ghaderi
esewa

स्वास्थ्यको सूत्र : के तपाईँलाई पानी पिउने तरिका थाहा छ ?


Sunday, 20 May, 2018 11:43 AM
 डाक्टर, रमेश पुरी

मावन शरीरमा पानीको मात्रा
मानव शरीरमा सबैभन्दा महत्वपूर्ण स्थान वायुको छ । वायुबाट नै हामीलाई अक्सिजन मिल्छ र शरीरका सम्पूर्ण क्रिया सुचारु हुन्छन् । वायुपछि दोस्रो नम्बरमा आउँछ पानी । मानव शरीरको कुल तौलमध्ये पानीको मात्रा ७० प्रतिशत हुन्छ । अलग–अलगरुपमा हेर्ने हो भने, मस्तिष्कमा ९०, रगतमा ८३, मांसेशिमा ७०, हड्डीमा २० र शरीरको सबैभन्दा कठोरमध्येको दाँतमा पनि १० प्रतिशत पानीको मात्रा हुन्छ । पानीविना शरीरको कुनै पनि अंगले काम गर्दैन । शरीरमा २६ लाख करोड कोशिकाहरु हुन्छन् । प्रत्येक कोशिकालाई अक्सिनज र पानीको आवश्यकता पर्दछ । पानीविना हामीले श्वास पनि लिन सक्दैनौ नत भोजनको पाचन नै सम्भव छ ।  यति हुँदाहुँदै पनि हामीमध्ये धेरैलाई पानीको महत्व र गुणबारे निकै थोरै मात्र जानकारी छ । पश्चिमाहरु त विस्तारै–विस्तारै पानी पिउन भुल्दै गएका छन् । यताका मान्छेहरुमा पनि उस्तै समस्या देखिन थालेको छ । पुरादिन एयरकन्डिसनयुक्त घर, अफिस र कारमा बस्दाबस्दै हामीहरु पानी पिउन पनि भुल्दैछौं । त्यसको सट्टामा कोकाकोला, चिया, कफी हाम्रो प्राथमिकतामा पर्न थालेका छन् । 

पानीको कमिले देखिने समस्या

हाम्रो शरीरबाट दैनिक लगभग चारदेखि ५ लिटर पानी बाहिर निस्कन्छ । पिसाव, पसिना र स्वासको माध्यमबाट । यसको पूर्ति गर्नु पनि निकै आवश्यक छ । हाम्रो शरीरमा दिनहुँ रसहरु  बन्ने गर्दछ । मुखमा २ लिटर ¥याल, कलेजोमा १ लिटर पित्तरस, पैन्क्रियाजमा एक लिटर पाचकरस इत्यादि । पानीबाट नै यी रसहरुको उत्पत्ति हुन्छ । सबै हार्मोन र अन्य ग्रन्थि पानीको सहयोगमा नै काम गर्दछन् । पानीको कमि भयोभने रगत बाक्लो हुन्छ । कोलेस्ट्रोल बढ्छ । उच्च रक्तचाप र मुटु रोगको जन्म हुन्छ । पानीको कमि हुँदा आन्द्राले पनि सहिरुपमा काम गर्न सक्दैन जसका कारण पेटको सफाइ हुन पाउँदैन । यसको अलावा, छाला र मांसपेशिमा कडापन, सोराइसिस, विविरा आउनु, शरीरमा कान्ति नहुनुजस्ता लक्षण पानीको अभावमा देखिने गर्छ । त्यसैगरि यूरिक एसिड बढ्नु, कब्जियत, पत्थरीको समस्या पनि देखिन्छ । यत्ति मात्र होइन पानीको कमिले मानसिक असन्तुलन पनि पैदा हुन्छ । मानसिक तनाव, उत्तेजना र चाँडै रिस उठ्ने हुन्छ । 


