cg electronics
nlic

​युवाले हाँक्दै गरेको विश्व र हाम्रो युवा नेतृत्व


Sunday, 29 Oct, 2017 12:45 PM
                      ओम प्रकाश घिमिरे 

नेपालीहरुले बहुदलीय राजनीतिक प्रणालीको अभ्यासमा निर्वाचन मार्फत जनप्रतिनिधि चयन गर्न थालेको इतिहास झण्डै ६ दशक लामो  छ । यस अवधिमा ४ वटा प्रतिनिधिति सभाको निर्वाचन, २ वटा संविधान सभाको निर्वाचन र तीनवटा स्थानीय निर्वाचन मार्फत नेपाली नागरिकहरुले जनप्रतिनिधि चयन गरेका छन् । तर निर्वाचनहरुमा नियमितता हुन नसकेका कारण यो ६ दशकको अवधिमा थोरै निर्वाचनहरु मात्र भएका हुन् । वि.स.२०७४ साल नेपालका लागि निर्वाचन वर्ष जस्तै भएको छ । बैशाख ३१ गते देखि शुरु भएको स्थानीय निर्वाचन असार १४ हुदै असोज २ मा सकिएको छ । अब फेरी मंसिर १० र २१ गते हुदै गरेको प्रदेश सभा र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचन यस अघिका निर्वाचन भन्दा फरक परिवेश र फरक मुद्धासंग जोडिएकाले यस प्रति  आम मतदातामा उत्साह छाएको देखिन्छ । 

२०७४ सालको शुरुवात संगै भएका फ्रान्स, अष्ट्रिया र न्यूजिल्याण्डका निर्वाचनले इतिहास रच्दै युवा लाई आफ्नो राष्ट्रको प्रमुख कार्यकारी पदको लागि निर्वाचित गरेका छन् । बैशाखको अन्तिम साता फ्रान्सको राष्ट्रतपीमा ३९ वर्षीय एमानुयल म्याक्रोन निर्वाचित भए । उनले एक वर्ष अघि मात्र खोलेको दलबाट नयाँ राष्ट्रपतीमा निर्वाचित भए । वि.स.२०७४ सालकै असोजको अन्तिम साता विश्वकै कान्छो उमेरका राष्ट्रपतीको रुपमा अष्ट्रियाका ३१ वर्षीय सेबास्टियन कुर्ज निर्वाचित भए । उनि २७ वर्षमा नै विदेशमन्त्री भएका थिए । फेरि यहि कार्तिकको पहिलो साता न्यूजिल्याण्डको इतिहासकै कान्छो उमेरका महिला प्रधानमन्त्री  भनिएका ३७ वर्षीया जसिन्डा एर्डर्न निर्वाचित भइन् । यसरी यो छोटो अवधिमा तीन देशका प्रमुख कार्यकारी पदमा निर्वाचित भएका युवाहरुले विश्व राजनीतिमा एउटा सन्देश दिएका छन् कि अब युवाहरुले आफुलाई राजनीतिमा पालो पर्खेर बस्ने होइन कि मुद्दा उठान सहित जनतामा जाने आँट गर्नु पर्छ । उनिहरुले नयाँ र यथार्थ  मुद्धा उठाएमा जनताले उमेर र राजनीतिमा आबद्धता अवधि हेर्दैनन्, मान्छे र मुद्धा हेरेर मत दिन्छन् भन्ने सन्देश दिएका छन् । 

यो वर्षको हाम्रो निर्वाचनको माहोल शुरु भएदेखि यहाँ सम्म आइपुग्दा सम्म फ्रान्स, अष्ट्रिया र न्युजिल्याण्डका जनताले जुन तरिकाले युवा नेतृत्व रुचाएका छन्, त्यसको पछाडी  उनिहरुको पार्टी संगै व्यक्तिले उठाएका मुद्धा र व्यक्तित्व ले प्रभाव पारेको देखिन्छ । बदलिदो परिवेशका नयाँ मुद्दालाई  सम्बोधन गर्ने उर्जा युवाहरुमा बढि हुन्छ भन्ने एउटा विश्वास र पुराना पुस्ताका नेताले समयको माग बमोजिम उनिहरुलई परिवर्तन गर्न नसक्दा रोज्नु परेको नयाँ विकल्पको रुपमा जनताले युवालाई  राज्यको सर्बोच्च कार्यकारी पदका लागि निर्वाचित गरेको देखिन्छ । निर्वाचित युवाहरुले  आम मतदाताको त्यो विश्वास र विकल्पलाई कसरी  पुरा गर्लान् त्यो त हेर्न बाँकी नै छ । तर युवाहरुको सत्ताशक्तिमा भएको आगमनले विश्वभर नै एउटा बेग्लै राजनीतिक तरंग भने पैदा गरेको छ । 
३९ वर्षिय एमानुयल म्याक्रोन, फ्रान्स,३७ वर्षिया जसिन्डा एर्डर्न, न्यजिल्याण्ड,३१ वर्षिय सेबास्टियन कुर्ज, अष्ट्रिया               
   
