संस्थागत विद्यालय,राज्य र नागरिकको दायित्व


Sunday, 28 Feb, 2016 2:41 PM



नेपालमा संस्थागत विद्यालय र सरकारको बिचमा लामो समयदेखि दोहरी चलीरहेको छ । कहिल्यै तिव्र र कहिल्यै मथ्थर भएर चल्ने यो दोहरीको तिव्रताले संस्थागत विद्यालयका सञ्चालकहरुलाई समय–समयमा महाभुकम्प ल्याउने गर्छ । कानुनी रुपमा सरकारका केही नीतिगत अस्पष्टता अनी संस्थागत विद्यँलयका कहिकतै देखिने लापरवाही यो विषयका पाटा भएतापनि सरकारको अनुगमन प्रणालीमा देखिएको कमजोरी नै यसको मुख्य कारक हुनसक्छ । 

नीति निर्माताले आफ्नो व्याक्तिगत लाभ हेरेर नियम बनाउनु अनी कार्यान्वयनकर्ताले संस्थागत विद्यालयलाई आफ्नो बिना लगानीको दुहुन गाइ बनाउन खोज्नुले यो विषय तात्ने र सेलाउने गर्छ । वैज्ञानिक ढङले नीति निर्माण गर्नु र त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन गराउनु सरकारको दायित्व हो भने देशको प्रचलित कानुनको अक्षारंश पालना गर्नु त्यस देशका सम्पुर्ण नागरिकको कर्तव्य हो । 

– गणेश प्रसाद खतीवडा
कमजोरी यहि छ र यो कमजोरी दुवै पक्षबाट भएको छ । वर्षौदेखि लागु नगरिएको कुराहरु एकैचोटी कार्यान्वय गराउन खोज्ने सरकार र वेवास्ता गर्दै आएका विषयलाई नीरन्तरता दिने मनसायमा निजी क्षेत्र रहने हो भने यसले समाधानको साटो समस्यामात्रै निम्त्याउछ । क्रमिक रुपमा लागु गराउने र पालना गर्ने मध्यमार्गी बाटो खोज्ने हो भने केही समयको अन्तरालमा शर्प पनि मर्ने र लाठी पनि नभाचिने अवस्था आउन सक्छ । 

देशमा आएको विनासकारी भुकम्प अनी भारतले लगाएको नाकाबन्दी पश्चिात उब्जीएको समस्याको सामाधानमा भएको देशका ठेकेदाहरुको उदासिनता पछि संस्थागत विद्यालयलाई भारतको अप्रत्यक्ष सहयोगमा सरकार तथा कर्मचारीतन्त्र नै बन्द गराउदै नेपाली विद्यार्थीहरु भारततर्फ गएर पढ्न वाध्उ बनाउने खेलमा लागेका त होइनन भन्ने शंका गर्ने अवस्था देखिदैछ । यदि जिम्मेवार पक्ष नै यसरी कालोबजारी र कमीसनको खेलमा लाग्न उत्सुक हुने हो भने शिक्षा क्षेत्र मात्रै होइन सिङगो देशको अस्तीत्व नै संकटमा पर्न सक्छ ।

नेपालको शिक्षा विकासको लागि निजि क्षेत्रको अत्यन्त महत्वपुर्ण भुमिका रहेका कुरा छर्लङ्ग छ । शिक्षाकै नाममा वर्षेनी वाहिरीने ठुलो रकमलाई रोक्नेदेखि उत्कृष्ट शिक्षा प्रदान गर्न संस्थागत विद्यालय सफल छन । देश तथा विदेशमा दक्ष कामदारको रुपमा बिक्न सक्ने सक्षम जनशक्ति संस्थागत विद्यालयले उत्पादन गरेका छन् ।

विप्रेषणको भारमा चलेको मुलुकमा विप्रेसन भित्र्याउन सहयोग गर्ने संस्थालाई कसरी नराम्रो रुपमा लिनु ? बेरोजगारले भरिएको ठाउमा हजारौ मानिसलाई रोजगारी दिनु पनि त पुण्यकर्म नै हो । संस्थागत विद्यालयमा बारम्बार उठीरह्ने प्रश्न भनेको उनीहरुले उठाउने शुल्क नै हो । सरकारले सामुदायिक विद्यँलयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीहरुमाथी गरेको प्रतिलगानी संग तुलना गरेरै हेर्ने हो भने संस्थागत विद्यालयले उठाएको शुल्क न्युन नै हुनजान्छ ।

मासिक रु १ सयदेखि १ लाखको हाराहारीमा शुल्क उठाउने विद्यालयहरु उपलब्ध भएको ठाउमा त्यसलाई महंगो भन्ने कि सस्तो ? मानिसहरुले आफ्नो इच्छा,चाहना र क्षमताअनुसारको विद्यालय रोज्न पाउनु पनि त प्रजातान्त्रिक अधिकार नै हुनजाला । सफा कपडा र टाइ भिरेर हिड्दैमा उसले महंगो शुल्क उठाएर धनि वन्यो भन्ने सोच्नु मुर्खता सिवाय अरु केही होला र ?

