huwai hospital
nlic

किन र कसरी गरिन्छ शवको पोष्टमार्टम ?


Saturday, 22 Sep, 2018 7:32 AM
 आकस्मिक वा शंकास्पद रुपमा मानिसको मृत्यु भएमा मृत्यको कारण पत्ता लगाउन पोस्टमार्टम गरिन्छ । अन्य कारणबाट मृत्यको कारण पत्ता नलागेमा अन्तिम विकल्पको रुपमा फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टरहरुले शवलाई विभिन्न कोणबाट चिरफार गरी भित्री र बाह्य अंगको अध्ययन र परिक्षण गरेर मृत्यको कारण पत्ता लगाइन्छ । पोस्टमार्टम भनेको ‘पोष्ट’ अर्थात पछाडी ‘मार्टम’ अर्थात मृत्युको कारण पत्ता लगाउने भन्ने हुन्छ । अर्थात मृत्युपछि मृत्युको कारणबारे पत्ता लगाउन गरीने अध्ययन नै पोस्टमार्टम हो ।  तर नेपालमा अझै पनि पोस्टमार्टम जस्तो संवेदनशील कार्य गर्ने फरेन्सिक चिकित्सा शास्त्रको पहिचानसम्म नगरिएको र उचित व्यवस्थापन हुन नसकेको फरेन्सिक विशेषज्ञहरुको गुनासो छ ।  

किन गरीन्छ पोष्टमार्टम ? 
फरेन्सिक चिकित्सा शास्त्रको उद्धेश्य नै अदालती कामकारबाहीका लागि शंकास्पद मृत्यु भएकाहरूको शरीर चिरफार गरेर मृत्युको कारण पत्ता लगाउन सहयोग गर्नु हो । कसैको हत्या भएको हो या भवितव्य या अन्य कुनै रोगका कारण हो या प्राकृतिक हो पत्ता लगाउने जिम्मा फरेन्सिक विशेषज्ञकै हुने गर्छ ।  

 कसरी गरीन्छ पोष्टमार्टम ? 
पोस्टमार्टमको प्रक्रियामा सर्वप्रथम शवको निरिक्षण गरिन्छ । कहीँ चोट लागेको छ भने चोटको गहिराइ लम्बाइको नाप लिइन्छ । पोस्टमार्टम गर्दा टाउकोको हड्डीलाई झिकेर मस्तिकको जाँच गरिन्छ । त्यसपछि मुखदेखि कम्मरसम्म चिरेर भित्रको सबै अंगको जाँच गरिन्छ र सबै अंगको प्याथोलोजी जाँचको लागि नमुना संकलन गरिन्छ । त्यसैको रिपोर्टबाट मृत्युको कारण पत्ता लगाउने गरीन्छ । सबै प्रक्रिया तिन चरण, टाउको छाती र पेट चिरेर अध्ययन गरीने चिकित्सकहरु बताउँछन् । 

 नेपालमा पोष्टमार्टमको अवस्था
 नेपालमा पोस्टमार्टमको इतिहास वीर अस्पतालबाट शुरु भएको थियो । निकै अव्यवस्थित र कमजोर व्यवस्थापनका कारण १८ वर्षअघि महाराजगञ्जस्थित शिक्षण अस्पतालमा स्थानान्तरण गरीयो । तर अझै पनि शिक्षण अस्पतालमा पोष्टमार्टम कक्षको अवस्थामा कुनै सुधार आएको छैन । समस्या पोष्टमार्टम कक्षको अवस्थामा मात्र होइन पोष्टमार्टम गर्ने फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टरहरुको अभाव छ शिक्षण अस्पताललाई । नेपालमा पोस्टमार्टमको लागि चाहिने उपकरण, जनशक्ति, प्याथोलोजी ल्याब, शव राख्ने फ्रिजलगायतका आवश्यक पूर्वाधारको उचित व्यवस्थापनमा सरकारले चरम बेवास्ता गरीरहेका छ । २०७२ साल बैशाख १२ को भूकम्प अगाडी १८ वटा शव अटाउने क्षमता थियो । भूकम्पपछि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका फरेन्सिक विभागलाई शव राख्नको लागि १ सय ५० शव अटाउने फ्रिज आईआरसिएस (रेडक्रस)ले निर्माण गरीदिएपछि केही राहत मिलेको छ ।  प्रत्येक जिल्लामा पोष्टमार्टम गरिने भए पनि देशभरी जम्मा ७ जना मात्र फरेन्सिक विशेषज्ञ डाक्टर रहेका छन् । विशेषज्ञलाई सहयोग गर्ने सहयोगी एकजना पनि नभएको बरिष्ठ चिकित्सकहरुको भनाइ छ ।  दैनिक ५ देखि ७ वटा शवको पोष्टमार्टम गर्नुपर्ने भएकाले विभिन्न किसिमको संक्रमण हुने जोखिम पनि हुन्छ । अहिलेसम्म पनि शिक्षण अस्पतालको फरेन्सिक विभागको आफ्नै प्याथोलोजी ल्याब छैन । जसले गर्दा एक घण्टामा सकिने पोष्टमार्टमलाई एक दिनसम्म कुर्नु पर्ने बाध्यता छ ।   