नेपालले बहुदीय प्रतिस्पर्धाका चारवटा प्रतिनिधि सभा र दुइवटा संविधानसभाका निर्वाचन पछि  पहिलो पटक संघीय संरचनाको  प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभाका लागि  गर्न लागेको  निर्वाचन विगतका निर्वाचनभन्दा भिन्न मुद्धाहरुलाई बुझ्न सक्ने,बोक्न सक्ने, व्यवस्थापन गर्न सक्ने र सुरक्षित ढंगले बिसाउन सक्ने नेतृत्वको खोजी गर्ने निर्वाचन हो । हिजो पन्चसंग पनि बिक्ने, संवैधानिक राजतन्त्रमा पनि टिक्ने तर ती व्यवस्थाबाट आएका अनुभवबाट पटक्कै नसिक्ने नेताहरु अहिलेको परिवेशमा उपयुक्त होलान् वा नहोलान् त्यसको फैसला मंसिर २१ पछि हुने नै छ । 

संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र धर्मनिरपेक्षता जस्ता नितान्त भिन्न र नयाँ मुद्धाहरुलाई संस्थागत गरी सुरक्षित बिसौनी दिन सके मात्र हाम्रो लोकतन्त्रले ठोस आकार लिने र गन्तब्य निर्दिष्ट मार्ग प्रसस्त गर्न सक्छ  ।     
यसका लागि युवा नेतृत्व एउटा भरपर्दो र उपयुक्त विकल्प हो । त्यसैले आगाी मंसिर १० र २१ गतेको निर्वाचनमार्फत अधिकतम युवा नेतृत्व छनौट गरी आम मतदाताले नयाँ प्रयोग गर्न सक्छन् । सायद यसले राजनीतिक निराशा दिदैन होला किनकि माथि उठान गरिएका नयाँ मुद्धाहरुमा पाका पुस्ता भन्दा युवा पुस्ताले बढि अपनत्व महशुस गरेका छन् । उनिहरुले ती मुद्धालाई आफ्नो राजनीतिक श्रृजना ठानेका छन् र तिनै मुद्धामा अडेर नयाँ राजनीतिक संस्कार र संस्कृति हुर्काउँन खोजेका छन् । तर यसका लागि कुरो मतदाताको मात्र रहेन । उनिहरुले युवा नेतृत्व छान्नका लागि युवा उमेद्वार त हुन पर्यो नि । के हाम्रो युवा राजनीतिज्ञहरुले आम मतदाताका लागि युवा उमेद्वारलाई मत हाल्ने अवसर देलान् ? के पाका पुस्ताका राजनीतिज्ञले जनताको यो मनोविज्ञान र विश्व राजनीतिमा देखिएका नयाँ पुस्ताको नेतृत्व आगमनलाई पनि विचार गर्लान् ? यी दुइवटा प्रश्न भित्र हामीले आगामी निर्वाचनमा युवा नेतृत्व पाउने वा नपाउने भन्ने कुरा अडेको छ । 

निर्वाचनको पूर्वकालमा आम जनताले एक किसिमले उमेद्वारको अपेक्षा गरेका हुन्छन् । त्यो समयमा उनिहरुले उमेद्वारको प्रकृति, सामथ्र्य, चरित्र जस्ता पक्षहरुलाई विश्लेषण गर्छन् र  जनमतको धार र लहर निर्माण गर्छन् ।     
                            
तर त्यो जनविचार र जन  अपेक्षालाई  नेपालका राजनीतिक दलहरुले निकै न्यून मात्रामा सम्बोधन गर्छन् र उमेद्वार छनौट जन अपेक्षा भन्दा अर्कै ढंगले गर्छन् । राजनीतिक दलको यहि प्रवृतिकै कारण जनताले चाहेका कैयौ संभाव्य युवाहरु निर्वाचनको उमेद्वार बन्नबाट बञ्चित हुन्छन् ।  यसो हुदा नेपाली मतदाताले धेरै युवा नेतृत्व चुन्न चाहे पनि त्यो अवसर पाउँदैनन् । 

