तलबले बढ्ने आँट गर्दैन, यस्तै हो भने छांक नै टर्दैन


Monday, 23 Nov, 2015 4:48 PM
नवराज पराजुली ।
भारतले अघोषित नाकाबन्दी गरेपछि काठमाडौं उपत्यकासहित देशभर पेट्रोलियम पदार्थको अभाव बढ्दै गएको छ जनजीवन अत्यन्तै कष्टकर बन्दै छ ।

अहिले सम्म जे जति भए, जसो तसो गर्जो टालिएकै छ । परिस्थितिको पूवार्नुमान अनुरुप यही अवस्था रहिरहे अबको पाँच दिन पश्चात् भने अभावले के कति अवस्थामा पुर्याउँछ त्यो भने हामी सर्वसाधारणले भोगन बाँकी नै छ ।

त्रासदीपूर्ण महाभुकम्पमा परि हजारौँ नेपालीले परिवार गुमाए । लाखौँको बिचल्ली भयो । खर्बौँको हानीनोक्सानी कोक्ष्ति व्यहोरेको नेपालले अहिले नाकाबन्दीको समस्या झेल्दै छ । आलो घाउमा नाकाबन्दीले नुनचुक छर्ने काम गरेकको छ ।

भुकम्प सँगै एक हुन नसकेको राजनीतिक अस्थिरतलाई माथ दिँदै दलहरु एकताबद्ध भएर संविधान ल्याए । देशले कानुन पायो लगतै भड्किलो लबजका आन्दोलनका शैलीहरु स्थापित हुन थाल्यो । के खोज्छस् कानो आँखो भनेझैँ अहिले आएर नाकाबन्दी चरम उत्कर्षमा आईपुग्यो ।

सिमा नाका अवरोधले जीवनयापन कष्टकर बन्दै गर्दा, शैक्षिक क्षेत्र पनि प्रभावित बन्यो । लाखौँ विद्यार्थीको भविष्यमा अन्धकार छायो । विश्वविद्यालयले शैक्षिक सत्र पनि एक वर्ष पर धकेल्ने अवस्था सिर्जना भयो । स्वास्थ्य क्षेत्रमा अभावले जरो गाड्न थाल्यो । औषधीय सामाग्रीको अभावले बिरामीहरु अस्पतालको शैय्यामा मृत्यु बरण गनए छटपटाईरहेका छन् । छिटफुट रुपमा सिमा नाका खुकुलो भयो, नानका खोलिएका समाचार सुन्छौँ, अब त केही होला कि भन्ने लाग्छ१ तर समाचार कुनै अखबारमा मात्र नभएर तथाकथित भ्रमको हल्लामा फिँजिएर तुम शरणम् हुन्छ ।

भने जस्तै का यावत तरिकाले तराईमा भड्केको अराजक शैलिका शान्तिपूर्ण आन्दोलनले हामी मात्र पिल्सिने११ आन्दोलनको रबैया हेर्दा लाग्छ कि यो आन्दोलन सिर्फ रवाफमा परिणत हुँदैछ । देशमा जुन किसिमको हत्कण्डा मच्चिँदै छ यसले सिंगो मातृभूमीलाई नै मर्माहत तुल्याएको छ ।

न खाना पकाउने ग्यास, न त मट्टितेल, न त यथेष्ट इन्धन नै छ । धन्न बिजुलीको भर छ र पो एक मुठी गाँस सप्काउन पाएका छौँ । समयकै कार्यालय पुगुँ भन्दा गाडी छैन, छ त गाडी१ भन्दा सवारी हुन्छ छतमा । जसो तसो ज्यान जोगाएर चढ्नै पर्यो । कार्यालय नजाउँ त हातमुख जोड्न धौ धौ।

अघोषित नाकाबन्दीबीच गुज्रिरहेको हाम्रो दैनिक जीवनयापन कतिञ्जेल रैतिका दास अनुरुप चल्ने होलारु सर्सर्ति केलाएर हेर्दा यो नाकाबन्दीका कारण सबैभन्दा ठूलो असर इन्धन आपूर्तिमा देखियो । दिन दिनैको लाईन पश्चात् पालो आउँछ अनि आफ्नो पालोमा तेल सकिन्छ । फेरी लाईन बस्नु पर्ने । बिडम्बना१ अनि संरचना यो देशको कस्तो कस्तो रु अवाक् र आजित भएर माखोको जीवन व्यतित गर्न बाध्य छौँ हामी नेपाली ।

