महान क्रान्तिकारी आमा र सासुआमा


Monday, 24 Feb, 2020 2:08 PM
- सुदिप रेग्मी
दुई दशकलाई नियाल्दा नेपाली समाजमा धेरै परिवर्तन आए ।विश्वव्यापीकरणको प्रभाव र बढ्दो आधुनिकिकरणले नेपाली जनजीवन परिवर्तन भयो । खासगरी नेपाली युवाहरूको बढ्दो वैदेशिक यात्राले नेपालीहरूको जनजीवन परिवर्तन गर्न उल्लेख्य भूमिका निर्वाह गर्‍यो । स्वदेशमै रहेका युवाहरू शहर केन्द्रित भए ।
 
बितेका दुई दशकमा मुलुकमा कति आर्थिक र भौतिक विकास भयो त्यो बहसकै विषय हो, तर सामाजिक रूपान्तरणमा देशले ठूलो फड्को मार्‍यो । देशको सामाजिक रूपान्तरणमा आमाहरूको अतुलनीय भूमिका रह्ययो ।
 
हुन त हामी क्रान्ति भन्ने बित्तिकै परिवर्तनका निम्ति भएका विद्रोहहरूलाई बुझ्ने गर्छौँ तर नेपाली आमाहरू साच्चै महान छन् विद्रोह बिना नै परिवर्तनको पथलाई आत्मसाथ गरे ।
 
यस दुई दशकको बिचमा सबैभन्दा परिवर्तनको महसुस गरेका र परिवर्तन भएका कोही हुन भने ती आमाहरू र सासुआमाहरू नै हुन्। यी आमाहरूको समय निकै संक्रमणकालीन भयो र छ पनि।
 
यस लेखमा मुख्यतः ति आमाहरूको कुरा गरिएको छ जो ६०/६५ वर्षको  सेरोफेरोमा  छन् ।
 
आमा र सासुआमा
आमाले घरजम गरेको अहिले ४०/४५ वर्ष बितेको छ । ४०/४५ वर्ष अघिका आमा जब बुहारी बनेर घरमा भित्रदै थिए त्यतीबेला आमाको उमेर करिव १६/१७ वर्षको मात्र थियो। कलकलाउँदो उमेरमा आमा घरजम गर्न आउँदा उनकी सासुको उमेर अहिले उनकै जति ६०/६५ को मात्र थियो। तर समय त्यस्तो थियो, अहिले सुन्दा के सत्य थियो होला र भन्ने लाग्छ ।

आमाले आफै पकाएको खाना खान घण्टौँ कुर्नु पर्दथ्यो । परिवारका सबै सदस्यलाई खाना खुवाईसकेपछि मात्र आमाले बचेकुचेको खाना खान्थिन् । विहानै भालेको डाको सहित उठ्नु पर्ने र बेलुका जुन लागेपछि सुत्नु पर्ने दैनिकी थियो। खाना पकाउने, सबैलाई खुवाउने, भाँडा माझ्ने, खेतबारीमा काम गर्ने, घाँस दाउरा गर्ने, गोठका गाई भैंसीको स्याहार गर्ने,  लुगा धुने, घर सरसफाइ गर्ने सबै काम तिनै आमाको हुन्थ्यो । खेताबरीको कामले हात हिलाले खाएर झर्ला जस्तै हुन्थ्ये । खुट्टाका छालाहरू चिरिएर चिराचिरा हुन्थ्ये ।