विश्वका युवा नेतृत्वका मतदाताहरुलाई हेरेर पनि अब हाम्रा युवाले पनि आगामी चुनावमा उमेद्वार बन्नका लागि आँट गर्नु पर्छ । तर हाम्रा राजनीतिक युवाहरु आफ्नो जोश, जाँगर, भिजन र उर्जालाई अघि सार्ने भन्दा पनि आफ्नो दलका पुराना नेताहरुका आदेश, उर्दिमा आज्ञाकारी बन्ने प्रवृत्तिबाट निर्देशित भएका देखिन्छन् । उनिहरु नेतृत्वले उठान गरेका गलत निर्णयको समेत रक्षक बन्नु नै राजनीतिक अनुशासन हो भन्ने मनोविज्ञान र मान्यतामा अडेका देन्छिन् । युवाहरुले यो मान्यता र मनोविज्ञान तोड्न सकेका छैनन् । नेपाली आम मतदाताले युवा उमेद्वार नपाउँनुको अर्को कारण यो पनि हो । 

 जबसम्म युवाहरु नेतृत्व तहले गरेका जनचाहना भन्दा फरक ढंगको निर्णयलाई आज्ञाकारी भएर पालना गर्छन्, तबसम्म पुरानो नेतृत्वले युवालाई उच्च नेतृत्वमा आउनका लागि मर्यादाक्रम, उमेर, आज्ञापालक र कुन गुँट नजिकको भन्ने जस्ता सुचकलाई आधार बनाउँने छ । त्यसलाई परिवर्तन गर्नका लागि हरेक राजनीतिक दलका युवा नेताले जनचाहना, आफ्नो लोकप्रियता, आफ्नो सामथ्र्य जस्ता आयामलाई ख्याल गरेर नेतृत्व दाबी गर्ने आँट गरिदिउन भन्ने आम मतदाताको चाहना छ । यो जनचाहनालाई पुराना र नयाँ सबै राजनीतिक दलले बुझिदिएको खण्डमा यसले राजनीतिलाई उमेर र दाउपेचका आधारमा तयार गरिएका मर्यादाक्रमलाई निरन्तरता दिने  नाममा पालो पर्खने संस्कारलाई परिवर्तन गर्न सकिन्छ ।

अनि मात्र जनचाहना केन्द्रित, मुद्धाकेन्द्रित, मेहनत र विचार केन्द्रित नयाँ राजनीतिक परिवेशको निर्माण हुन्छ । यो राजनीतिक नैतिकता, स्वच्छ राजनीतिक संस्कार, र गुटरहित राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको श्रृजनाको आधार बन्न सक्छ । यसले देश र जनतालाई त फाइदा पुग्छ नै ,राजनीतिक  दललाई पनि फादा नै हुने छ ।  त्यसैले आउँदो चुनावमा धेरै भन्दा धेरै युवा नेतृत्व सबैको  अपेक्षा हो र आवश्यकता पनि । 
prakashdocument@gmail.com
 


Ruslan

paicho

bussewa

राजनीति

राष्ट्रियसभाबाट सरकारको नीति तथा कार्यक्रम पारित

१३ जेठ, काठमाडौ ।  राष्ट्रियसभाको बहुमतले आगामी आर्थिक वर्ष २०७५\७६को नीति तथा कार्यक्रम पारित गरेको छ । बानेश्वरस्थित संघीय संसद् भवनमा आज बसेको राष्ट्रियसभा बैठकले यही जेठ ७ गते संसद्को दुवै सदनमा प्रस्तुत आगामी आवको नीति तथा कार्यक्रम पारित भएको हो । बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको जवाफपछि सदस्य राधेश्याम अधिकारी, वृषेशचन्द्र लाल, जीतेन्द्रनारायण देव, प्रमिला कुमारी र अनिता देवकोटाले प्रधानमन्त्रीले 

राष्ट्रियसभा बैठक शुरु

१३ जेठ, काठमाडौ । राष्ट्रियसभाको आजको बैठक शुरु भएको छ । बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले यही जेठ ७ गते संसद्को दुवै सदनमा प्रस्तुत गरिएको आगामी आर्थिक वर्ष २०७५÷७६ को नीति तथा कार्यक्रममाथि उठेका प्रश्नको जवाफ दिँदै छन् । प्रधानमन्त्री ओलीले यही जेठ १० गते राष्ट्रियसभामा नीति तथा कार्यक्रममाथि छलफल गरियोस् भन्ने प्रस्ताव गरेका थिए । छलफलका क्रममा तीन संशोधनसहित राष्ट्रियसभा सदस्यले आफ्ना धारणा राखेका

