syangyong
nlic

किन र कसरी गरिन्छ शवको पोष्टमार्टम ?


Saturday, 22 Sep, 2018 7:32 AM
 आकस्मिक वा शंकास्पद रुपमा मानिसको मृत्यु भएमा मृत्यको कारण पत्ता लगाउन पोस्टमार्टम गरिन्छ । अन्य कारणबाट मृत्यको कारण पत्ता नलागेमा अन्तिम विकल्पको रुपमा फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टरहरुले शवलाई विभिन्न कोणबाट चिरफार गरी भित्री र बाह्य अंगको अध्ययन र परिक्षण गरेर मृत्यको कारण पत्ता लगाइन्छ । पोस्टमार्टम भनेको ‘पोष्ट’ अर्थात पछाडी ‘मार्टम’ अर्थात मृत्युको कारण पत्ता लगाउने भन्ने हुन्छ । अर्थात मृत्युपछि मृत्युको कारणबारे पत्ता लगाउन गरीने अध्ययन नै पोस्टमार्टम हो ।  तर नेपालमा अझै पनि पोस्टमार्टम जस्तो संवेदनशील कार्य गर्ने फरेन्सिक चिकित्सा शास्त्रको पहिचानसम्म नगरिएको र उचित व्यवस्थापन हुन नसकेको फरेन्सिक विशेषज्ञहरुको गुनासो छ ।  

किन गरीन्छ पोष्टमार्टम ? 
फरेन्सिक चिकित्सा शास्त्रको उद्धेश्य नै अदालती कामकारबाहीका लागि शंकास्पद मृत्यु भएकाहरूको शरीर चिरफार गरेर मृत्युको कारण पत्ता लगाउन सहयोग गर्नु हो । कसैको हत्या भएको हो या भवितव्य या अन्य कुनै रोगका कारण हो या प्राकृतिक हो पत्ता लगाउने जिम्मा फरेन्सिक विशेषज्ञकै हुने गर्छ ।  

 कसरी गरीन्छ पोष्टमार्टम ? 
पोस्टमार्टमको प्रक्रियामा सर्वप्रथम शवको निरिक्षण गरिन्छ । कहीँ चोट लागेको छ भने चोटको गहिराइ लम्बाइको नाप लिइन्छ । पोस्टमार्टम गर्दा टाउकोको हड्डीलाई झिकेर मस्तिकको जाँच गरिन्छ । त्यसपछि मुखदेखि कम्मरसम्म चिरेर भित्रको सबै अंगको जाँच गरिन्छ र सबै अंगको प्याथोलोजी जाँचको लागि नमुना संकलन गरिन्छ । त्यसैको रिपोर्टबाट मृत्युको कारण पत्ता लगाउने गरीन्छ । सबै प्रक्रिया तिन चरण, टाउको छाती र पेट चिरेर अध्ययन गरीने चिकित्सकहरु बताउँछन् । 

