ब्यक्ति बेपत्ता पार्ने कार्य बिरूद्दको महासंधिको अनुमोदन गरियोस


Sunday, 30 Aug, 2020 1:38 PM
- न्यायका लागि मानव अधिकार
आज ३० अगष्ट बलपूर्वक बेपत्ता पिडितको अन्तराष्ट्रीय दिवस को अवसरमा दश बर्षे द्वन्दकालमा राज्य र बिद्रोही पक्षबाट बेपत्ता पारिएका तिन हजार एक सय सन्ताउन्न (३१५७) भन्दाबढि ब्यक्तिहरूको स्थिति हालसम्म अज्ञात रहेको स्मरण गराउँदछौं । बिस्तृत शान्ति सम्झौता र नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ मा भएको प्रावधान अनुरुप ६० दिन भित्रमा बेपत्ता पारिएका नागरिकहरुको सत्य तथ्य पत्ता लगाउने र पिडकलाई कानूनी दायरामा ल्याउने प्रतिबद्धता पूरा हुन नसकेको सर्बबिदितै छ । पिडित र नागरिक समाजको निरन्तर प्रयास स्वरुप स्थापना भएका सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग र बलपूर्वक बेपता पारिएका व्यक्तीहरुको छानबिन गर्न बनेका आयोगहरु कानूनी अड्चन र राजनैतिक इच्छा शक्ति कमीका कारण निष्कृय रहेको भन्ने हाम्रो ठहर छ । 



द्धन्दको एक पक्ष तत्कालिन नेकपा माओबादी समेतको महत्वपूर्ण हिस्सेदारी भएको बर्तमान सरकार गठन भएको ३ बर्षको अवधिमा पनि बलपूर्वक वेपत्ता लगायत द्धन्दकालका पिडीतको पिडामा मलम लगाउने कुनै ठोस कार्य हुन सकेको छैन । हालसम्मको अवस्थावाट सरकार द्धन्दकालिन मुद्धाहरुमा उदासिन रहेको देखिन्छ भने सरकारको नेतृत्व गर्ने दलले पनि द्धन्दकालिन मुद्धाहरुलाई आफ्नो दलभित्रको एक राजनैतिक दाउपेचको रुपमा लिएजस्तो देखिन्छ जसको प्रतिविम्ब नेकपाको विवाद समाधान गठित कार्यदलको कार्यादेश र सो कार्यदलको प्रतिवेदनमा देखिन्छ । कार्यदलको प्रतिवेदनले द्धन्दकालिन मुद्दाको समाधानको लागि राजनैतिक दल हाबी हुने प्रतिगामी संयन्त्र समेतको व्यवस्था राखि बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानबिन, सत्यनिरोपण तथा मेलमिलाप आयोग ऐन संशोधन गर्ने भन्ने सिफारिस गरेको छ । यसवाट सरकार तथा सत्तासिन दल बलपूर्वक वेपत्ता लगायत द्धन्दबाट पिडामा परेका नागरिकलाई सहि न्यायनदिने अभियानमा लागेको प्रष्ट छ ।

अन्तराष्ट्रीय मानविय कानूनले ब्यक्ति बेपत्ता पार्ने कार्यलाइ गम्भिर मानबता बिरोधि अपराधको श्रेणीमा राखेको तथा नेपालको हालको कानूनले गंम्भिर फौजदारि अपराध र दण्डको कोटिमा राखेको हुंदाहुंदै पनि द्वन्दकालिन पिडकलाइ सजाय हुनसक्नेगरि कानूनि ब्यबस्था नगरिनु । दलहरूको बिगतदेखिको सहमति एकता वा बिभाजनमा यि बिषय उठाए पनि पिडकलाइ दण्ड र पिडितलाई न्याय भन्दापनि परिपूरणबाटै मुद्दालाई ओझेलमा पार्ने प्रयास गरिनुले पिडितको न्याय र बेपत्ताको स्थिति पत्तालगाउने कार्यमा सरकार उदासिन रहेको संजाल ठहर गर्दछ । तसर्थ, सत्यनिरूपण तथा बेपत्ता छानबिन आयोग ऐन २०७१ मा पिडक दण्डित हुने कानूनि ब्यबस्था सहित सर्बोच्च अदालतको फैसला, अन्तराष्ट्रीय मापदण्ड र मान्यता अनुरूप हुने गरि तत्काल परिमार्जन गरियोस ।

पिडितहरुले वर्तमान गठित सत्य निरुपण र बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरुको छानबिन गर्न गठित आयोगहरुबाट न्याय पाउने आश तृण बन्दै गएको छ । नियुक्त पदाधिकारीले द्वन्द्ध पिडित र मानबअधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशिल संघसंस्थाको सहकार्य र विश्वशनिय वातावरण समेत बनाउन नसकेको कारणबाट अहिले नियुक्त पदाधिकारीको विकल्प खोज्न पनि ढिलो गर्न नहुने हाम्रो आग्रह छ । 

