महान क्रान्तिकारी आमा र सासुआमा


Monday, 24 Feb, 2020 2:08 PM
- सुदिप रेग्मी
दुई दशकलाई नियाल्दा नेपाली समाजमा धेरै परिवर्तन आए ।विश्वव्यापीकरणको प्रभाव र बढ्दो आधुनिकिकरणले नेपाली जनजीवन परिवर्तन भयो । खासगरी नेपाली युवाहरूको बढ्दो वैदेशिक यात्राले नेपालीहरूको जनजीवन परिवर्तन गर्न उल्लेख्य भूमिका निर्वाह गर्‍यो । स्वदेशमै रहेका युवाहरू शहर केन्द्रित भए ।
 
बितेका दुई दशकमा मुलुकमा कति आर्थिक र भौतिक विकास भयो त्यो बहसकै विषय हो, तर सामाजिक रूपान्तरणमा देशले ठूलो फड्को मार्‍यो । देशको सामाजिक रूपान्तरणमा आमाहरूको अतुलनीय भूमिका रह्ययो ।
 
हुन त हामी क्रान्ति भन्ने बित्तिकै परिवर्तनका निम्ति भएका विद्रोहहरूलाई बुझ्ने गर्छौँ तर नेपाली आमाहरू साच्चै महान छन् विद्रोह बिना नै परिवर्तनको पथलाई आत्मसाथ गरे ।
 
यस दुई दशकको बिचमा सबैभन्दा परिवर्तनको महसुस गरेका र परिवर्तन भएका कोही हुन भने ती आमाहरू र सासुआमाहरू नै हुन्। यी आमाहरूको समय निकै संक्रमणकालीन भयो र छ पनि।
 
यस लेखमा मुख्यतः ति आमाहरूको कुरा गरिएको छ जो ६०/६५ वर्षको  सेरोफेरोमा  छन् ।
 
आमा र सासुआमा
आमाले घरजम गरेको अहिले ४०/४५ वर्ष बितेको छ । ४०/४५ वर्ष अघिका आमा जब बुहारी बनेर घरमा भित्रदै थिए त्यतीबेला आमाको उमेर करिव १६/१७ वर्षको मात्र थियो। कलकलाउँदो उमेरमा आमा घरजम गर्न आउँदा उनकी सासुको उमेर अहिले उनकै जति ६०/६५ को मात्र थियो। तर समय त्यस्तो थियो, अहिले सुन्दा के सत्य थियो होला र भन्ने लाग्छ ।

आमाले आफै पकाएको खाना खान घण्टौँ कुर्नु पर्दथ्यो । परिवारका सबै सदस्यलाई खाना खुवाईसकेपछि मात्र आमाले बचेकुचेको खाना खान्थिन् । विहानै भालेको डाको सहित उठ्नु पर्ने र बेलुका जुन लागेपछि सुत्नु पर्ने दैनिकी थियो। खाना पकाउने, सबैलाई खुवाउने, भाँडा माझ्ने, खेतबारीमा काम गर्ने, घाँस दाउरा गर्ने, गोठका गाई भैंसीको स्याहार गर्ने,  लुगा धुने, घर सरसफाइ गर्ने सबै काम तिनै आमाको हुन्थ्यो । खेताबरीको कामले हात हिलाले खाएर झर्ला जस्तै हुन्थ्ये । खुट्टाका छालाहरू चिरिएर चिराचिरा हुन्थ्ये ।

घाम नअस्तान्जेल सम्म खेतबारीमा दौडथुप गर्नुपर्दथ्यो । घाम अस्ताएपछि घरमा राती अबेर सम्म काम गरिरहनुपर्दथ्यो । दैनिकी त्यसरी नै चलाउनु पर्दथ्यो । बिहानै भालेको डाँकोसँगै हिजो गरेजस्तै कामहरू आज हुन्थे । हात्तीछाप चप्पलका  फिता चुडिएपनि फिताहरू  धागोले बाँधेर काम चलाउँनु पर्दथ्यो । तिनै आमा हुन् जसले काम गर्दा गर्दै खेतमै बच्चा जन्माएकी थिइन् । पानी भर्न जाँदा बाटोमा बच्चा जन्माएकी थिइन । न कोही सहयोगी, न कोही मानिस एक्लै बच्चा जन्माइ सारीको सपेटोले बेरेकी थिइन आमाले।

