तलबले बढ्ने आँट गर्दैन, यस्तै हो भने छांक नै टर्दैन


Monday, 23 Nov, 2015 4:48 PM
नवराज पराजुली ।
भारतले अघोषित नाकाबन्दी गरेपछि काठमाडौं उपत्यकासहित देशभर पेट्रोलियम पदार्थको अभाव बढ्दै गएको छ जनजीवन अत्यन्तै कष्टकर बन्दै छ ।

अहिले सम्म जे जति भए, जसो तसो गर्जो टालिएकै छ । परिस्थितिको पूवार्नुमान अनुरुप यही अवस्था रहिरहे अबको पाँच दिन पश्चात् भने अभावले के कति अवस्थामा पुर्याउँछ त्यो भने हामी सर्वसाधारणले भोगन बाँकी नै छ ।

त्रासदीपूर्ण महाभुकम्पमा परि हजारौँ नेपालीले परिवार गुमाए । लाखौँको बिचल्ली भयो । खर्बौँको हानीनोक्सानी कोक्ष्ति व्यहोरेको नेपालले अहिले नाकाबन्दीको समस्या झेल्दै छ । आलो घाउमा नाकाबन्दीले नुनचुक छर्ने काम गरेकको छ ।

भुकम्प सँगै एक हुन नसकेको राजनीतिक अस्थिरतलाई माथ दिँदै दलहरु एकताबद्ध भएर संविधान ल्याए । देशले कानुन पायो लगतै भड्किलो लबजका आन्दोलनका शैलीहरु स्थापित हुन थाल्यो । के खोज्छस् कानो आँखो भनेझैँ अहिले आएर नाकाबन्दी चरम उत्कर्षमा आईपुग्यो ।

सिमा नाका अवरोधले जीवनयापन कष्टकर बन्दै गर्दा, शैक्षिक क्षेत्र पनि प्रभावित बन्यो । लाखौँ विद्यार्थीको भविष्यमा अन्धकार छायो । विश्वविद्यालयले शैक्षिक सत्र पनि एक वर्ष पर धकेल्ने अवस्था सिर्जना भयो । स्वास्थ्य क्षेत्रमा अभावले जरो गाड्न थाल्यो । औषधीय सामाग्रीको अभावले बिरामीहरु अस्पतालको शैय्यामा मृत्यु बरण गनए छटपटाईरहेका छन् । छिटफुट रुपमा सिमा नाका खुकुलो भयो, नानका खोलिएका समाचार सुन्छौँ, अब त केही होला कि भन्ने लाग्छ१ तर समाचार कुनै अखबारमा मात्र नभएर तथाकथित भ्रमको हल्लामा फिँजिएर तुम शरणम् हुन्छ ।

भने जस्तै का यावत तरिकाले तराईमा भड्केको अराजक शैलिका शान्तिपूर्ण आन्दोलनले हामी मात्र पिल्सिने११ आन्दोलनको रबैया हेर्दा लाग्छ कि यो आन्दोलन सिर्फ रवाफमा परिणत हुँदैछ । देशमा जुन किसिमको हत्कण्डा मच्चिँदै छ यसले सिंगो मातृभूमीलाई नै मर्माहत तुल्याएको छ ।

न खाना पकाउने ग्यास, न त मट्टितेल, न त यथेष्ट इन्धन नै छ । धन्न बिजुलीको भर छ र पो एक मुठी गाँस सप्काउन पाएका छौँ । समयकै कार्यालय पुगुँ भन्दा गाडी छैन, छ त गाडी१ भन्दा सवारी हुन्छ छतमा । जसो तसो ज्यान जोगाएर चढ्नै पर्यो । कार्यालय नजाउँ त हातमुख जोड्न धौ धौ।