राजनैतिक आस्थाको आधारमा राज्यले आजपनि ब्यक्ति बेपत्तापार्ने गंभिर मानबअधिकार  बिरोधि अपराध गरिरहेकोले  यस्ता घृणित कार्यहरू तुरून्त बन्द गरियोस् । द्वन्द्धकालिन समयमा पिडितद्वारा  प्रहरीमा परेका उजुरीहरू मध्य कतिपय मुद्दाहरूको हदम्याद र  लामो समय अनुसन्धान नगरिएकाले प्रमाण नष्टको समस्या हुँदै छ । देशभरका प्रहरि कार्यालयमा भएका उजुरिहरूको तत्काल प्रभावकारि अनुसन्धान गरि अभियोजन गरियोस । ब्यक्ति बेपत्तापार्ने कार्य बिरूद्दको महासंधिमा हस्ताक्षर गरि नेपाललाइ ब्यक्ति बेपत्तापार्ने राष्ट्रको समुहबाट हटाइ मानबअधिकार, बैयक्तिक अधिकारको सम्मानगर्ने राष्ट्रको रूपमा प्रश्तुत गरियोस । संक्रमणकालिन न्याय प्रक्रियालाई पारदर्शी र विश्वसनिय बनाउँदै सत्य तथ्यको उजागर गरी वलपूर्वक वेपत्ता पार्ने कार्यमा सम्लग्न पिडकलाई कानूनी दायरामा ल्याउन र पिडितलाई उचित परिपूरणको व्यवस्था गर्न अपिल गर्दछौ । 
 
ईन्द्र प्रसाद अर्याल
संयोजक
न्यायका लागि मानव अधिकार


global ime

runner bike

https://www.prabhubank.com/

राजनीति

नेकपा बैठकः संवैधानिक आयोगमा पदपूर्ति गर्न सरकारलाई आग्रह

६ असोज, काठमाडौँ ।
सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी नेकपाले संवैधानिक निकायहरुमा पदपूर्ति गर्न सरकारलाई आग्रह गरेको छ । नेकपा सचिवालयको मंगलबार बसेको बैठकले संवैधानिक परिषद्को बैठक राखेर पदपूर्ति गर्न प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरेको हो ।  बैठकले तत्काल संवैधानिक परिषदको बैठक बोलाएर पदपूर्ति प्रक्रिया अघि बढाउन भनेको छ ।  प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काँग्रेसले प्रधानमन्त्रीको अनिच्छाका कारण संवैधानिक आयोगमा पदमापूर्ति हुन 

मन्त्रिमण्डल पुनर्गठनबारे एजेण्डामा छलफल गर्न नेकपा सचिवालय बैठक बालुवाटारमा सुरु

६ असोज, काठमाडौं । सत्तारुढ दल नेकपाको सचिवालय बैठक प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा सुरु भएको छ। सोमबार नेकपाको पेरिसडाँडास्थित पार्टी कार्यालयमा बस्ने भनी तय भएको बैठक स्थगित भई मंगलबार १२ः३० बजे प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बस्ने निर्णय गरिएको थियो। सोहिअनुसार बैठक निर्धारित समयमै सुरु भएको प्रधानमन्त्रीका प्रेस सल्लाहकार सूर्य थापाले बताए।

‘गाई’ छाड्नुपर्दा कमल थापा बिछिप्त, मोहन श्रेष्ठले दुःख मिसाए– रुन मिल्ने भए क्वाँ क्वाँ रुन्थे

६ असोज, काठमाडौं । एकिकरण प्रक्रियामा रहेका राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी तथा राप्रपा संयूक्तले ६ महिनापछि हलोलाई चुनाव चिन्ह बनाउने सहमति जुटाएका छन्। चुनाव चिन्हमा सहमतिमा जुटाएको राप्रपा आजै निर्वाचन आयोगमा दर्ता हुन जाने तयारीमा छ। आयोग जानुअघि दुबै पार्टीको एकिकृत कार्यसम्पादनको वैठक बस्दैछ।

अन्तर्राष्ट्रिय

चीनलाई भारतको धम्की– सीमामा तिम्रा सेना अगाडि बढे हाम्रा सैनिकले सीधै गोली हान्नेछन्

९ असोज, काठमाडौं । भारतले चीनलाई सीमामा चिनियाँ सैनिक अगाडि बढ्यो भने भारतीय सैनिकले गोली चलाउने चेतावनी दिएको छ। भारतको शीर्ष अंग्रेजी पत्रिका द हिन्दुको रिपोर्टअनुसार भारतले चीनलाई स्पष्ट शब्दमा यस्तो चेतावनी दिएको हो। भारतीय सैनिक अधिकारीले भनेका छन्, ‘हामीले चीनलाई भनेका छौं( यदि चिनियाँ सैनिक हाम्रो नजिक आए भने हामी गोली चलाउँनेछौं। हाम्रा सैनिकलाई आत्मरक्षाका लागि गोली चलाउने अधिकार दिएका छौं।’