आमाकी सासुआमा (हजुरआमाका) संघर्षका कथा अझ दर्दनाक छन् । तर हजुरआमाले संघर्ष गरिन् आमाले क्रान्ती ।
२०  वर्ष अघिकी आमा
२० वर्ष अघिकी आमा भर्खरै ४०/४५ वर्षमा प्रवेश गर्दै गरेकी आमा हुन् । करिव १५/१६ वर्ष यताका आमाहरू निकै क्रान्तीकारी रूपमा आफूलाई परिवर्तन गर्न सफल भए। ती आमाहरू हुन् जसले गाउँमा दुःख गरेरै भएपनि छोराछोरीलाई शहरमा पढ्न पठाउनुपर्छ भन्ने मान्यता राखे। आफूहरूले नपढेपनि छोराछोरी पढुन र ठूलो बनून भन्ने आकक्षां राखे । गाँस काटेर छोराछोरीलाई शहरमा पढ्न पठाउन हिम्मत गरे ।
 
यसबिचका सबैजसो छोराछोरीहरू एसएलसी या १० + २ पछि पढ्न भनी सहर केन्द्रित भएका छन् । सहर पढ्ने अधिकांश छोराछोरीको खाजा तिनै आमाले गाउँबाट पठाइदिएका मकै र भट्ट हुने गरेका छन्। तरकारी आमाले पठाइदिएका गुन्द्रुक मुला हुने गरे ।अचार र घिउसँग शहरी चामल निलेका छन्।
 
आमाको क्रान्ति र बाध्यता
जब छोराछोरी जागिरे भए, बिबाह गरी बच्चा जन्माए । आमा हजुरआमा बनिन् । हजुरआमा बनेसँगै आमा परिवर्तनशिल बनिन् । उनले भोगेको पुरै समय परिवर्तन भयो । उनले व्यहोरेका सबै संस्कार परिवर्तन भए। उनको भित्री मनले त सोच्दो हो आफुले गर्दै आएका परम्परागत संकार छोराबुहारी, छोरीज्वाइले पनि गरून ।
 
तर समय बदलियो.....आमा पनि बदलिइन ।  
 
एउटा बच्चा डोकामा र अर्को पेटमा बोकेर भोकभोकै मेलापात गर्ने ती आमा, बुहारीलाई गह्रौ सामान नबोक भन्ने भएकी छिन । महिनाबारी हुँदा गुन्द्री ओच्चाइ भुँइमा सुत्ने ती आमा बुहारीको महिनाबारी हुँदा चुपचाप छिन। बच्चा जन्माउँदा झोलसँग सास राखेकी ति आमा बुहारीलाई पोशिली खाना खुवाउन तल्लिन छिन् । आफ्नी सासुलाई आफुले गरेको सम्मान बुहारीबाट पाउँला भन्ने आश गरिन् कि गरिनन तर व्यक्त गरिनन् । दिनभर मेलापात गरेर बेलुका सासुकी कर्कश सुनेकी ति आमा, दिनभर अफिसमा काम गरेर फर्किएकी बुहारीलाई खाजा बनाउन तल्लिन छिन् ।
 
छोराछोरीको रोजगारीको बाध्यताले आमाहरूलाई शहरमा उनिहरूसँगै जानुपर्ने भएको छ । आमाका लागि अमेरिका, अष्ट्रेलिया, जापानका आलिसान महलहरू जेल भन्दा कठोर छन् ।तर कयौँ नेपाली आमाहरू अहिले विदेशमा छोराछोरीसँगै छन् । ती अनपढ आमा नेपालबाट विदेशमा समेत एक्लै जाने भएकी छिन् ।
 
शहरका फल्याट र कोठाहरू आमालाई नजरबन्द गर्न राखिएका खोर जस्तै छन्।तर ती आमा नाती नातिना लिएर शहरका चोक चोक चहार्ने भएकी छिन् ।
 