चिन्ता पर्न थालेको छ फेरी यदा कदा चर्चा चल्दा खेरि तलबले बढ्ने आँट गर्दैन  यस्तै हो भने छांक नै टर्दैन
अझ भनौँ साँझको समयमा गाडी भेट्टाउनै गाह्रो । गाडी आउँछ अनि लर्को लाग्छ बसको छतमा बस्न । झुण्डिएर यात्रा गर्यो, कोल्टे परेर गाडी कुद्छ । कहिले कुन दुलामा पस्दा के हबिगत हुन्छ, त्यो भने चढेपछि मात्रै थाहा हुन्छ । कोठा पनि नजिक भए त हुन्थ्यो नि । डाँडापारी छ, हिँडेर जाँदा ढिलो हुने । फेरी बाटामा लुटपाटको डर । जीन्दगी त्रासमै बित्छ । गन्तव्यमा पुग्न नपाउँदै पूर्णविराम लाग्छ ।

अब म मेरो तलबले के चैँ गरुरु ग्याँसको लाईनमा बस्दा ग्याँस आउँदैन, चरम अभावले तरकारीको भाउ थेगिसक्नु छैन । कोठाको भाडा तिर्नै पर्यो । खाना खाजा रोज्नै पर्यो । अलिक दिन त चाउचाउ चिउरा र दालमोठको भर छ । बजारमा महंगीले खुट्टाको नङ देखि टाउकोको तालुसम्म खुईलिने अवस्था छ ।

बल्ल बल्ल ग्यास पाउने खबर आउँछ, लाईन बसेर भ्याईँदैन। कालोबजारी थालेका चम्चेले सातो लिने मोल बताउँछ, लु भनेजति पैसा दिनुस् तपाईँले भने मुताबिकको सरसामाग्री तपाईँको घरमै डेलिभरी गर्दिन्छु । अनि पो कन्सिरी तातेर आउँछ । पूँजीवादी प्रवृतिले हामी सर्वहाराको जीवन विलिन हुने पक्कै छ ।

पेट्रोल ५०० रुपैया प्रति लिटर तिरेर पनि ट्यांकी भरेकै छौँ । हप्ता दश दिनपछि १० लिटर डिजेल भरेर एकतर्फी गाडी चढ्न पनि भ्याएका छौँ । १४०० रुपैयाँ पर्ने ग्यासलाई आठ हजार तिरेर पनि चुल्हो बालेकै छौँ । मागेर भएपनि भुँडी भर्न भ्याएकै छौँ । अभावलाई माथ दिँदै चर्को मूल्यमा जीवन धान्न सक्ने हामी महान् छौँ । अब भने थेग्ने हिम्मत बहन गर्न नसकेर होला, शरीरमा रगत प्रवाह हुन छाड्यो । आखिर कति दिन चैँ यसरी थेग्न सकिएला र ? 

भ्रामक हल्लाका पछाडि जनता बकुलर जसरी पछ्याउँदैछ , सरकार के हेर्दैछर ? आम मानिसको जिज्ञासा छ ?  सरकारले पनि के नै गरोस् ?  भए जति गरिहाल्यो, लम्पसार परिहाल्यो । खानलाई रासन छैन । बजारमा खाने तेलको मूल्य बाँस जस्तो हर्लक हर्लक दिन प्रतिदिन बढ्दै छ । चिन्ता पर्न थालेको छ फेरी यदा कदा चर्चा चल्दा खेरि तलबले बढ्ने आँट गर्दैन  यस्तै हो भने छांक नै टर्दैन ।

देशमा नयाँ सरकार बनेको छ । जननिर्वाचित सरकार बनेपछि जनताले राहतको अपेक्षा गरेका थिए । किनकी सरकार आफैंले मत दिएकाहरुबाट बनेको थियो । अहिलेको संविधानसभाले देशमा स्थायि शान्ति विकास र जनचासोको विषयमा पनि सम्बोधन गर्ने आशा थियो । यो स्वभाविक थियो । दशक लामो द्वन्द्वका कारण हिंसाको दलदलमा फसेको राजनीतिले भरखरै मुक्ति पाउँदै थियो । हिंसाको धङधङी बाकेर अरुलाई निषेध गर्न सकिन्छ भन्ने सोच राख्नेभन्दा शान्तिको बाटोबाट सबैलाई समेटेर लैजानुपर्छ भन्नेहरु नयाँ शक्तिमा आएका थिए ।

पानी, बत्ती, खाद्यान्न, यातयातका सबै साधनमा भाउ बढेकै छ । त्यो सबै लोकतन्त्रमा जनताका नाममा उपहार हुनेछन् । अनि राष्ट्रको ढुकुटी बलियो बनाउन जनताको ढाड सेक्नुपर्ने तर्क गर्नेहरु खुला र छाडा बजारतन्त्रको वकालतमा उत्रिएका छन् । राष्ट्रसंघको विभिन्न बुँदामा हस्ताक्षर हुन्छ, देश काल परिस्थितिको बारेमा मौन हुन्छ । के भयो, कसरी भयो भनेर जान्न खोज्नेहरु उपर खुट्टी, उत्तानो परेर मधेशको घाम ताप्दैछ ।

