syangyong
cg

किन र कसरी गरिन्छ शवको पोष्टमार्टम ?


Saturday, 22 Sep, 2018 7:32 AM
 आकस्मिक वा शंकास्पद रुपमा मानिसको मृत्यु भएमा मृत्यको कारण पत्ता लगाउन पोस्टमार्टम गरिन्छ । अन्य कारणबाट मृत्यको कारण पत्ता नलागेमा अन्तिम विकल्पको रुपमा फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टरहरुले शवलाई विभिन्न कोणबाट चिरफार गरी भित्री र बाह्य अंगको अध्ययन र परिक्षण गरेर मृत्यको कारण पत्ता लगाइन्छ । पोस्टमार्टम भनेको ‘पोष्ट’ अर्थात पछाडी ‘मार्टम’ अर्थात मृत्युको कारण पत्ता लगाउने भन्ने हुन्छ । अर्थात मृत्युपछि मृत्युको कारणबारे पत्ता लगाउन गरीने अध्ययन नै पोस्टमार्टम हो ।  तर नेपालमा अझै पनि पोस्टमार्टम जस्तो संवेदनशील कार्य गर्ने फरेन्सिक चिकित्सा शास्त्रको पहिचानसम्म नगरिएको र उचित व्यवस्थापन हुन नसकेको फरेन्सिक विशेषज्ञहरुको गुनासो छ ।  

किन गरीन्छ पोष्टमार्टम ? 
फरेन्सिक चिकित्सा शास्त्रको उद्धेश्य नै अदालती कामकारबाहीका लागि शंकास्पद मृत्यु भएकाहरूको शरीर चिरफार गरेर मृत्युको कारण पत्ता लगाउन सहयोग गर्नु हो । कसैको हत्या भएको हो या भवितव्य या अन्य कुनै रोगका कारण हो या प्राकृतिक हो पत्ता लगाउने जिम्मा फरेन्सिक विशेषज्ञकै हुने गर्छ ।  

 कसरी गरीन्छ पोष्टमार्टम ? 
पोस्टमार्टमको प्रक्रियामा सर्वप्रथम शवको निरिक्षण गरिन्छ । कहीँ चोट लागेको छ भने चोटको गहिराइ लम्बाइको नाप लिइन्छ । पोस्टमार्टम गर्दा टाउकोको हड्डीलाई झिकेर मस्तिकको जाँच गरिन्छ । त्यसपछि मुखदेखि कम्मरसम्म चिरेर भित्रको सबै अंगको जाँच गरिन्छ र सबै अंगको प्याथोलोजी जाँचको लागि नमुना संकलन गरिन्छ । त्यसैको रिपोर्टबाट मृत्युको कारण पत्ता लगाउने गरीन्छ । सबै प्रक्रिया तिन चरण, टाउको छाती र पेट चिरेर अध्ययन गरीने चिकित्सकहरु बताउँछन् । 

 नेपालमा पोष्टमार्टमको अवस्था
 नेपालमा पोस्टमार्टमको इतिहास वीर अस्पतालबाट शुरु भएको थियो । निकै अव्यवस्थित र कमजोर व्यवस्थापनका कारण १८ वर्षअघि महाराजगञ्जस्थित शिक्षण अस्पतालमा स्थानान्तरण गरीयो । तर अझै पनि शिक्षण अस्पतालमा पोष्टमार्टम कक्षको अवस्थामा कुनै सुधार आएको छैन । समस्या पोष्टमार्टम कक्षको अवस्थामा मात्र होइन पोष्टमार्टम गर्ने फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टरहरुको अभाव छ शिक्षण अस्पताललाई । नेपालमा पोस्टमार्टमको लागि चाहिने उपकरण, जनशक्ति, प्याथोलोजी ल्याब, शव राख्ने फ्रिजलगायतका आवश्यक पूर्वाधारको उचित व्यवस्थापनमा सरकारले चरम बेवास्ता गरीरहेका छ । २०७२ साल बैशाख १२ को भूकम्प अगाडी १८ वटा शव अटाउने क्षमता थियो । भूकम्पपछि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका फरेन्सिक विभागलाई शव राख्नको लागि १ सय ५० शव अटाउने फ्रिज आईआरसिएस (रेडक्रस)ले निर्माण गरीदिएपछि केही राहत मिलेको छ ।  प्रत्येक जिल्लामा पोष्टमार्टम गरिने भए पनि देशभरी जम्मा ७ जना मात्र फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टर रहेका छन् । विशेषज्ञलाई सहयोग गर्ने सहयोगी एकजना पनि नभएको बरिष्ठ चिकित्सकहरुको भनाइ छ ।  दैनिक ५ देखि ७ वटा शवको पोष्टमार्टम गर्नुपर्ने भएकाले विभिन्न किसिमको संक्रमण हुने जोखिम पनि हुन्छ । अहिलेसम्म पनि शिक्षण अस्पतालको फरेन्सिक विभागको आफ्नै प्याथोलोजी ल्याब छैन । जसले गर्दा एक घण्टामा सकिने पोष्टमार्टमलाई एक दिनसम्म कुर्नु पर्ने बाध्यता छ ।   