आमा परिवर्तन हुँदै छिन् र परिवर्तन हुने कोशिशमा छिन् । मकै र पिठो खादै आधा जीवन बिताएकी ति आमालाई होटलमा मःम खादा कस्तो भएको होला ? त्यै पनि कोशिश गर्दै छिन् ।
 
हिलो र मैलोले चिरा चिरा परेका हातले स्मार्ट फोन चलाउँदै कुरा गर्नु मेसिनगन चलाएभन्दा ठूलो क्रान्ती हो ।
 
आधा दशक चुलो चौको र हसियाँमा बानी परेका ‍औलाहरूलाई टिभीका रिमोट र मोवाइलका किप्याडमा बिस्तारै बानी पर्दै छन् । आमा फेसबुकमा च्याटमा आउन थालेकी छिन् ।  
 
सामाजिक रूपान्तरणमा क्रान्ती गर्ने ती आमा साच्चै महान छिन् । नेपाली समाजको रूपान्तरमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण भूमिका आमाको छ ।
 


global ime

runner bike

https://www.ctznbank.com/

राजनीति

भारतीय मिडियालाई नेकपा प्रवक्ता श्रेष्ठको चेतावनीः हद भयो, बकवास बन्द गर

२५ असार, काठमाडौँ । 
नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाका प्रवक्ता तथा सचिवालय सदस्य नारायणकाजी श्रेष्ठले भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेपालको सरकारबारे अनर्गल प्रचार गरेको बताउँदै त्यस्ता कार्य रोक्न चेतावनी दिएका छन् ।  उनले बिहीबार ट्वीट गर्दै नेपालको राष्ट्रिय सार्वभौमिकता र भौगोलिक अखण्डताको रक्षाका निम्ति नेपाली एकढिक्का रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनले प्रधानमन्त्रीका बारेमा अनर्गल प्रचार बन्द गर्न पनि आग्रह गरेका छन्।

 

उद्धार र राहतमा खटिन प्रचण्डको निर्देशन

२५ असार, काठमाडौँ । 
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले पार्टीका कार्यकर्तालाई उद्धारमा निर्देश दिएका छन् ।  सिन्धुपाल्चोक लगायत देशका विभिन्न भागमा बाढी र पहिरोले जनधनको क्षती गरेपछि उनले उद्धार र राहतमा खटिन सबैलाई आग्रह गरेका छन् ।  प्रचण्डले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, ‘अहिले पनि कतिपय व्यक्ति बेपत्ता हुनु भएको र घरबारविहीन भएर बिचल्लीमा परेको अवस्था रहेकाले केन्द्र, प्रदेश, स्थानीय तहका सरकार

उद्धारकार्यमा खटिन कांग्रेस कार्यकर्तालाई देउवाको निर्देशन

२५ असार, काठमाडौँ । 
नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले सिन्धुपाल्चोकको बाह्रविसे क्षेत्रमा उद्धारकार्यमा खटिन कांग्रेस कार्यकर्ताहरुलाई निर्देशन दिएका छन्। देउवाले ट्वीटर मार्फत उद्धारकार्यमा खटिन निर्देशन दिएका हुन् ।  उनले ट्वीटरमा लेखेका छन्, ‘म सिन्धुपाल्चोकका कांग्रेसका साथिहरुलाई तत्काल उद्धारमा खटिन निर्देशन गर्दछु । सरकारलाई छिटोभन्दा छिटो त्यो क्षेत्रमा उद्धार टोली खटाएर थप मानविय र भौतिक क्षेत्र हुन जोगाउन अनुरोध गर्दछु ।’
 

अन्तर्राष्ट्रिय

प्रहरी इन्काउन्टरमा श्रीमान् मारिएकोमा श्रीमती नै खुसी !