 नेपालमा पोष्टमार्टमको अवस्था
 नेपालमा पोस्टमार्टमको इतिहास वीर अस्पतालबाट शुरु भएको थियो । निकै अव्यवस्थित र कमजोर व्यवस्थापनका कारण १८ वर्षअघि महाराजगञ्जस्थित शिक्षण अस्पतालमा स्थानान्तरण गरीयो । तर अझै पनि शिक्षण अस्पतालमा पोष्टमार्टम कक्षको अवस्थामा कुनै सुधार आएको छैन । समस्या पोष्टमार्टम कक्षको अवस्थामा मात्र होइन पोष्टमार्टम गर्ने फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टरहरुको अभाव छ शिक्षण अस्पताललाई । नेपालमा पोस्टमार्टमको लागि चाहिने उपकरण, जनशक्ति, प्याथोलोजी ल्याब, शव राख्ने फ्रिजलगायतका आवश्यक पूर्वाधारको उचित व्यवस्थापनमा सरकारले चरम बेवास्ता गरीरहेका छ । २०७२ साल बैशाख १२ को भूकम्प अगाडी १८ वटा शव अटाउने क्षमता थियो । भूकम्पपछि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका फरेन्सिक विभागलाई शव राख्नको लागि १ सय ५० शव अटाउने फ्रिज आईआरसिएस (रेडक्रस)ले निर्माण गरीदिएपछि केही राहत मिलेको छ ।  प्रत्येक जिल्लामा पोष्टमार्टम गरिने भए पनि देशभरी जम्मा ७ जना मात्र फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टर रहेका छन् । विशेषज्ञलाई सहयोग गर्ने सहयोगी एकजना पनि नभएको बरिष्ठ चिकित्सकहरुको भनाइ छ ।  दैनिक ५ देखि ७ वटा शवको पोष्टमार्टम गर्नुपर्ने भएकाले विभिन्न किसिमको संक्रमण हुने जोखिम पनि हुन्छ । अहिलेसम्म पनि शिक्षण अस्पतालको फरेन्सिक विभागको आफ्नै प्याथोलोजी ल्याब छैन । जसले गर्दा एक घण्टामा सकिने पोष्टमार्टमलाई एक दिनसम्म कुर्नु पर्ने बाध्यता छ ।   


Ruslan

machha bank

ime

samajik surachhya

राजनीति

परराष्ट्रमन्त्री अमेरिका भ्रमणमा जाँदै

१ पुस, काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवाली यही पुस २ गते बिहान संयुक्त राज्य अमेरिकाको भ्रमणमा जाने भएका छन् । उनले अमेरिकी विदेशमन्त्री माइकल आर पोम्पियोसँग पुस ३ गते वासिङ्टन डिसीमा द्विपक्षीय वार्ता गर्ने कार्यक्रम रहेको परराष्ट्र मन्त्रालयले जनाएको छ । भ्रमणका क्रममा मन्त्री ज्ञवालीले राष्ट्रपति कार्यालय, अन्तर्राष्ट्रिय विकासका लागि अमेरिकी नियोग ९युएसएआइडी० र मिलेनियम च्यालेञ्ज कर्पोरेशनका उच्च अधिकारीसँग पनि बेग्लाबेग्लै भेटवार्ता गर्ने 

श्रमिकको समस्या समाधान गर्नु सरकारको पहिलो प्राथमिकता : मन्त्री थापा

१ पुस, काठमाडौं । महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकमन्त्री थममाया थापाले जुनसुकै क्षेत्रमा काम गर्ने श्रमिकको समस्या समाधान गर्नु सरकारको पहिलो प्राथमिता रहेको बताइन् । स्वतन्त्रता अभियान नेपालले आज आयोजना गरेको अनौपचारिक क्षेत्रमा काम गर्ने महिला श्रमिकविरुद्ध हुने हिंसा विषयक राष्ट्रिय विचार गोष्ठीमा मन्त्री थापाले यस क्षेत्रमा हुने समस्या समाधान गर्न सरकाले धेरै ऐन कानून निर्माण गरिसकेको बताइन् ।निर्माण भएका ऐन कानूनलाई प्रभावकारी 

कांग्रेस महासमिति बैठक : भित्र बन्दसत्र, बाहिर हिन्दूराष्ट्रका लागि हस्ताक्षर संकलन

१ पुस, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको महासमिति बैठकको बन्द सत्र जारी छ । बन्द सत्रमा महामन्त्री डा. शशाङ्क कोइरालाले ‘साङ्गठनिक प्रतिवेदन’ कोषाध्यक्ष सीतादेवी यादवले  ‘लेखा प्रतिवेदन’ र सहमहामन्त्री डा प्रकाशशरण महतले ‘आर्थिक प्रस्ताव’ पेश गर्नुभएको छ । तीन वटै प्रस्तावमाथि आज छलफल हुनेछ । प्रतिवेदनमा छलफलपछि महासमिति सदस्यले राखेका विचारका आधारमा संशोधनसहित पारित हुने पार्टी प्रवक्ता विश्वप्रकाश शर्माले जानकारी दिए । विधान संशोधनको

