए । माओले आफ्नो जीवनमा कहिल्यै पनि दाँत ब्रस नगरेको, बरु दाँत सफा गर्न बिहान उठेर चियाले कुल्ला गर्ने गरेको कुरा लेखेका छन् । साथै एक समयमा त माओको दाँतमा हरियो रंग लगाएजस्तो देखिएको पनि किताबमा समेटेका छन् । 

माओलाई नुहाउनु पर्दा पनि उत्तिकै रिस उठ्थ्यो । त्यसैले उनी आफुलाई ताजा राख्नका लागि तातो तौलियाले स्पंज गर्थे । निक्सनसँगको भेटमा माओ निकै नै मोटाएका र उनका लागि नयाँ सुट नै बनाउनु परेको थियो । माओकी नर्स फ्यू मिंगले दारी मिलाइदिने तथा कपाल काटिदिने गर्थिन् । निक्सनसँग त्यो भेटका लागि मात्र १५ मिनेट छुट्याइएको थियो, तर कुराकानी ६५ मिनेटसम्म चलेको थियो । निक्सन कोठाबाट बाहिर जाने बित्तिकै माओले उक्त सुट फुकालेर पूरानो बाथ रोब लगाएका थिए भन्ने कुरा पनि ली ले आफ्नो किताबमा लेखेका थिए ।

माओले प्रायः कहिल्यै पनि जुत्ता लगाउँदैनथे । लगाए नै पनि कपडाको जुत्तामात्र लगाउँथे । तर, औपचारिक कार्यक्रममा छालाको जुत्ता लगाउनु पर्ने भएकाले पहिला उक्त जुत्ता खुकुलो बनाउन सुरक्षा गार्डलाई लगाउन दिन्थे । 

माओको जीवनबारे लेख्ने जग्र च्याङले माओको स्मरणशक्ति निमै राम्रो भएको आफ्नो किताबमा लेखेकी छिन् । माओ पढाई र खेलाईमा निकै सौखिन थिए । उनको सुत्ने कोठाको खाटको आधा भागमा करिब एक फिटको उचाइसम्म चिनियाँ साहित्यका किताबहरु थिए । उनी आफ्नो भाषण र लेखमा तीनै कताबहरुबाट लिएका उदाहरणहरु प्रयोग गर्थे । उनी प्रायः फाटेर सिलाएको लुगा लगाउने गर्थे भने मोजा जहिल्यै प्वाल परेकै लगाएको देखिन्थ्यो ।

 


Ruslan

runner bike

ime

citizens bank

राजनीति

दुई वर्षभित्रमा मालपोत कार्यालयका ढड्डा र पुराना लिखतहरु ‘डिजिटलाइज्ड’ हुन्छ : प्रधानमन्त्री

४ असार, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भूमि व्यवस्थापनलाई प्रविधिमैत्री बनाउन सुरु गरिएको बताएका छन् । कलंकीमा बुधबार नमुना मालपोत कार्यालय घोषणा कार्यक्रमको उद्घाटन गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले विकास र सेवाको काममा प्रविधिको प्रयोग गरेर जनतालाई छिटो र छरितो सेवा दिइने बताए । प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘अब मालापोतमा मात्र होइन, शिक्षा र स्वास्थ्यका क्षेत्रमा पनि प्रविधिको प्रयोग गरेर छिटो, छरितो र गुणस्तरीय सेवा प्रदान गरिनेछ ।’ प्रधानमन्त्री ओलीले अबको दुई वर्षभित्रमा देशका सबै मालपोत कार्यालयका ढड्डाहरु

सरकारले चौथो मधेस आन्दोलन गर्न बाध्य नबनाओस् : लक्ष्मणलाल कर्ण

४ असार, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको बुधबारको बैठकमा राष्ट्रिय जनता पार्टीले चौथो मधेस आन्दोलनका लागि वाध्य नबनाउन सरकारलाई सचेत गराएकोे छ । बैठकमा बोल्दै राष्ट्रिय जनता पार्टीका सांसद लक्ष्मणलाल कर्णले संविधान संशोधन, लाल आयोग प्रतिवेदन सार्वजनिक, लोकसेवा आयोगको विज्ञापन रद्दलगायतका माग गर्दै आए पनि सरकारले नसुनेको भन्दै चौथो मधेस आन्दोलनका लागि वाध्य नबनाउन सरकारलाई सचेत गराए । सरकारले रोष्ट्रम घेराउ गरेपछि मात्रै बोल्ने असंसदीय पद्धति बसाएको आरोप उनले लगाए । उनले भने