२७ असार, काठमाडौं । भारतको कानपुरमा डीएसपीसहित आठ प्रहरी हत्याका मुख्य अभियुक्त विकास दुबेको दाहसंस्कार शुक्रबार साँझ भैरोंघाटस्थित विद्युत् शवदाह गृहमा गरियो । उनको अन्त्येष्टिमा उनका पत्नी ऋचा र छोरो पनि सहभागी थिए। त्यहाँ पत्रकार तथा प्रहरीको जमघट बाक्लो थियो। त्यस क्रममा पत्रकारले दुबेकी पत्नी ऋचालाई आफ्ना पतिको इन्काउटर गरिएकोबारे जिज्ञासा राखेका थिए।

८ प्रहरीको हत्या गर्ने भारतका गुण्डा नाइके विकास दुवे प्रहरी कारबाहीमा मारिए

२६ असार, काठमाडौं । भारतका गुण्डा नाइके विकास दुवे प्रहरी कारवाहीमा मारिएका छन् । प्रहरीको हतियार खोसेपछि जवाफी कारबाहीमा उनी मारिएको भारतीय प्रहरीको दाबी छ । दुवे बिहीबार उज्जैन भन्ने स्थानको महांकाल मन्दिरबाट पक्राउ परेका थिए । उनलाई प्रहरीले शुक्रबार बिहान कानपुर लग्दै थियो । भारतीय प्रहरीको दाबी अनुसार उनी सवार गाडी शुक्रबार बिहान साढे ६ बजे सडक किनारमा पल्टियो । 

मन्त्रीपरिषद् बैठक सकिने बितिकै आइभरीकोस्टका प्रधानमन्त्रीको निधन

२५ असार, काठमाडौँ । 
आइभरीकोस्टका प्रधानमन्त्री एमाडोउ गन कोलाबालीको ६१ बर्षको निधन भएको छ ।  मन्त्रीपरिषद् बैठकको क्रममा एक्कासी छाती दुख्यो भन्ने संकेत गरेका कोलावालीलाइ बैठक लगत्तै अस्पताल लगिएकोमा अस्पतालमा निधन भएको हो । कोलाबाली फ्रान्समा दुई महिना लगाएर मुटुको उपचार गरी हालै स्वदेश फर्केका थिए । प्रधानमन्त्री कोलाबालीलाई सत्तारुढ पार्टीले आउँदो अक्टोबरमा हुने राष्ट्रपति चुनावका लागि आफ्नो उम्मेदवार 

विचार / ब्लग

यो जन्म तिमीमा समर्पित

मेरो यो अमूल्य जीवनका 
लागि
तिमीले आफ्नो जीवनको ख्याल 
राखेनौ।
मेरो आगमनको खुसी सँगै 
तिमीले आफ्नो सबै पीडा भुलायौ 

राष्ट्रिय धान दिवस र यसको शास्त्रीय महत्त्व

-प.ज्यो.बिष्णु प्रसाद उपाध्याय
नेपालको अर्थतन्त्रमा कृषिको योगदान ठूलो रहेको छ। हाम्रो जस्तो मुलुकले बढदो व्यापार घाटा न्युनीकरण गर्ने हो भने कृषि जन्य उत्पादन बढाउनै पर्छ । यसको विकल्प छैन। सोही कारण  किसानको मनोबल उच्च राख्न र उनिहरुको श्रमको सम्मान गर्ने उदेश्यले कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले मुलुकभरी असार १५ गतेलाई राष्ट्रिय धान दिवसका रुपमा २०६१ साल देखि  अनवरत रुपमा मनाउँदै आएको छ। जुन सराहनीय छ। यसो भनी रहदा यहाँ भन्दा

कोरानाको चेपुवामा नेपालको अर्थतन्त्र : चाल्नुपर्ने कदम

आज विश्व जगत नोवल कोरोना नामक भाइरसबाट आक्रान्त बन्दै गएको छ ।यसको फैलदों गतिलाई दृष्टिगत गर्दा समयमा नियन्त्रणको प्रभावकारी उपाय पत्ता लगाउन नसकेमा विश्वव्यापी रुपमा एक करोडको हाराहारीमा  मानिसहरु यसबाट सङ्क्रमित हुने र  नियन्त्रणको प्रयास गर्दा गर्दै पनि ५ लाखको संख्यामा व्यक्तिले ज्यान गुमाउन सक्ने सम्भावना देखिन्छ । विश्वका शक्तिशाली देशहरु समेत यस भाइरसका सामु आत्मसमर्पण गर्न वाध्य भएका घटनाले गर्दा नेपाल जस्ता सानो अर्थतन्त्र र अल्पविकसित
Top