अन्तर्राष्ट्रिय

कम्बोडियामा तीन टन अफ्रिकी हात्तीको दाह्रा बरामद

१ पुस, नोहपेन्ह । कम्बोडियाका भन्सार अधिकारीहरुले अफ्रिकी मुलुक मोजाम्बिकबाट पठाइएको कन्टेनरभित्र लुकाएको अवस्थामा ३ दशमलब २ टन भन्दा बढी हात्तीको दाह्रा बरामद भएको जनाएका छन् । कम्बोडियामा बरामद गरिएको अफ्रिकी हात्तीको दाह्रा आजसम्मकै यो सबैभन्दा बढी हो । नोमपेन्ह स्वायत्त बन्दरगाहमा बिहीबार एक हजार २६ थान हात्तीका दाह्रा फेला परेका थिए । विगत केही समयदेखि नै कम्बोडियालाई अर्बौं डलरको वन्यजन्तुको अबैध चोरीशिकारी 

काँग्रेस नेता कमलनाथले डिसेम्बर १७ मा मुख्यमन्त्रीको सपथ लिने

२८ मंसिर, भोपाल । भारतीय काँग्रेस पार्टीका प्रख्यात नेता कमलनाथले यही डिसेम्बर १७ मा मध्य प्रदेशको मुख्यमन्त्रीको सपथ ग्रहण गर्ने भएका छन् । डिसेम्बर १३ मा मध्य प्रदेशको मुख्य मन्त्री नियुक्त भएका कमलनाथले ‘लाल परेड ग्राउन्ड’ मा सपथ ग्रहण गर्ने समाचारमा जनाइएको छ । मध्य प्रदेशको काँग्रेस समिति (एमसीसी) का अध्यक्ष समेत रहेका कमलनाथलाई मुख्यमन्त्री बनाउने निर्णय बिहीबार अबेर राति घोषणा भएको थियो । हालैमात्र सो राज्यमा सम्पन्न विधान 

कोइला खानीमा बाढी पस्यो, १३ जना मजदूरको मृत्यु भएको आशङ्का

२८ मंसिर, नयाँ दिल्ली ।  उत्तरपूर्वी भारतको मेघालय राज्यमा अवैध रुपमा सञ्चालन हुँदै आएको एक कोइला खानीमा बाढी पसेपछि कम्तीमा १३ जना कामदार बेपत्ता भएका छन् । खानीको अत्यन्त साँघुरो सुरुङमा बाढी पसेका कारण कामदारहरु भित्रै थुनिएकाले उनीहरु सबैको मृत्यु हुन सक्ने आशङ्का गरिएको छ । दर्जनौं अरु कामदारले बाढीको पानी फाल्न कोसिस गरिरहेका छन् । मेघालय राज्यमा भएको वर्षापछि बिहीबार बिहान खानीमा पानी पसेको थियो । खानीमा बेपत्ता 

विचार / ब्लग

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 

लालबाबु पण्डितको ‘सेलिब्रेटी’ मोह, आफ्नै कर्मचारीलाई पागल भन्न मिल्छ ?

कर्मचारी समायोजन अन्र्तगतको स्वेच्छिक अवकाशको विषयलाई लिएर यतिबेला प्रधानमन्त्री, मन्त्री र कर्मचारीबीच जुहारी चलिरहेको छ । अवकाशको विषयलाई लिएर दुवै पक्ष एकअर्काप्रति तिखो टिप्पणीमा उत्रिएका छन् । उनीहरुबीचको आरोप–प्रत्यारोपलाई सुन्दा दुवै पक्ष एकअर्काप्रति पूर्णरुपमा सशंकित् र अविश्वस्त देखिएका छन् ।
Top