हामीलाई पानी पिउन आउँदैन 

एक त हामी पानी निकै कम पिउँछौ । दोस्रो हामीलाई सहि तरिकाले पानी पिउन पनि आउँदैन । प्रायजसो मान्छेहरु उभ्भिएर पानी पिउँछन् त्यो पनि निकै हतारमा । हामीले पानी पिउँदा त्यो मुख, घाँटी हुँदै भोजन नलीमा जान्छ । घाँटीमा अनेक नसाहरुको जालो छ । यहाँ भोजननली, श्वासनली, कान, नाक सँग जोडिएको नसा, ध्वनी यन्त्र, थायरायड ग्रन्थि सबै छन् । हामीले उभ्भिएर हतारमा पानी पिउँदा स्वासनलिमा पनि छिर्न सक्छ । त्यो मृत्युको लागि पर्याप्त हुन्छ । यसका अलावा हाम्रो आँखा, नाक, कानमा पनि अनावश्यक दवावपर्छ । जव हामी उम्भिएर पानी पिउँछौ त्यतिवेला आमाशयमा सिधा दवावपर्छ । त्यसको असर आमाशयमा मात्र सिमित नभए सानो र ठूलो आन्द्रासम्म पुग्छ । यी अंगहरुले ठिकढंगले पानीलाई सोस्न सक्दैनन् ।

घुँडाको दुःखाई, ग्यास्ट्रिक र एसिडिडी हुनको प्रमुख कारण हो, उभ्भिएर पानी पिउनु । हाम्रा जोर्नीहरुलाई पनि पानीको आवश्यकता पर्दछ । जोर्नीहरुमका ‘साइनोवियल’ भन्ने पदार्थ हुन्छ । हामीले घटघट पानी पिउँदा त्यो पदार्थ वगेर जान्छ, अनि जोर्नीहरु सुक्खा हुन थाल्छन् । बसेर थोरै–थोरै घुटकी लिँदै पानी पिउने बानीले प्रत्येक कोशलाई सिंचन गर्न मद्यत गर्दछ । यसले कोशहरुलाई पुनर्जीवित गर्छ । यदि हामी बसेर विस्तारै–विस्तारै पिउने हो भने पानीले एक उत्तम औषधीले झैं काम गर्छ । हाम्रो मुखमा कयौं ¥याल ग्रन्थिहरु छन् । जसले दिनमा २ लिटर ¥याल उत्पादन गर्छन । यही ¥यालले नै हाम्रो भोजनको अम्लतालाई समाप्त पार्छ । जव ¥याल पानीमा मिसिन्छ तब त्यो महाऔषधी बन्छ । यसले रगतलाई क्षारीय बनाउँछ । हाम्रो रगतको ८० प्रतिशत भाग क्षारीय र २० प्रतिशत भाग अम्लिय हुन्छ । रगतको यो अनुपात विग्रियो भने हामीलाई रोग लाग्न थाल्छ । दिनमा आठदेखि दश ग्लास पानी बसेर घुटुघुटु पिउने हो भने रक्त शुद्विमा ठूलो सहयोग पुग्छ । मानसिक तनाबबाट बच्ने सरल उपाय हो–पानी पिउनु । यसले मस्तिष्कलाई क्रियाशील बनाउँछ । स्मरण शक्ति बढ्छ र मानसिक थकाइ हुन दिँदैन । 

कस्तो पानी ! कसरी पिउने ?

माटोको भाँडोमा राखिएको पानीको गुण सर्वश्रेष्ठ हुन्छ । माटोको भाँडोमा राखिएको पानी आँफै पनि शुद्व हुँदै जान्छ । यसमा पृथ्वी तत्वको सबै पोषक गुण आउँछ । माटोको भाँडोमा राखिएको पानीमा तुलसी, पुदिना या निमको पात केहीबेर राखिदिने हो भने त्यसले पानीको गुणस्तरमा बृद्वि गर्छ । गर्मीको समयमा माटोको भाँडोमा राखेको पानी स्वादिलो हुन्छ । भोजनको एक घण्टा पहिला या पछि पानी पिउनुपर्छ । यदि भोजनको साथ पानी पिउने नै हो भने मनतातो पानी प्रयोग गर्नुपर्छ । भोजनको साथ चिसो पानी पिउँदा जठराग्नि मंद हुन्छ । हामीले खाएको भोजन पचाउन आमाशयमा हाईड्रोक्लोरिक एसिड बन्नुपर्छ ।  तत्काल पानी पिउँदा यो पातलो हुन्छ अनि हामीलाई पाचन सम्बन्धि रोग लाग्न थाल्छ । यदि तपाई स्वास्थ र तन्दुरुस्त हुन चाहनुहुन्छ भने दैनिक ३ देखि ४ लिटर पानी पिउने गर्नुहोस । उठेर होइन बसेर अनि हतारमा होइन विस्तारै । 