घाम नअस्तान्जेल सम्म खेतबारीमा दौडथुप गर्नुपर्दथ्यो । घाम अस्ताएपछि घरमा राती अबेर सम्म काम गरिरहनुपर्दथ्यो । दैनिकी त्यसरी नै चलाउनु पर्दथ्यो । बिहानै भालेको डाँकोसँगै हिजो गरेजस्तै कामहरू आज हुन्थे । हात्तीछाप चप्पलका  फिता चुडिएपनि फिताहरू  धागोले बाँधेर काम चलाउँनु पर्दथ्यो । तिनै आमा हुन् जसले काम गर्दा गर्दै खेतमै बच्चा जन्माएकी थिइन् । पानी भर्न जाँदा बाटोमा बच्चा जन्माएकी थिइन । न कोही सहयोगी, न कोही मानिस एक्लै बच्चा जन्माइ सारीको सपेटोले बेरेकी थिइन आमाले।

आमाकी सासुआमा (हजुरआमाका) संघर्षका कथा अझ दर्दनाक छन् । तर हजुरआमाले संघर्ष गरिन् आमाले क्रान्ती ।
२०  वर्ष अघिकी आमा
२० वर्ष अघिकी आमा भर्खरै ४०/४५ वर्षमा प्रवेश गर्दै गरेकी आमा हुन् । करिव १५/१६ वर्ष यताका आमाहरू निकै क्रान्तीकारी रूपमा आफूलाई परिवर्तन गर्न सफल भए। ती आमाहरू हुन् जसले गाउँमा दुःख गरेरै भएपनि छोराछोरीलाई शहरमा पढ्न पठाउनुपर्छ भन्ने मान्यता राखे। आफूहरूले नपढेपनि छोराछोरी पढुन र ठूलो बनून भन्ने आकक्षां राखे । गाँस काटेर छोराछोरीलाई शहरमा पढ्न पठाउन हिम्मत गरे ।
 
यसबिचका सबैजसो छोराछोरीहरू एसएलसी या १० + २ पछि पढ्न भनी सहर केन्द्रित भएका छन् । सहर पढ्ने अधिकांश छोराछोरीको खाजा तिनै आमाले गाउँबाट पठाइदिएका मकै र भट्ट हुने गरेका छन्। तरकारी आमाले पठाइदिएका गुन्द्रुक मुला हुने गरे ।अचार र घिउसँग शहरी चामल निलेका छन्।
 
आमाको क्रान्ति र बाध्यता
जब छोराछोरी जागिरे भए, बिबाह गरी बच्चा जन्माए । आमा हजुरआमा बनिन् । हजुरआमा बनेसँगै आमा परिवर्तनशिल बनिन् । उनले भोगेको पुरै समय परिवर्तन भयो । उनले व्यहोरेका सबै संस्कार परिवर्तन भए। उनको भित्री मनले त सोच्दो हो आफुले गर्दै आएका परम्परागत संकार छोराबुहारी, छोरीज्वाइले पनि गरून ।
 
तर समय बदलियो.....आमा पनि बदलिइन ।  
 
एउटा बच्चा डोकामा र अर्को पेटमा बोकेर भोकभोकै मेलापात गर्ने ती आमा, बुहारीलाई गह्रौ सामान नबोक भन्ने भएकी छिन । महिनाबारी हुँदा गुन्द्री ओच्चाइ भुँइमा सुत्ने ती आमा बुहारीको महिनाबारी हुँदा चुपचाप छिन। बच्चा जन्माउँदा झोलसँग सास राखेकी ति आमा बुहारीलाई पोशिली खाना खुवाउन तल्लिन छिन् । आफ्नी सासुलाई आफुले गरेको सम्मान बुहारीबाट पाउँला भन्ने आश गरिन् कि गरिनन तर व्यक्त गरिनन् । दिनभर मेलापात गरेर बेलुका सासुकी कर्कश सुनेकी ति आमा, दिनभर अफिसमा काम गरेर फर्किएकी बुहारीलाई खाजा बनाउन तल्लिन छिन् ।
 
छोराछोरीको रोजगारीको बाध्यताले आमाहरूलाई शहरमा उनिहरूसँगै जानुपर्ने भएको छ । आमाका लागि अमेरिका, अष्ट्रेलिया, जापानका आलिसान महलहरू जेल भन्दा कठोर छन् ।तर कयौँ नेपाली आमाहरू अहिले विदेशमा छोराछोरीसँगै छन् । ती अनपढ आमा नेपालबाट विदेशमा समेत एक्लै जाने भएकी छिन् ।
 