अघोषित नाकाबन्दीबीच गुज्रिरहेको हाम्रो दैनिक जीवनयापन कतिञ्जेल रैतिका दास अनुरुप चल्ने होलारु सर्सर्ति केलाएर हेर्दा यो नाकाबन्दीका कारण सबैभन्दा ठूलो असर इन्धन आपूर्तिमा देखियो । दिन दिनैको लाईन पश्चात् पालो आउँछ अनि आफ्नो पालोमा तेल सकिन्छ । फेरी लाईन बस्नु पर्ने । बिडम्बना१ अनि संरचना यो देशको कस्तो कस्तो रु अवाक् र आजित भएर माखोको जीवन व्यतित गर्न बाध्य छौँ हामी नेपाली ।

चिन्ता पर्न थालेको छ फेरी यदा कदा चर्चा चल्दा खेरि तलबले बढ्ने आँट गर्दैन  यस्तै हो भने छांक नै टर्दैन
अझ भनौँ साँझको समयमा गाडी भेट्टाउनै गाह्रो । गाडी आउँछ अनि लर्को लाग्छ बसको छतमा बस्न । झुण्डिएर यात्रा गर्यो, कोल्टे परेर गाडी कुद्छ । कहिले कुन दुलामा पस्दा के हबिगत हुन्छ, त्यो भने चढेपछि मात्रै थाहा हुन्छ । कोठा पनि नजिक भए त हुन्थ्यो नि । डाँडापारी छ, हिँडेर जाँदा ढिलो हुने । फेरी बाटामा लुटपाटको डर । जीन्दगी त्रासमै बित्छ । गन्तव्यमा पुग्न नपाउँदै पूर्णविराम लाग्छ ।

अब म मेरो तलबले के चैँ गरुरु ग्याँसको लाईनमा बस्दा ग्याँस आउँदैन, चरम अभावले तरकारीको भाउ थेगिसक्नु छैन । कोठाको भाडा तिर्नै पर्यो । खाना खाजा रोज्नै पर्यो । अलिक दिन त चाउचाउ चिउरा र दालमोठको भर छ । बजारमा महंगीले खुट्टाको नङ देखि टाउकोको तालुसम्म खुईलिने अवस्था छ ।

बल्ल बल्ल ग्यास पाउने खबर आउँछ, लाईन बसेर भ्याईँदैन। कालोबजारी थालेका चम्चेले सातो लिने मोल बताउँछ, लु भनेजति पैसा दिनुस् तपाईँले भने मुताबिकको सरसामाग्री तपाईँको घरमै डेलिभरी गर्दिन्छु । अनि पो कन्सिरी तातेर आउँछ । पूँजीवादी प्रवृतिले हामी सर्वहाराको जीवन विलिन हुने पक्कै छ ।

पेट्रोल ५०० रुपैया प्रति लिटर तिरेर पनि ट्यांकी भरेकै छौँ । हप्ता दश दिनपछि १० लिटर डिजेल भरेर एकतर्फी गाडी चढ्न पनि भ्याएका छौँ । १४०० रुपैयाँ पर्ने ग्यासलाई आठ हजार तिरेर पनि चुल्हो बालेकै छौँ । मागेर भएपनि भुँडी भर्न भ्याएकै छौँ । अभावलाई माथ दिँदै चर्को मूल्यमा जीवन धान्न सक्ने हामी महान् छौँ । अब भने थेग्ने हिम्मत बहन गर्न नसकेर होला, शरीरमा रगत प्रवाह हुन छाड्यो । आखिर कति दिन चैँ यसरी थेग्न सकिएला र ? 