Ruslan

runner bike

ime

citizens bank

राजनीति

प्रकाशमान सिंहको आरोप-वर्तमान सरकार संघीयता असफल बनाउन लागिपरेको छ

१२ जेठ, काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका नेता प्रकाशमान सिंहले वर्तमान सरकार संघीयता असफल बनाउन लागिपरेको आरोप लगाएका छन्। नेपाली कांग्रेस काठमाडौं क्षेत्र नम्बर १ द्वारा आयोजित राष्ट्रिय जागरण अभियान कार्यक्रमलाई आइतबार संवोधन गर्दै नेता सिंहले प्रधानमन्त्री केपी ओलीका अभिव्यक्ति संविधानको मर्म र भावना विपरित आउन थालेको उल्लेख गर्दै मुलुकमा संवैधानिक संटक निम्तिन सक्ने दाबी गरे। प्रधानमन्त्रीमा अंहकार र दम्भ बढेको संविधान केही होइन अब म जे बोल्छु त्यही नै सबैले मान्नु पर्छ भन्ने जसरी प्रस्तुत हुनु असोभनीय 

जनताको शिर झुक्ने काम गर्दिन् र गर्न दिन्न : बिष्णु पौडेल

१२ जेठ, काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी नेकपाका महासचिव बिष्णु पौडेलले आफुले रुपन्देहीका जनताको शिर झुक्ने काम नगर्ने र शिर झुक्ने काम पनि गर्न नदिने बताएका छन् । जिल्लाका अगुवा कार्यकर्ताहरुलाई नेकपाको प्रदेश ५ कार्यालय बुटवलमा सम्बोधन गर्दै महासचिव पौडेलले आफुले नैतिक मर्यादा कानुनी मर्यादा र अभिभारालाई नभुल्ने स्पष्ट पारे । उनले जनताको जगबाट खारिँदै आएको बिष्णु पौडेल जनमतलाई सधैँ सम्मान गर्दै आगाडी बढने बताउँदै प्रयोजित प्रचारबाट बिचलित नहुन कार्यकर्ताहरुलाई आग्रह गरे । बालुवाटार जग्गा प्रकरण पछि पहिलो

समाजवादी पार्टिको चेतावनी-संविधान संशोधन नभए सडकमा जान्छौँ

१२ जेठ, विराटनगर । समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष एवम् पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले मुलुकमा समानता स्थापना गर्न अझै संघर्ष चाहिने बताएका छन् । संविधानले जातीय र क्षेत्रीय भौगोलिक विविधता समेट्न नसकेको भन्दै उनले संविधानलाई पूर्ण बनाउन संघर्ष गर्नुपर्ने जिकिर गरेका हुन् । समाजवादी पार्टीले विराटनगरमा गरेको प्रादेशिक अभिमुखीकरण कार्यक्रममा बोल्दै उनले मुलुकमा असमानता र विभेद अन्त्य नभएसम्म समृद्धि नआउने दाबी गरे । उनले जनअपेक्षाअनुसार संविधान संशोधन नभए मुलुकका लागि दुर्भाग्य हुने बताए । कार्यक्रममा बोल्दै

अन्तर्राष्ट्रिय

चीनमा कार्गो जहाजमा ग्यास चुहिएर दुर्घटना, मृतकको संख्या १० पुग्यो

१२ जेठ, जिनान । चीनको शानदोङ प्रान्तको लोङयान बन्दरगाहमा शनिबार एउटा सामान बोक्ने पानीजहाजबाट कार्बन डाइअक्साइड ग्यास चुहिएका कारण दश जनाको मृत्यु भएको छ । स्थानीय अधिकारीहरुका अनुसार फुजियान सिपिङ कम्पनीको जहाज मर्मतका क्रममा ग्यास चुहिएको हो । उक्त दुर्घटनामा अरु १९ जना घाइते भएका छन् । घाइतेको स्थानीय अस्पतालहरुमा उपचार भइरहेको र उनीहरुको स्वास्थ्य अवस्था स्थिर रहेको छ । ग्यास चुहिएको सम्बन्धमा जिम्मेवार केही व्यक्तिलाई प्रहरीले गिरफ्तार गरेको छ । उक्त घटनाका बारेमा अनुसन्धान 