शहरका फल्याट र कोठाहरू आमालाई नजरबन्द गर्न राखिएका खोर जस्तै छन्।तर ती आमा नाती नातिना लिएर शहरका चोक चोक चहार्ने भएकी छिन् ।
 
आमा परिवर्तन हुँदै छिन् र परिवर्तन हुने कोशिशमा छिन् । मकै र पिठो खादै आधा जीवन बिताएकी ति आमालाई होटलमा मःम खादा कस्तो भएको होला ? त्यै पनि कोशिश गर्दै छिन् ।
 
हिलो र मैलोले चिरा चिरा परेका हातले स्मार्ट फोन चलाउँदै कुरा गर्नु मेसिनगन चलाएभन्दा ठूलो क्रान्ती हो ।
 
आधा दशक चुलो चौको र हसियाँमा बानी परेका ‍औलाहरूलाई टिभीका रिमोट र मोवाइलका किप्याडमा बिस्तारै बानी पर्दै छन् । आमा फेसबुकमा च्याटमा आउन थालेकी छिन् ।  
 
सामाजिक रूपान्तरणमा क्रान्ती गर्ने ती आमा साच्चै महान छिन् । नेपाली समाजको रूपान्तरमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण भूमिका आमाको छ ।
 


global ime

runner bike

https://esewa.com.np/#/home

राजनीति

लकडाउनको पालना गर्न र गम्भीर हुन भारतीय प्रधानमन्त्रीको आग्रह

१० चैत, काठमाडौँ ।
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी आफ्ना नागरिकलाई लकडाउनको पालना गर्न आग्रह गरेका छन् ।  मोदीले सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा लेखेका छन्, ‘लकडाउनलाई कतिले अझै पनि गम्भीरतापूर्वक लिइरहेका छैनन् । कृपा गरेर आफूले आफैलाई बचाउनुस्, आफ्नो परिवारलाई बचाउनुस् र निर्देशनलाई

गगन थापाको प्रस्ताव सांसदको १ महिनाको तलब जम्मा गरौं

१० चैत, काठमाडौँ ।
नेपाली कांग्रेसका नेता तथा सांसद गगन थापाले सरकारको कोरोना कोषमा  प्रत्येक सांसदको १ महिनाको तलब जम्मा गर्ने प्रस्ताव गरेका छन् । सामाजिक सञ्जाल मार्फत उनले भनेका छन्   "जसले जहाँबाट जति सक्छौं यो कोषमा सहयोग गरौं र विपदमा श्रोत जुटाउन साथमा छौं भनेर सरकारलाई

देशलाई तुरुन्त लकडाउन गर्न काँग्रेस नेताको माग

१० चैत, काठमाडौँ ।
नेपाली काँग्रेसका नेता डा शेखर कोइरालाले मुलुकमा तुरुन्त लकडाउन गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् । सामाजिक सञ्जाल मार्फत डा कोइरालाले भारतबाट आउने मानिसको लर्कोले कोरोना पनि सँगसँगैं ल्याउन सक्ने भन्दै तुरुन्त लकडाउन गर्नुपर्ने बताएका हुन् । नेता शेखरले विस्वव्यापी रुपमा

अन्तर्राष्ट्रिय

चीनमा २ हजार ४ सय मात्र कोरोना संक्रमित, ७६ हजार २ सय निको भए, जनजीवन सामान्य बन्दै