भ्रामक हल्लाका पछाडि जनता बकुलर जसरी पछ्याउँदैछ , सरकार के हेर्दैछर ? आम मानिसको जिज्ञासा छ ?  सरकारले पनि के नै गरोस् ?  भए जति गरिहाल्यो, लम्पसार परिहाल्यो । खानलाई रासन छैन । बजारमा खाने तेलको मूल्य बाँस जस्तो हर्लक हर्लक दिन प्रतिदिन बढ्दै छ । चिन्ता पर्न थालेको छ फेरी यदा कदा चर्चा चल्दा खेरि तलबले बढ्ने आँट गर्दैन  यस्तै हो भने छांक नै टर्दैन ।

देशमा नयाँ सरकार बनेको छ । जननिर्वाचित सरकार बनेपछि जनताले राहतको अपेक्षा गरेका थिए । किनकी सरकार आफैंले मत दिएकाहरुबाट बनेको थियो । अहिलेको संविधानसभाले देशमा स्थायि शान्ति विकास र जनचासोको विषयमा पनि सम्बोधन गर्ने आशा थियो । यो स्वभाविक थियो । दशक लामो द्वन्द्वका कारण हिंसाको दलदलमा फसेको राजनीतिले भरखरै मुक्ति पाउँदै थियो । हिंसाको धङधङी बाकेर अरुलाई निषेध गर्न सकिन्छ भन्ने सोच राख्नेभन्दा शान्तिको बाटोबाट सबैलाई समेटेर लैजानुपर्छ भन्नेहरु नयाँ शक्तिमा आएका थिए ।

पानी, बत्ती, खाद्यान्न, यातयातका सबै साधनमा भाउ बढेकै छ । त्यो सबै लोकतन्त्रमा जनताका नाममा उपहार हुनेछन् । अनि राष्ट्रको ढुकुटी बलियो बनाउन जनताको ढाड सेक्नुपर्ने तर्क गर्नेहरु खुला र छाडा बजारतन्त्रको वकालतमा उत्रिएका छन् । राष्ट्रसंघको विभिन्न बुँदामा हस्ताक्षर हुन्छ, देश काल परिस्थितिको बारेमा मौन हुन्छ । के भयो, कसरी भयो भनेर जान्न खोज्नेहरु उपर खुट्टी, उत्तानो परेर मधेशको घाम ताप्दैछ ।

देश संघिन घडिमा छ । प्रधानमन्त्रीले सम्बोधन गर्छन् धैर्य धारण गर्नुहोला । यो त हामी सबैले बुझी आएकै छौँ । देशमा संविधान जारी भयो र सँगै मदहोस् छायो । त्यही बाट सत्ता सिनारियो सेलाउँदै गयो । सके खुट्टा तान्ने नसके खाटै भाँच्ने प्रवृत्ति हाबी भएपछि कसको जोर चल्यो र यहाँ । मेरो गोरुको बाह्रै टक्का भनेझैँ सत्तापिपासुले देशको खुन चुसी चुसी, आफ्नै भलो गरे । आफु भलो त जगद् भलो । सियो बनेर पस्नेहरु फाली बनेर निस्किएपछि स्वाहा स्वाहा भन्दै होम हाल्छन् अनि प्रायश्चित गोदान गरेर पापको भारी विसाउँछन् ।

देशको अर्थतन्त्र झण्डै चार दशक पछि माईनसमा गएको छ । भन्सार प्रभावित छ । दैनिक अर्बौँको घाटा व्यहोर्दै छ मुलुक । सरकारले यस वर्ष ६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखेको थियो तर नाकाबन्दीका कारण नेपालमा आठ लाख ४६ हजार १४ गरिब थपिनेछन्, जुन कुल जनसंख्याको ३ प्रतिशत रहेका छन् । भारतको अघोषित नाकाबन्दीले नेपालको अर्थतन्त्रमा पारेको असरको राष्ट्र बैंकले गरेको अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार चालू आर्थिक वर्ष ०७२/ ७३ को आर्थिक वृद्धिदर १/१ प्रतिशतले ऋणात्मक हुने देखाएको छ । अब अर्थतन्त्रको समस्या कसरी उकास्नेरु गरिबीलाई पिल्साउने की गरिबी निवारण गर्ने रु नाकाबन्दीको जडलाई जरै बाट जमर्को का साथै वैकल्पिक व्यवस्था तर्फए अग्रसर हुने कि ?