देश संघिन घडिमा छ । प्रधानमन्त्रीले सम्बोधन गर्छन् धैर्य धारण गर्नुहोला । यो त हामी सबैले बुझी आएकै छौँ । देशमा संविधान जारी भयो र सँगै मदहोस् छायो । त्यही बाट सत्ता सिनारियो सेलाउँदै गयो । सके खुट्टा तान्ने नसके खाटै भाँच्ने प्रवृत्ति हाबी भएपछि कसको जोर चल्यो र यहाँ । मेरो गोरुको बाह्रै टक्का भनेझैँ सत्तापिपासुले देशको खुन चुसी चुसी, आफ्नै भलो गरे । आफु भलो त जगद् भलो । सियो बनेर पस्नेहरु फाली बनेर निस्किएपछि स्वाहा स्वाहा भन्दै होम हाल्छन् अनि प्रायश्चित गोदान गरेर पापको भारी विसाउँछन् ।

देशको अर्थतन्त्र झण्डै चार दशक पछि माईनसमा गएको छ । भन्सार प्रभावित छ । दैनिक अर्बौँको घाटा व्यहोर्दै छ मुलुक । सरकारले यस वर्ष ६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखेको थियो तर नाकाबन्दीका कारण नेपालमा आठ लाख ४६ हजार १४ गरिब थपिनेछन्, जुन कुल जनसंख्याको ३ प्रतिशत रहेका छन् । भारतको अघोषित नाकाबन्दीले नेपालको अर्थतन्त्रमा पारेको असरको राष्ट्र बैंकले गरेको अध्ययन प्रतिवेदनअनुसार चालू आर्थिक वर्ष ०७२/ ७३ को आर्थिक वृद्धिदर १/१ प्रतिशतले ऋणात्मक हुने देखाएको छ । अब अर्थतन्त्रको समस्या कसरी उकास्नेरु गरिबीलाई पिल्साउने की गरिबी निवारण गर्ने रु नाकाबन्दीको जडलाई जरै बाट जमर्को का साथै वैकल्पिक व्यवस्था तर्फए अग्रसर हुने कि ?

अब भने यो विकराल समस्याको न्यायोचित आंकलन गर्नु जरुरी छ की ?


global ime

runner bike

https://www.ctznbank.com/

राजनीति

भारतीय मिडियालाई नेकपा प्रवक्ता श्रेष्ठको चेतावनीः हद भयो, बकवास बन्द गर

२५ असार, काठमाडौँ । 
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाका प्रवक्ता तथा सचिवालय सदस्य नारायणकाजी श्रेष्ठले भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेपालको सरकारबारे अनर्गल प्रचार गरेको बताउँदै त्यस्ता कार्य रोक्न चेतावनी दिएका छन् ।  उनले बिहीबार ट्वीट गर्दै नेपालको राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र भौगोलिक अखण्डताको रक्षाका निम्ति नेपाली एकढिक्का रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनले प्रधानमन्त्रीका बारेमा अनर्गल प्रचार बन्द गर्न पनि आग्रह गरेका छन्।

 

उद्धार र राहतमा खटिन प्रचण्डको निर्देशन

२५ असार, काठमाडौँ । 
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले पार्टीका कार्यकर्तालाई उद्धारमा निर्देश दिएका छन् ।  सिन्धुपाल्चोक लगायत देशका विभिन्न भागमा बाढी र पहिरोले जनधनको क्षती गरेपछि उनले उद्धार र राहतमा खटिन सबैलाई आग्रह गरेका छन् ।  प्रचण्डले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘अहिले पनि कतिपय व्यक्ति बेपत्ता हुनु भएको र घरबारविहीन भएर बिचल्लीमा परेको अवस्था रहेकाले केन्द्र, प्रदेश, स्थानीय तहका सरकार

उद्धारकार्यमा खटिन कांग्रेस कार्यकर्तालाई देउवाको निर्देशन

२५ असार, काठमाडौँ । 
नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले सिन्धुपाल्चोकको बाह्रविसे क्षेत्रमा उद्धारकार्यमा खटिन कांग्रेस कार्यकर्ताहरुलाई निर्देशन दिएका छन्। देउवाले ट्वीटर मार्फत उद्धारकार्यमा खटिन निर्देशन दिएका हुन् ।  उनले ट्वीटरमा लेखेका छन्, ‘म सिन्धुपाल्चोकका कांग्रेसका साथिहरुलाई तत्काल उद्धारमा खटिन निर्देशन गर्दछु । सरकारलाई छिटोभन्दा छिटो त्यो क्षेत्रमा उद्धार टोली खटाएर थप मानविय र भौतिक क्षेत्र हुन जोगाउन अनुरोध गर्दछु ।’
 