डोनाल्ड ट्रम्पको धम्की–मैले चुनाव हारें भने पनि सजिलै सत्ता छाड्दिनँ

८ असोज, काठमाडौं । अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आगामी नोभेम्बरमा हुने राष्ट्रपतइि चुनावमा पराजित भए पनि आफूले शान्तिपूर्ण तरिकाले सत्ता नछाड्ने चेतावनी दिएका छन्। किनकि हुलाकी मतदानप्रति आफूलाई शंका भएकाले त्यो मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा जाने उनको भनाइ छ। तर कोरोना महामारीका कारण देखाउँदै अमेरिकाका धेरैजसो राज्यले मेलमार्फत मतदानमा जोड दिइरहेका छन्।

हलिउड फिल्मका सिन चोरेर चिनियाँ सेनाले बनायो प्रचार भिडियो

६ असोज, काठमाडौं । चिनियाँ सेनाले हालै एक प्रचार भिडियो तयार गरेको थियो। उक्त भिडियोमा चिनियाँ सेनाको सामथ्र्य प्रदर्शन गर्न खोजिएको छ। तर चिनियाँ सेनाका प्रचार भिडियोमा हलिउड चलचित्रका सिनहरु राखिएको देखिएको छ। बीबीसीका अनुसार हलिउडमा सुपरहिट बनेका चलचित्र ‘ट्रान्सफर्मर्स, द रक’ जस्ता चलचित्रबाट राम्रा सिनहरु काटेर चिनियाँ सेनाले आफ्नो भिडियोमा समावेश गरेका छन्। जसले गर्दा भिडियो झनै आकर्षक देखिएको छ।

विचार / ब्लग

सिडियोहरुले के को आधारमा निषेधाज्ञा जारी सम्बन्धी धारणा दिदै हुनुहुन्छ ?

गगन थापा
काठमाडौं उपत्यकाका प्र.जि.अ. हरूले कसैले दशैंसम्म निषेधाज्ञा जारी राख्नुपर्ने र कसैले नाकामा सेना परिचालन गर्नुपर्ने जस्ता धारणा दिएको कुरा सञ्चार माध्यममा आइरहेको छ । सिडियोहरुले के को आधारमा यो धारणा दिदै हुनुहुन्छ ? सरकारले जिल्ला स्तरमा निषेधाज्ञा जारी गर्ने जिम्मेवारी जिल्ला प्रशासन कार्यलयलाई सुम्पिएकाले  सिडियोहरूले पनि यस विषयको जानकार र निर्णय गर्ने आफूनै हो भन्ने ठानेर धारणा राख्नु भएको होला ।

ब्यक्ति बेपत्ता पार्ने कार्य बिरूद्दको महासंधिको अनुमोदन गरियोस

आज ३० अगष्ट बलपूर्वक बेपत्ता पिडितको अन्तराष्ट्रीय दिवस को अवसरमा दश बर्षे द्वन्दकालमा राज्य र बिद्रोही पक्षबाट बेपत्ता पारिएका तिन हजार एक सय सन्ताउन्न (३१५७) भन्दाबढि ब्यक्तिहरूको स्थिति हालसम्म अज्ञात रहेको स्मरण गराउँदछौं । बिस्तृत शान्ति सम्झौता र नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ मा भएको प्रावधान अनुरुप ६० दिन भित्रमा बेपत्ता पारिएका नागरिकहरुको सत्य तथ्य पत्ता लगाउने र पिडकलाई कानूनी दायरामा ल्याउने प्रतिबद्धता पूरा हुन नसकेको सर्बबिदितै छ ।

कुशे औँशी र यसको महत्त्व

मानव जीवनलाई सरस, सहज,सुदृढ र सबल ढङ्गले अगाडि बढाउनको लागि एउटा कसिलो मूल आधार स्तम्भ वा धुरीखावोको आवश्यकता पर्छ र त्यो हाम्रो धर्म –संस्कृति हो।सबभन्दा पहिला हामी मानव भएपछि मानवीय धर्म पालन गर्नु पर्छ। अनि आफुले  पहिलो पल्ट टेकेको धर्ती र आफुलाई जन्मदिने  बाबुआमाप्रतिको धर्म पालन गर्नुपर्छ। हामीले जहाँ ढुङ्गा ढुङ्गा भगवान्को बाँस देख्छौ त्यहीँ हामीलाई यो बिश्व देखाउने बाबू आमालाई पूजेनौँ भनेत नेपाल आमा प्रतिको अपमान हुनेछ।प्रत्येक क्षेण अनि पल बाबालाई  
Top