देशको प्रचलित कानुनभन्दा माथी कोही हुदैन् । सरकारी निकायले कानुनको कार्यान्वयनमा सहजीकरण गर्नुपर्छ । मानवीय दृष्टिले उचित लाग्ने काम कसैले गर्छ भने कानुनी दायरा फराकीलो वनाएर उसलाई सहयोग गर्नु न्यायोचित हो । कानुनलाई उचित ढङगले पालना गरेर राज्यलाई सहयोग गर्नु हामी सवैको दायित्व वा कर्तव्य हो । त्यसैले सरकार र संस्थागत विद्यालय दुवैले आ–आफ्नो कमजोरी भए सच्याउदै दिर्घकालीन समाधानको बाटो पहिल्याउनु नै आजको आवश्यकता हो ।

 


global ime

runner bike

https://esewa.com.np/#/home

राजनीति

सञ्चारमन्त्रीलाई तत्काल बर्खास्त गरी अनुसन्धान गर्न कांग्रेसको माग

८ फागुन, काठमाडौं । सेक्युरिटी प्रिन्टिङ प्रेस खरिद प्रसंगमा सूचना तथा सञ्चारमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले ७० करोड कमिनस मागेको अडियो सार्वजनिक भएको सम्बन्धमा प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसले कडा प्रतिक्रिया दिएको छ। बिहीबार बिहान प्रेस वक्तव्य जारी गर्दै कांग्रेस प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले सञ्चारमन्त्री बाँस्कोटालाई तत्काल बर्खास्त गरी प्रकरणको अनुसन्धान अघि बढाउन माग गरेका हुन्।

७० करोड कमिसन अडियोबारे बोले मन्त्री बाँस्कोटा

८ फागुन, काठमाडौं । सेक्युरिटी प्रेस खरिद सम्बन्धमा सार्वजनिक अडियो टेपबारे सूचना तथा सञ्चारमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले प्रारम्भिक प्रतिक्रिया दिएका छन्। स्विस कम्पनीका नेपाल प्रतिनिधिसँग आफूले गरेको कुराकानीको अडियो टेप  भाइरल भइरहँदा कञ्चनपुरमा रहेका सञ्चारमन्त्री बाँस्काटोले यस विषयमा आफू काठमाडौं पुगेपछि विस्तृतमा बताउने जानकारी दिएका हुन्।

राष्ट्रिय हितमा एमसीसी पास हुन्छ : प्रचण्ड

७ फागुन काठमाडौं नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले अमेरिकी मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन (एमसीसी) संसदबाट पास हुने बताएका छन्। नेपाल विश्वमै कम्युनिष्ट शासन भएको देश भएको चर्चा गर्दै उनले कूटनीति पक्षलाई जोगाउँदै राष्ट्रिय हितमा एमसीसी पास हुने बताए।

अन्तर्राष्ट्रिय

जर्मनीमा बन्दुक हमला : ८ जनाको ज्यान गयो

८ फागुन, काठमाडौं । पश्चिम जर्मन शहर हानाउमा भएको दुई भिन्दाभिन्दै बन्दुक हमलामा ८ जनाको ज्यान गएको छ। अज्ञात व्यक्तिले गराएको घटना त्यहाँको दुई सिसा बारमा भएको हो । घटनामा ५ जना घाइते भएको जनाइएको छ।

चक्कु देखाएर सुपरमार्केटबाट ट्वाइलेट पेपर लुटपाट

६ फागुन, काठमाडौं । हङकङमा हतियारधारी समूहले ट्वाइलेट पेपर लुटेको छ । कोरोनाभाइरसको सन्त्रास फैलिएको बेला मानिसहरूले ट्वाइलेट पेपर किनेर घरमा भण्डारण गर्दा अहिले चरम अभाव छ । मोङकक क्षेत्रको एकटा सुपरमार्केटअगाडि चक्कु बोकेका मानिहरूले एक कर्मचारीबाट ती ट्वाइलेट पेपर लुटेर लगेका हुन् ।

उत्तर कोरियाली शासक किम जोङ उनले रुसबाट किने एक दर्जन सेता घोडा

६ फागुन, काठमाडौं । उत्तर कोरियाका सवोच्च नेता किम जोङ उनले रुसबाट एक दर्जन सेता घोडा किनेका छन्। सन् २०१९ उत्तर कोरियाले ७५ हजार ५ सय ९ डलर मूल्यमा ती घोडा किनेको रुसी भन्सारको तथ्यांकमा उल्लेख छ। ​यसअघि सन् २०१५ मा उत्तर कोरियाले रुसबाट झण्डै २ लाख डलरमा ६१ वटा घोडा किनेको थियो। 

विचार / ब्लग

सी चिनफिङ भन्छन् -हिमालय वारिपारिको मैत्रीलाई नयाँ उचाइमा पुर्याऔँ

सी चिनफिङ
राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीको निमन्त्रणामा म छिटै चीनको मैत्रीपूर्ण छिमेकी देश नेपालको राजकीय भ्रमण गर्दैछु । मैले नेपालको भ्रमण गर्न लागेको यो पहिलोपटक हो, तथापि मलाई नेपाल अपरिचित भने लाग्दैन । नेपालमा शानदार पहाड र नदीहरू छन्, विशिष्ट संस्कृति पनि छ । त्यसैले म नेपालको भ्रमण गर्न धेरै पहिलेदेखि लालायित थिएँ । मैले चीनको भ्रमण गर्नुभएका धेरै नेपाली नेताहरूसँग धेरैपटक भेटवार्ता गरेको छु र उहाँहरूसँग गहिरो मित्रता पनि गाँसेको छु ।

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 
Top