Ruslan

ktm stell

ime

citizens bank

राजनीति

प्रतिनिधिसभा बैठक: गुठी जमीनमाथिको द्वैध स्वामित्व अन्त्य गर्न माग

१० फागुन, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकको शून्य समयमा सांसद दुर्गाबहादुर राउतले गुठी जमीनमाथिको द्वैध स्वामित्व अन्त्य गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराए । उनले गुठी जमीनलाई रैकरमा लैजाने प्रक्रियालाई वैधानिकता प्रदान नगरेसम्म किसानलाई सधैँ मर्का पर्ने बताए । विसं २०६४ माघ १० गते सर्वोच्च अदालतले गुठी जमीनलाई रैकरमा परिणत गर्न नमिल्ने फैसला गरेको थियो । सांसद नरबहादुर धामी, नारायणप्रसाद खतिवडा र पवित्रा निरौलाले कृषिमा राज्यको लगानी बढ्दै गए पनि उत्पादन वृद्धि

बेलायती रक्षामन्त्री र प्रचण्ड बिच भेट, गोर्खा सैनिकको समस्याबारे चासो व्यक्त

१० फागुन, ललितपुर । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले गोर्खा सैनिकको समस्या समाधानका लागि चासो व्यक्त गरेका छन् । आज आफूसँग शिष्टाचार भेटका लागि पुगेका बेलायती रक्षा राज्यमन्त्री मार्क ल्याङकेष्टरसँग अध्यक्ष दाहालले गोर्खा सैनिकले उठाएका माग र तिनको समाधानका बारेमा जिज्ञासा राखेका थिए । अध्यक्ष दाहालको निवास खुमलटारमा भएको भेटमा नेपाल र संयुक्त अधिराज्यबीचका आपसी सम्बन्ध र समृद्ध नेपाल निर्माणमा बेलायती सहयोगका

स्वतन्त्रताको सीमा हुँदैन– मन्त्री बाँस्कोटा

१० फागुन, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकले ‘सूचना प्रविधि सम्बन्धी विधेयक, २०७५ माथि विचार गरियोस्’ भन्ने प्रस्ताव सर्वसम्मतिले स्वीकृत गरेको छ । बैठकमा सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुलप्रसाद बाँस्कोटाले सो विधेयक प्रस्तुत गरेका थिए । सैद्धान्तिक छलफलमा सांसद नवराज सिलवालले विधेयक समय सापेक्ष भएको बताए । सांसद पुष्पा भुषालले संविधानको भावना विपरीत सो विधेयक आएको भन्दै संशोधनको माग गरिन् । सांसद गगन थापाले सामाजिक सञ्जाल दर्ता गर्न आवश्यक नरहेको 

अन्तर्राष्ट्रिय

पाकिस्तानी दुई संस्था प्रतिबन्धित

१० फागुन, इस्लामावाद । पाकिस्तान सरकारले यहाँका दुइ ओटा संगठनलाई पुनः प्रतिबन्ध लगाएको जनाएको छ । ती संस्थालाई संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषदले पनि आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने सूचीमा राखी सकेको छ । आर्थिक क्रियाकलापहरुमा प्रतिबन्ध लगाउन राष्ट्रसंघले यसअघि नै सिफारिश गरेका ती दुई संस्थालाई पाकिस्तानको सरकारले पनि प्रतिबन्ध लगाएको हो । भारत प्रशासित काश्मिरमा भएको हालैको आतंककारी हमलापछि ती संस्थालाई प्रतिबन्धित गरिएको बताइएको 

​मोल्दोभा र सेनेगलमा आइतबार मतदान

१० फागुन, चिसिनाउ । मोल्दोभामा आइतबार संसदका लागि मतदान हुँदैछ । सोभियत रुसबाट टुक्रिएको मोल्दोभामा हुने यस चुनावमा रुस समर्थक र युरोप समर्थकबीच कडा टक्कर हुने अनुमान गरिएको छ । सोभियत युनियन सन् १९९१ मा विघटन भएसँगै स्वतन्त्रता प्राप्त गरेको मोल्दोभा रुस र युरोपेली मुलुकको तानातानमा फसेको छ । करिब ३५ लाख जनसंख्या रहेको मोल्दोभाका बहुसंख्यक जनता मस्कोसँग घनिष्ट सम्बन्ध बनाउन चाहन्छन्, तर रोमानीयाको मोडेल पछ्याउन उपयुक्त

सुरक्षा कारबाहीमा नाइजेरियामा ५९ जना लुटेराहरु मारिए

१० फागुन, नाइजेरिया । सरकारी सुरक्षाफौजको कारबाहीमा उत्तरपश्चिम नाइजेरियामा कम्तीमा ५९ जना लुटेराहरु मारिएका छन् । लुटेराहरुले स्थानीय गाउँहरुमा लुटपाट गर्न थालेपछि सुरक्षाफौजले कारबाही गरेको स्थानीय सुरक्षा अधिकारीहरुले जनाएका छन् । ‘५९ जना लुटेराहरु मारिएका छन् र भिडन्तका क्रममा हाम्रा सात जना गाउँलेको पनि ज्यान गयो । यो भिडन्त झण्डै चार घण्टा चलेको थियो,’ डानिजिग्बा गाउँका निबासी बुबे शेगुले बताए । स्थानीय सञ्चार माध्यमहरुले मृत्यु हुनेको संख्या अझ बढ्न सक्ने 

विचार / ब्लग

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 
Top