Ruslan

MEGA COLLEGE

ime

bussewa

राजनीति

गाउँपालिकाको प्रशासनिक भवन निर्माण

७ कात्तिक नवलपरासी । पश्चिम नवलपरासीको पाल्हीनन्दन गाउँपालिकाको प्रशासनिक भवन निर्माण गर्न थालिएको छ । रु आठ करोड ३५ लाखको लागतमा आगामी दुई वर्षभित्र सो भवन निमार्ण गरिने लक्ष्य रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष बैजुप्रसाद गुप्ताले बताए । भैरहवास्थित प्राकृतिक निर्माण सेवाले ठेक्का लिएको सो भवनमा ४८ वटा कोठा हुने प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत दुर्गा पौडेलले जानकारी दिए । पूर्वी नवलपरासीको गैँडाकोट नगरपालिका–६ मा रहेको भाग्योदय आधारभूत विद्यालयमा 

वडाध्यक्षविरुद्ध सार्वजनिक मुद्दा

७ कार्तिक ओखलढुङ्गा ।  स्थानीय मानेभञ्ज्याङ गाउँपालिका–६ थाक्लेका वडाध्यक्ष हेमराज राईविरुद्ध प्रहरीले सार्वजनिक अपराधको मुद्दा दर्ता गरेको छ ।  मादकपदार्थ सेवन गरेर सर्वसाधारणलाई कुटेको आरोपमा राईविरुद्ध प्रहरीले मुद्दा चलाएको हो । वडाध्यक्ष राईले मापसे गरेर स्थानीय व्यवसायी र युवलाई कुटेको भन्ने उजुरी आएपछि पक्राउ गरेर एक साताको म्याद थप गरी मुद्दा चलाइएको जिल्ला प्रहरी प्रमुख अनन्तराम शर्माले बताए ।  शर्माका अनुसार वडाध्यक्ष राईले शनिबार मापसे गरेर 

​धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना :तिमिल्सिना

२८ असोज, बागलुङ । राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष गणेश तिमिल्सिनाले धार्मिक सहिष्णुतामा नेपाल संसारकै नमूना देश भएको बताएका छन् । महान् पर्व बडादशैँको अवसरमा बागलुङ नगरपालिकाले आज आयोजना गरेको शुभकामना आदानप्रदान तथा चियापान कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष तिमिल्सिनाले नेपालमा अनेक धर्म मान्ने सम्प्रदाय भए पनि धार्मिक सद्भाव रहेको बताए। उनले नेपाल प्राकृतिक तथा धार्मिक हिसाबले धनी हुदाँहुदै पनि उचित व्यवस्थापनको अभावमा

अन्तर्राष्ट्रिय

भुटानको अन्तिम चरणको निर्वाचनका लागि आज मतदान हुँदै

थिम्पु । भुटानको अन्तिम चरणको निर्वाचनका लागि आज मतदान हुँदैछ।  भदौ अन्तिम साता भएको पहिलो चरण चुनावमा पहिलो र दोस्रो भएका दुई दलबीच यो निर्णायक प्रतिस्पर्धा हुन गइरहेको हो ।यो निर्वाचनमा विजयी हुने दलले हिमाली अधिराज्य भुटानमा पाँच वर्षका लागि सरकार निर्माण गर्नेछ ।  

निजी विमान दुर्घटना हुँदा एक बालकसहित तीन जनाको मृत्यु

जर्मनी । जर्मनीमा एउटा सानो निजी विमान दुर्घटना हुँदा एक बालकसहित तीन जनाको मृत्यु भएको छ । एउटा इन्जिन मात्र भएको विमान हेसे प्रान्तको वासार्कुपे हिमाल नजिकैको फुल्दा शहरमा दुर्घटना भएको हो । मानिसको भीडभाड भएको ठाउँमा खसेको विमान दुर्घटनामा अन्य पाँच जना घाइते भएका छन् । घाइते हुनेमा चार जना यात्रु र एक पैदल यात्री रहेका छन्

फिलिपिन्सको माओवादी युद्ध : लड्दालड्दै ५० वर्ष

फिलिपिन्समा करीब ४५ हजारको ज्यान लिइसकेको माओवादी विद्रोहले ५० वर्षमा पनि गन्तव्य पहिल्याउन सकेको छैन । अमेरिकाको अन्तरिक्ष कार्यक्रम (नासा) को मानव सहितको यान चन्द्रमामा अवतरण गरेर फर्केको ५० वर्ष पूरा हुँदैछ । चन्द्रमाको सतहमा नील आर्मस्ट्रङले पहिलो मानव पाइला राख्नुभन्दा केही महीना अघि दक्षिण पूर्वी एशियाली मुलुक फिलिपिन्समा माओवादीहरूले सशस्त्र संघर्षबाट सत्ता प्राप्त गर्न ‘जनयुद्ध’ शुरू गरेका थिए । धनी र गरीबबीच अचाक्ली ठूलो खाडल रहेको टापुहरूको यो मुलुकमा निरन्तर युद्ध लडिरहेका माओवादीहरूले ५० वर्षमा न सत्ता–प्राप्तिको लक्ष्य पूरा गर्न

विचार / ब्लग

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 

लालबाबु पण्डितको ‘सेलिब्रेटी’ मोह, आफ्नै कर्मचारीलाई पागल भन्न मिल्छ ?

कर्मचारी समायोजन अन्र्तगतको स्वेच्छिक अवकाशको विषयलाई लिएर यतिबेला प्रधानमन्त्री, मन्त्री र कर्मचारीबीच जुहारी चलिरहेको छ । अवकाशको विषयलाई लिएर दुवै पक्ष एकअर्काप्रति तिखो टिप्पणीमा उत्रिएका छन् । उनीहरुबीचको आरोप–प्रत्यारोपलाई सुन्दा दुवै पक्ष एकअर्काप्रति पूर्णरुपमा सशंकित् र अविश्वस्त देखिएका छन् ।
Top