मतदातासँग मोदीको प्रतिज्ञा : खराब नियतले केही पनि गर्ने छैन

१० जेठ, काठमाडौं । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफूलाई थप पाँच वर्षको कार्यकालका निम्ति ‘ऐतिहासिक जनादेश’ दिएको भन्दै भारतीय जनतालाई धन्यवाद भनेका छन् । बिहीवार साँझ दिल्लीस्थित पार्टी मुख्यालयमा प्रवेश गर्दा उनलाई समर्थकहरूले गुलाफको फूल वर्षाएर स्वागत गरेका थिए । ‘हामी सबै एक नयाँ भारत चाहन्छौँ । म नतमस्तक भई धन्यवाद भन्न चाहन्छु,’ भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) का समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै उनले भने । ‘आउने दिनहरूमा म नराम्रो अभिप्राय वा उद्देश्यले कुनै काम गर्नेछैन । काम गर्दैगर्दा गल्ती पनि हुन 

​अमेठीमा राहुल गान्धी पतनको संकेत, मतान्तर बढाउँदै स्मृति इरानी

९ जेठ, काठमाडौं । रोमाञ्चक प्रतिस्पर्धा भइरहेको अमेठी सिट राहुल गान्धीका लागि खतरामा परेको छ । अमेठीको सुरुवाति मतगणनादेखि राहुल पछि परेका छन् । राहुलले केहीबेर अग्रता लिएपनि भाजपा उम्मेदवार तथा केन्द्रीय मन्त्री स्मृति इरानीले उनलाई फेरि पछि पारेकी छन् । 

विचार / ब्लग

भारतीय फुटबल स्टार सुनील छेत्रीले मेस्सीले भन्दा बढी गोल यसरी गरे

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी सर्वकालीन फुटबल खेलाडीहरूमध्ये सर्वोकृष्ट हुन्। यी दुवै खेलाडी क्लब वा देशका लागि खेल्दा गोल गर्न सिपालु छन्। तर यी दुवै महान् खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा गरेका गोल सङ्ख्याको सूचीको बीचमा अर्का खेलाडी छन् भन्दा धेरैलाई आश्चर्य लाग्न सक्छ। मेस्सीले भन्दा धेरै गोल गरेका खेलाडी भारतीय राष्ट्रिय टोलीका कप्तान सुनील छेत्री हुन् भन्दा अझ धेरै आश्चर्य लाग्न सक्छ। आइतवार राति थाईल्याण्डविरुद्धको एशियाली कप २०१९ अन्तर्गतको 

​लोकतन्त्रका खम्बामा खटपट

स्वतन्त्र राज्य व्यवस्थामा कार्यपालिका, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकाबीचको त्रिकोणात्मक सम्बन्ध घनिष्ट हुनुपर्छ । संसदीय सुनुवाइ समितिले गत शुक्रबार प्रस्तावित प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्ने बैधानिक बाटो रोकिदियो । यो निर्णयसँगै रामशाहपथस्थित सर्वोच्च अदालतको परिसरमात्र होइन, पुरै राष्ट्रिय राजनीति नै तरंगित बन्यो । हिजो अपरान्नहदेखि नै सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियामा यसको पक्ष÷विपक्षमा विभिन्न मत–अभिमत प्रकट भएका छन् 

अनशनको शक्ति जुटाउने सन्त चिकित्सक

► अतृप्त
प्राध्यापक डाक्टर गोबिन्द के.सी. को पन्ध्रौँ अनशन शृंखला भर्खरै अन्त्य भएको छ । जोरजुलूम गर्दा पनि पार नलागेपछि देशकै कार्यकारी प्रमुखको प्रत्यक्ष निगरानीमा पछिल्लो अनशन शृंखला सताइसौं दिनमा आएर टुङ्गोमा पुग्यो । बितेका ६ बर्षमा सन्त चिकित्सकका अनशन शृंखलाले राजधानी काठमाडौंदेखि मोफसलमा अवस्थित जुम्लासम्मको अविस्मरणीय यात्रा तय गरेका छन् । डा. के.सी. को निराहार यात्रा भोग्नेलाईभन्दा देख्नेलाई पट्यारलाग्दो प्रतित हुन्छ । 
Top