​ट्रेड युनियन काँग्रेस प्रदेश–३ मा कार्की

१२ जेठ काठमाडौँ  । नेपाल ट्रेड युनियन काँग्रेस प्रदेश नं ३ का अध्यक्षमा विनोद कार्की निर्वाचित भएका छन् । ट्रेड युनियन काँग्रेस प्रदेश नं ३ को शुक्रबार राति सम्पन्न मतपरिणामानुुसार २६६ मत ल्याएर कार्की विजयी भएका हुन् । उनका निकटम प्रतिद्वन्द्वी गणेश भट्टराईले २५४ मत प्राप्त गरे । यस्तै उपाध्यक्ष (खुल्ला)मा गोविन्द डंगोल र घनश्याम चापागार्इं, उपाध्यक्ष )महिला)मा ईश्वरीदेवी लौडारी, उपाध्यक्ष )सेवा) मा लीलानाथ चौलागार्इं, उपाध्यक्ष (उत्पादन)मा वीरेन्द्रबहादुर लामा, 

अन्तर्राष्ट्रिय

ट्रम्प-किम बैठक रद्द हुनुमा को जिम्मेवार ?

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले मे २४ मा उत्तर कोरियाली नेता किम जोन उनलाई पत्र पठाउँदै सिंगापुरमा जुन १२ का लागि प्रस्तावित शिखर बैठक रद्द गरेको जानकारी गराए। शिखर बैठक रद्द गरिएको खबर त्यतिबेला आयो जतिबेला उत्तर कोरियाले पुङ्गेरीस्थित आफ्नो पारमाणविक परीक्षणस्थललाई नष्ट पारिसकेको थियो। उत्तर कोरियाको त्यो कदमले धेरैलाई आश्चर्यमा पारेको थियो र पछिल्ला हप्ताहरूमा त्यसप्रति प्रतिक्रियाहरू आउने क्रम जारी थियो।

उत्तर कोरियाले दक्षिण र अमेरिकासँग सम्बन्ध सुधार्न गर्यो यस्तो ‘ब्रेक थ्रु’

१० जेठ, काठमाडौं । उत्तर कोरियाले आफ्नो एकमात्र परमाणु परीक्षण स्थलमा रहेको सुरुङलाई ध्वस्त बनाएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा आएका खबरअनुसार उत्तर कोरियाले कोरियाई प्रायद्विपमा रहेको तनाव कम गर्न यो कदम उठाएको हो । परमाणु परीक्षण स्थलको नजिक उपस्थित कयौं विदेशी पत्रकारहरुले त्यसक्रममा एक ठूलो विस्फोट देखेको बताएका छन् । 

विचार / ब्लग

लालबाबु पण्डितको ‘सेलिब्रेटी’ मोह, आफ्नै कर्मचारीलाई पागल भन्न मिल्छ ?

कर्मचारी समायोजन अन्र्तगतको स्वेच्छिक अवकाशको विषयलाई लिएर यतिबेला प्रधानमन्त्री, मन्त्री र कर्मचारीबीच जुहारी चलिरहेको छ । अवकाशको विषयलाई लिएर दुवै पक्ष एकअर्काप्रति तिखो टिप्पणीमा उत्रिएका छन् । उनीहरुबीचको आरोप–प्रत्यारोपलाई सुन्दा दुवै पक्ष एकअर्काप्रति पूर्णरुपमा सशंकित् र अविश्वस्त देखिएका छन् ।

माइत जाने चेलीलाई ५ सय ८० शब्दको सुझाव

माइत भन्ने बित्तिकै हरेक महिलाको अनुहारमा रौनक आउँछ । माइतको मोह महिलाले जीवनभर भुल्दैनन् । पतिले घरमा जतिसुकै सुख दिएको होस्, माइतमा पाइने सुखका अगाडि ती सबै कम लाग्छन् । माइतबाट सानो बोलावट मात्रै आउनुपर्छ, जानका लागि तुरुन्त तयार नहुने को नै होला र ? माइत जानु नराम्रो होइन । तर, प्रायः के पनि देखिन्छ भने जुन खुसी र उत्साहले महिलाहरु माइत जान्छन्, त्यति नै खुसी लिएर भने फर्कदैनन् ।

अध्यक्ष पद नै एमाले–माओवादी एकताको बाधक ! ओली र दाहालको आ–आफ्नै रणनीति

निर्वाचनलगत्तै पार्टी एकीकरण गर्ने बताएका दुई नेताले एकता प्रयास ठोस रुपमा अघि नबढेको बेला यस्तो कुरा बताउँदा दुबै पार्टीको एकता चाहनेलाई हौसला मिलेको थियो । आशा जागेको थियो । तर, एतिका दिन बितिसक्दा पनि पार्टी एकताले गति लिन सकेको छैन । 
Top