अन्तर्राष्ट्रिय

८ प्रहरीको हत्या गर्ने भारतका गुण्डा नाइके विकास दुवे प्रहरी कारबाहीमा मारिए

२६ असार, काठमाडौं । भारतका गुण्डा नाइके विकास दुवे प्रहरी कारवाहीमा मारिएका छन् । प्रहरीको हतियार खोसेपछि जवाफी कारबाहीमा उनी मारिएको भारतीय प्रहरीको दाबी छ । दुवे बिहीबार उज्जैन भन्ने स्थानको महांकाल मन्दिरबाट पक्राउ परेका थिए । उनलाई प्रहरीले शुक्रबार बिहान कानपुर लग्दै थियो । भारतीय प्रहरीको दाबी अनुसार उनी सवार गाडी शुक्रबार बिहान साढे ६ बजे सडक किनारमा पल्टियो । 

मन्त्रीपरिषद् बैठक सकिने बितिकै आइभरीकोस्टका प्रधानमन्त्रीको निधन

२५ असार, काठमाडौँ । 
आइभरीकोस्टका प्रधानमन्त्री एमाडोउ गन कोलाबालीको ६१ बर्षको निधन भएको छ ।  मन्त्रीपरिषद् बैठकको क्रममा एक्कासी छाती दुख्यो भन्ने संकेत गरेका कोलावालीलाइ बैठक लगत्तै अस्पताल लगिएकोमा अस्पतालमा निधन भएको हो । कोलाबाली फ्रान्समा दुई महिना लगाएर मुटुको उपचार गरी हालै स्वदेश फर्केका थिए । प्रधानमन्त्री कोलाबालीलाई सत्तारुढ पार्टीले आउँदो अक्टोबरमा हुने राष्ट्रपति चुनावका लागि आफ्नो उम्मेदवार 

कोरोना नियन्त्रण गर्न नसकेको भन्दै डब्लुएचओबाट बाहिरियो अमेरिका

२४ असार, काठमाडौँ । 
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन डब्लुएचओबाट अमेरिका औपचारिक रुपमै बाहिरिएको छ।  विश्वभरी कोरोनाभाइरसको नियन्त्रण तथा न्यूनीकरणका लागि प्रभावकारी र सन्तोषजनक भूमिका खेल्न नसकेको भन्दै  अमेरिका डब्लुएचओबाट बाहिरिएको हो। संयुक्त राष्ट्रसंघको एउटा अंग मानिने डब्लुएचओका बारेमा राष्ट्रपति ट्रम्पले यसअघि नै पटक पटक आलोचना गर्दै आफ्नो देश अलग हुने घोषणा गरेका थिए।   राष्ट्रपति ट्रम्पले डब्लुएचओलाई चीनको 

विचार / ब्लग

यो जन्म तिमीमा समर्पित

मेरो यो अमूल्य जीवनका 
लागि
तिमीले आफ्नो जीवनको ख्याल 
राखेनौ।
मेरो आगमनको खुसी सँगै 
तिमीले आफ्नो सबै पीडा भुलायौ 

राष्ट्रिय धान दिवस र यसको शास्त्रीय महत्त्व

-प.ज्यो.बिष्णु प्रसाद उपाध्याय
नेपालको अर्थतन्त्रमा कृषिको योगदान ठूलो रहेको छ। हाम्रो जस्तो मुलुकले बढदो व्यापार घाटा न्युनीकरण गर्ने हो भने कृषि जन्य उत्पादन बढाउनै पर्छ । यसको विकल्प छैन। सोही कारण  किसानको मनोबल उच्च राख्न र उनिहरुको श्रमको सम्मान गर्ने उदेश्यले कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले मुलुकभरी असार १५ गतेलाई राष्ट्रिय धान दिवसका रुपमा २०६१ साल देखि  अनवरत रुपमा मनाउँदै आएको छ। जुन सराहनीय छ। यसो भनी रहदा यहाँ भन्दा

कोरानाको चेपुवामा नेपालको अर्थतन्त्र : चाल्नुपर्ने कदम

आज विश्व जगत नोवल कोरोना नामक भाइरसबाट आक्रान्त बन्दै गएको छ ।यसको फैलदों गतिलाई दृष्टिगत गर्दा समयमा नियन्त्रणको प्रभावकारी उपाय पत्ता लगाउन नसकेमा विश्वव्यापी रुपमा एक करोडको हाराहारीमा  मानिसहरु यसबाट सङ्क्रमित हुने र  नियन्त्रणको प्रयास गर्दा गर्दै पनि ५ लाखको संख्यामा व्यक्तिले ज्यान गुमाउन सक्ने सम्भावना देखिन्छ । विश्वका शक्तिशाली देशहरु समेत यस भाइरसका सामु आत्मसमर्पण गर्न वाध्य भएका घटनाले गर्दा नेपाल जस्ता सानो अर्थतन्त्र र अल्पविकसित
Top