एजेन्सी । चीनमा कोरोना भाइरसका संक्रमित जम्मा २ हजार ४ मात्र रहेका छन् । ७६ हजार २ सय ३८ जना उपचारपछि घर फर्किएका छन् । ४ सय ६६ जना संक्रमित गम्भीर अवस्थामा रहेका छन् । चीनमा ८१ हजार ५ सय ५४ जना संक्रमित भएकामा ३ हजार ३ सय १२ जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।यी बिरामी पनि धेरै विदेशमा संक्रमित भएका वा विदेशबाट आएर चीनमा नयाँ संक्रमण देखिएको चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन् । चीनमा नयाँ बिरामी नदेखिए पनि विदेशमा 

कोरोनाका कारण युरोपकै सबैभन्दा कम उमेरका किशोरको पोर्चुगलमा निधन

१७ चैत काठमाडौ । कोरोना भाइरसका कारण युरोपमै सबैभन्दा कम उमेरका १४ वर्षीय एक किशोर भिक्टर राफेल बास्टोस गोडिन्होको पोर्चुगलमा ज्यान गएको छ।  दक्षिणी पोर्टोको ओभर शहरका यी किशोरको  सान्टा मारिया डे फेइरास्थित साओ सेबास्टिओ अस्पतालमा निधन भएको स्थानीय पत्रपत्रिकाले जनाएका छन्। उनको निधन आइतबार भएको थियो। उनी फुटसलका उदयमान खेलाडी भएको बताइन्छ। पोर्चुगाली फुटबल संघले पनि उनको निधनमा संवेदना जनाएको छ। 

देशबासीलाई बेलायती प्रधानमन्त्रीको पत्र– कोरानाका कारण अवस्था थप खराब बन्न सक्छ

१६ चैत, काठमाडौं । कोरोना भाइरसको संक्रमणका कारण उत्पन्न पस्थिति सुधार हुनुको साटो झन खराब बन्दै जाने जोखिम रहेको बेलायती प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सनले बताएका छन् । सेल्फ आइसोलेसनमा रहेका प्रधानमन्त्री जोन्सनले बेलायती नागरिकको नाममा जारी गरेको पत्रमा आउँदा दिनमा अवस्था थप भयावह बन्न सक्ने चेतावनी दिइएको हो । प्रधानमन्त्री जोन्सनको पत्र हरेक बेलायतीको घरमा पठाईँदै छ ।

विचार / ब्लग

महान क्रान्तिकारी आमा र सासुआमा

- सुदिप रेग्मी
दुई दशकलाई नियाल्दा नेपाली समाजमा धेरै परिवर्तन आए ।विश्वव्यापीकरणको प्रभाव र बढ्दो आधुनिकिकरणले नेपाली जनजीवन परिवर्तन भयो । खासगरी नेपाली युवाहरूको बढ्दो वैदेशिक यात्राले नेपालीहरूको जनजीवन परिवर्तन गर्न उल्लेख्य भूमिका निर्वाह गर्‍यो । स्वदेशमै रहेका युवाहरू शहर केन्द्रित भए ।

सी चिनफिङ भन्छन् -हिमालय वारिपारिको मैत्रीलाई नयाँ उचाइमा पुर्याऔँ

सी चिनफिङ
राष्ट्रपति श्रीमती विद्यादेवी भण्डारीको निमन्त्रणामा म छिटै चीनको मैत्रीपूर्ण छिमेकी देश नेपालको राजकीय भ्रमण गर्दैछु । मैले नेपालको भ्रमण गर्न लागेको यो पहिलोपटक हो, तथापि मलाई नेपाल अपरिचित भने लाग्दैन । नेपालमा शानदार पहाड र नदीहरू छन्, विशिष्ट संस्कृति पनि छ । त्यसैले म नेपालको भ्रमण गर्न धेरै पहिलेदेखि लालायित थिएँ । मैले चीनको भ्रमण गर्नुभएका धेरै नेपाली नेताहरूसँग धेरैपटक भेटवार्ता गरेको छु र उहाँहरूसँग गहिरो मित्रता पनि गाँसेको छु ।

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 
Top