अब भने यो विकराल समस्याको न्यायोचित आंकलन गर्नु जरुरी छ की ?


global ime

runner bike

राजनीति

अग्नि सापकोटाविरुद्धको मुद्दा न्यायाधीश हरि फुयाँलले हेर्न नमिल्ने

१२ माघ, काठमाडौं । सभामुखका एकल उम्मेदवार अग्नि सापकोटाविरुद्ध परेको रिटमाथिको सुनुवाइ न्यायाधीश हरि फुयालले नगर्ने भएका छन् ।
सर्बोच्चको न्यायाधीश हुनुअघि सापकोटाविरुद्धकै अर्को मुद्दामा कानून व्यवसायीको हैसियतले बहस गरेकाले नैतिकताका कारण उनले मुद्दा नहेर्न लागेको स्रोतले जनाएको छ । सापकोटालाई सभामुख नबनाउन माग गर्दै वरिष्ठ अधिवक्ता दिनेश त्रिपाठीले दायर गरेको रिटको सुनुवाइ फुयाँलको एकल इजलासमा आज तोकिएको थियो । स्रोतका अनुसार, न्यायाधीश फुँयालले विगतमा आफूले सापकोटाविरुद्धकै मुद्दामा बहस गरेकाले हेर्न नमिल्ने जानकारी गराएका छन् ।

नेपाली कांग्रेसका पूर्वसांसद गम्भीरजंग कार्कीको निधन

१२ माघ, काठमाडौं । नेपाली काँग्रेसका पाल्पाका पूर्वजिल्ला सभापति गम्भीरजङ्ग कार्कीको ७६ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । मिर्गौला रोगबाट पीडित उनको आज विहान उपचारका क्रममा काठमाडौँस्थित ग्राण्डी अस्पतालमा मृत्यु भएको नेपाली काँग्रेस पाल्पाका सचिव झपिन्द्र गैरेले जानकारी दिए । उनको मिर्गौलाको डायलायसिस हुँदै आएको थियो । पाल्पाको रम्भा गाउँपालिका–५ ताहूँमा विसं २००० मा जन्मिएका कार्की विसं २०४८ मा  क्षेत्र नं २ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए । विसं २०५१ देखि २०५६ सम्म उनले काँग्रेस पाल्पाको जिल्ला सभापतिको जिम्मेवारी वहन गरेका थिए । 

अग्नि सापकोटाविरुद्धको रिट न्यायाधीश फुँयालको इजलासमा

१२ माघ, काठमाडौं । प्रतिनिधि सभाको सभामुखमा उम्मेदवारी दिएका नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का नेता अग्निप्रसाद सापकोटाविरुद्धको रिट सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश हरिप्रसाद फुँयालको इजलासमा परेको छ । नेता सापकोटालाई सभामुखमा निर्वा्चित नगर्न माग गर्दै वरिष्ठ अधिवक्त दिनेश त्रिपाठीले शुक्रबार दायर गरेको रिट न्यायाधीश त्रिपाठीको एकल इजलासमा परेको हो । रिटमा सापकोटालाई सभामुख बनाउन नहुने पाँच बुँदा उल्लेख गरिएका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय

अमेरिकाले ‘बर्थ टुरिजम’ रोक्ने, गर्भवतीलाई भिसामा कडाइ

१२ माघ, काठमाडौं । अमेरिकाले ‘बर्थ टुरिजम’(जन्म पर्यटन)लाई अब रोक्ने भएको छ ।  यसअघि गर्भवती महिलाले अमेरिकाको भिसा लिने, अमेरिकामा बच्चा जन्माउने र त्यसको उद्देश्य  आफ्नो बच्चालाई अमेरिकी नागरिक बनाउने चलन रहेको बताइएको छ । तर, शुक्रबारदेखि अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले अब त्यसो हुन नदिने भएको छ । अमेरिकी अधिकारीहरुका अनुसार अब गर्भवतिले पहिलो प्राथमिकता बच्चा जन्माउने भन्दा पनि अमेरिकामा अरु नै काम भएको देखाउनुपर्नेछ । साथै अमेरिकाले स्वास्थ्य उपचार सम्बन्धी आउने मानिसमा पनि कडा गर्ने भएको छ । यसका लागि भिसा आवेदकले आफ्नो खर्च बर्चको जानकारी पहिला नै जानकारी गराउनुपर्नेछ । 