प्रतिपक्षले बोल्यो भनेर डराउन हुदैन: शेरबहादुर देउवा

४ असार, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले प्रतिपक्ष दलले बोलेको सबै कुरा सरकारले पूरा गर्नु नपर्ने बताएका छन् । प्रतिनिधिसभाको बुधबार बसेको बैठकमा उनले प्रतिपक्षले बोल्यो भनेर डराउन नहुने बताए । देउवाले बैठकमा भने, ‘मैले माग गर्ने हो । मेरो अरु पनि माग छ । डराइ हाल्नु पर्ने ? शेरबहादुरले माग्यो मैले दिनु पर्‍यो भन्ने ? प्रतिपक्षको कामै बोल्ने हो । दिने ठाउँमा त हामी छैनौं नि ।’ संसदमा पनि सत्ता पक्ष बोल्ने र प्रतिपक्ष सुनेर बस्नु पर्ने अवस्था आएको देउवाको भनाइ छ । उनले भने, ‘संसद विपक्षीको हो । बोल्ने

अन्तर्राष्ट्रिय

दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियालाई ५० हजार टन चामल सहयोग गर्ने

४ असार, सोल। दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियालाई ५० हजार टन चामल सहयोग गर्ने दक्षिणी कोरियाली एकीकरण मन्त्रालयले बुधबार जानकारी दिएको छ। दुई कोरिया मामिलाको प्रमुख योजना बनाउने एकीकरण मन्त्रालयका मन्त्री किम ऐअन चुलले टेलिभिजनमार्फत एक पत्रकार सम्मेलनमा सो जानकारी दिएका हुन्। विश्व खाद्य कार्यक्रम (डब्ल्यूएफपी) मार्फत उत्तर कोरियालाई उक्त चामल प्रदान गरिने किमले बताएका छन्। किमका अनुसार सरकारले दुई महिनाभित्र उक्त ५० हजार टन चामल उत्तर कोरियालाई दिई सक्ने डब्ल्यूएफपीले जानकारी दिएको

जापानमा ६.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प

४ असार, टोक्यो। जापानमा ६.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प गएको छ । भूकम्पपछि सरकारले देशभर सुनामीको चेतावनी दिएको थियो तर अहिले चेतावनी फिर्ता लिइएको छ । भूकम्पबाट अलग अलग शहरमा २६ जना घाइते भएको समाचार छ । जापानको मौसम विभागले १ मिटर अग्लो समुद्री लहर टोक्योको उत्तरी तटीय षेत्रमा ठोक्किने चेतावनी दिएको थियो तर लहर १० सेन्टिमिटरको मात्र उठ्यो । प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेले उनको सरकार पूर्ण रुपमा प्रकोपसँग लड्न तयार रहेको बताए । उनले नागरिकलाई भूकम्पका विषयमा सतर्क रहन 

ट्रम्पले आगामी राष्ट्रपतिय चुनावमा भाग लिने, सुरु गरे चुनावी अभियान

४ असार, काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले थप चार वर्षको कार्यकालका निम्ति आफ्नो चुनाव प्रचार अभियानको औपचारिक रूपमा थालनी गरेका छन्। सन् २०२० मा हुने अर्को राष्ट्रपतीय चुनावका लागि औपचारिक अभियान सुरुवात गर्न उनले फ्लोरिडामा आयोजित एक र्‍यालीलाई सम्बोधन गरेका छन्। फ्लोरिडा राज्य आफ्नो दोस्रो घर भएको बताउँदै उनले समर्थकहरूलाई अर्को चार वर्षको लागि एक ढिक्का रहन आग्रह गरे।उनले विपक्षी डेमोक्र्याटिक पार्टीका सदस्यहरूको आलोचना गर्दै उनीहरूले देशलाई टुक्रा टुक्रा पार्न खोजेको आरोप पनि 

विचार / ब्लग

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 
Top