भारतले आज ७१ औँ गणतन्त्र दिवस मनाउँदै, ब्राजिलका राष्ट्रपति प्रमुख अतिथि

१२ माघ, काठमाडौं । भारतले आइतबार ७१ औँ गणतन्त्र दिवस मनाउँदैछ । गणतन्त्र दिवसको अवसरमा राजधानी दिल्लीको राजपथमा हुने परेडमा ब्राजिलका राष्ट्रपति जायर बोल्सोनारो प्रमुख अतिथि रहने छन् । भारतीय राष्ट्रपति रामनाथ कोविन्दले परेडमा उपस्थित भएर सलामी लिने छन् । परेड ९० मिनेटसम्म चल्ने छ । यसमा सैन्यकला सँगै देशको सांस्कृतिक, सामाजिक तथा आर्थिक स्थितिबारे पनि विभिन्न झलकहरु देखाइने छ ।
यो वर्षदेखि राष्ट्रिय युद्ध स्मारकलाई पनि परेड कार्यक्रममा समेटिने भएको छ । यसअघि प्रधानमन्त्रीले अमर जवान ज्योतिमा पुष्पाञ्जली अर्पण गर्थे तर यो पटक प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी युद्ध स्मारक जाने छन् ।

चीनले सबै प्रकारका पर्यटकीय गतिविधि स्थगित गर्ने

१२ माघ, काठमाडौं । कोरोना भाइरसको प्रकोप बढ्दै गएपछि चीनले सोमबारदेखि सबै प्रकारको पर्यटकीय गतिविधि र अन्तर्राष्ट्रिय ‘टुर’ भ्रमण स्थगित गर्ने भएको छ ।  आन्तरिक पर्यटकीय गतिविधि भने गएको शुक्रबारदेखि नै स्थगित गरिएको छ । कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण तीव्र हुँदै गएपछि चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले चिनियाँ नयाँ वर्ष ‘लुनार’ को अवसरमा चीनले गम्भीर अवस्थाको सामना गरिरहेको बताएका थिए । 
चीनको ट्राभल एजेन्सी सङ्घले भनेको छ, ‘भ्रमणको क्रममा बीचैमा रहेका यात्रुहरुले भने आफ्नो यात्रा अघि बढाउन सक्छन् तर त्यसका लागि ट्राभल एजेन्सीले आफ्ना यात्रुहरुको स्वास्थ्यका बारेमा निरागानी राख्नु पर्ने छ ।’

विचार / ब्लग

सी चिनफिङ भन्छन् -हिमालय वारिपारिको मैत्रीलाई नयाँ उचाइमा पुर्याऔँ

सी चिनफिङ
राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीको निमन्त्रणामा म छिटै चीनको मैत्रीपूर्ण छिमेकी देश नेपालको राजकीय भ्रमण गर्दैछु । मैले नेपालको भ्रमण गर्न लागेको यो पहिलोपटक हो, तथापि मलाई नेपाल अपरिचित भने लाग्दैन । नेपालमा शानदार पहाड र नदीहरू छन्, विशिष्ट संस्कृति पनि छ । त्यसैले म नेपालको भ्रमण गर्न धेरै पहिलेदेखि लालायित थिएँ । मैले चीनको भ्रमण गर्नुभएका धेरै नेपाली नेताहरूसँग धेरैपटक भेटवार्ता गरेको छु र उहाँहरूसँग गहिरो मित्रता पनि गाँसेको छु ।

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 
Top